Կաղանդի Մաղթանքի Քարտեր

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ

Կաղանդի ամէնէն տարածուած սովորութիւններէն մէկն է նաեւ իրարու մաղթանքի քարտեր ղրկելը:

Այս սովորութիւնը սկսած է Անգլիոյ մէջ, 1843 թուականին, երբ կառավարական պաշտօնեայ Սըր Հենրի Քոլ ուղարկած է իր բարեկամներէն` արուեստագէտ Ճոն Հորսլէյի գծանկար քարտերէն մէկը: Անոնք միասին յղացած են այս քարտը եւ զայն ծախած` 1 շիլինկի:

Այս առաջին քարտը ունէր 3 բաժին: Դուրսի երկու բաժիններուն վրայ ներկայացուած էին մարդիկ, որոնք աղքատներու կը հոգային, իսկ կեդրոնի բաժինին վրայ գծուած էր Կաղանդի ճոխ սեղանին շուրջ հաւաքուած ընտանիք մը: Մօտաւորապէս հազար քարտ տպուեցաւ ու ծախուեցաւ: Այժմ անոնցմէ շատ քիչ օրինակներ տակաւին գոյութիւն ունին, եւ անոնց գինը կրնայ հասնիլ հազարաւոր փաունտերու կամ տոլարներու:

Ժողովուրդին կողմէ նամակաբաշխումի դրութիւնը մատչելի դարձաւ 1840 թուականին, երբ «Փենի փոսթ» կոչուած դրութիւնը սկսաւ գործել: Այդ թուականէն առաջ միայն հարուստ անձերը կարելիութիւնը ունէին գործածելու նամակաբաշխումի դրութիւնը` ուղարկելու համար նամակներ ու ապրանքներ: Նոր նամակատունը կրցաւ մէկ փենի արժող դրոշմաթուղթեր շուկայ իջեցնել, որովհետեւ շոգեկառքի նոր գիծեր սկսան շինուիլ: Շոգեկառքերը կրնային շատ աւելի նամակներ փոխադրել, քան` մինչ այդ գործածուած ձիերն ու կառքերը: Առաւել, շոգեկառքերը շատ աւելի արագ կը շարժէին:

Քարտերը շատ աւելի ժողովրդականութիւն ունեցան, երբ կարելիութիւն ստեղծուեցաւ զանոնք առանց պահարանի ուղարկելու` միայն կէս փենի վճառելով, այսինքն` պարզ նամակի մը կէս գինը:

Ասոր կողքին, տպագրութեան միջոցներն ալ բարելաւուեցան. Կաղանդի քարտերը շատ աւելի մեծ թիւով արտադրուեցան մօտաւորապէս 1860-ական թուականներէն սկսեալ: 1900-ական թուականներուն սկիզբը սովորութիւնը տարածուեցաւ ամբողջ Եւրոպայի մէջ եւ մեծ յաջողութիւն գտաւ յատկապէս Գերմանիոյ մէջ:

Առաջին բոլոր քարտերը կը ներկայացնէին Ս. Ծնունդի տեսարան մը: 1910 եւ 1920-ական թուականներուն տարածուեցան նաեւ անձնապէս պատրաստուած քարտերը: Անոնք յաճախ ունէին իւրայատուկ ձեւեր եւ զարդարուած էին տարբեր տեսակի զարդարանքներով (Ժապաւէն…) եւ կը բաժնուէին ձեռքով, որովհետեւ դիւրաբեկ էին:

Այժմ քարտերը կը զարդարուին տարբեր տեսարաններով, մենք անոնց վրայ կրնանք գտնել ձմեռնային տեսարաններ, Կաղանդ պապան, կատակներ… Անշուշտ չմոռնանք նաեւ ե-քարտերը:

Անգլիացի Մեծ Մամային
82
Տարուան Կաղանդի Ծառը

Ուիլմա Կրէյվընի 82 տարեկան անգլիացի մեծ մամայ մըն է, որ կ՛ապրի Անգլիոյ Թաունթըն քաղաքին մէջ: Ան ամէն տարի Կաղանդը կը տօնէ իր տարիքը ունեցող ծառի մը ընկերակցութեամբ:

Ուիլմային մայրը իր աղջկան նուիրած էր այս 45 սմ բարձրութիւն ունեցող Կաղանդի կեղծ ծառը իր աղջկան առաջին կաղանդին համար, 1937-ին:

Ծառը շատ մեծ կարեւորութիւն ունի Ուիլմային համար, որովհետեւ ան յիշատակներով լեցուն է: 82 տարիներ ետք ծառի առաջին զարդարանքներէն մնացած են միայն պարիկը եւ քանի մը գունդեր: Սակայն Ուիլման կը շարունակէ զայն զարդարել տարիներու ընթացքին հաւաքած փոքրիկ զարդարանքներով, ինչպէս, օրինակի համար, իր մօր օղերէն մէկը, որուն զոյգը կորսուած էր…

Իր տարիքին պատճառով ծառին ճիւղերը սկսած են պարպուիլ իրենց «տերեւներէն», սակայն ասիկա զարմանալի չէ, երբ մենք կ՛իմանանք, որ ան վերապրած է Բ. Համաշխարհային պատերազմէն եւ 16 տուներ փոխադրութիւններէ ետք…

Ձեռային Աշխատանք

 Կաղանդի Զարդեր

1.- Կաղանդ Պապա Աստղ

Խաւաքարտի մը վրայ գծէ եւ կտրէ աստղի մը ձեւը: Ապա գունաւոր մելան մատիտներով զայն ներկէ` անոր տալով Կաղանդ Պապայի ձեւ: Խաւաքարտի ուրիշ կտորի մը վրայ գծէ, ներկէ եւ կտրէ նաեւ Կաղանդ պապային ձեռնոցները եւ կօշիկները: Զանոնք փակցուր աստղին չորս ծայրերը: Մի՛ մոռնար նաեւ գլխարկին վրայ փակցնելու քիչ մը ճերմակ բամպակ: Կաղանդ Պապադ պատրաստ է. կրնաս զայն Կաղանդի ծառին վրայ դնել կամ փակցնել պատուհանին կամ սենեակիդ դուռին վրայ:

2.- Օրիկամի Հրեշտակներ

Նոյն մեծութեամբ երկու քառանկիւն թուղթեր ծալլէ ձեռնադաշնակի նման: Ապա երկու բաժինները իրարու փակցուր, ինչպէս որ նշուած է նկարին մէջ, վերի բաժինը ծալելով դէպի դուրս: Հրեշտակին վիզին ետեւը փակցուր պզտիկ ժապաւէն մը եւ ժապաւէնին վրայ փակցուր հրեշտակին գլուխը: Օձիքին վրայ փակցուր նաեւ թիթեռնիկի ձեւով հանգոյցով ժապաւէն մը:

3.- Լաթակալէ Եղջերուներ

Իւրաքանչիւր եղջերուի համար պէտք ունիս երկու լաթակալի: Անոնց մետաղեայ բաժինը հանէ եւ ապա իւրաքանչիւր լաթակալի երկու բաժինները իրարու փակցուր տափակ բաժիններուն կողմէն (տես պատկեր):

Երկու լաթակալները սուր բաժիններուն կողմէն իրարու փակցուր: Վերջապէս, գունաւոր խաւաքարտներով շինէ եղջերուներուն քիթը եւ աչքերը: Կարճ կպչուն երիզ մը անոնց ետեւը` զանոնք Կաղանդի ծառին վրայ անցնելու համար:

Ժամանց

Կրնա՞ս գտնել երկու պատկերներուն միջեւ գոյութիւն ունեցող եօթը տարբերութիւնները:

Կրնա՞ս գտնել Կաղանդի ծառին հասցնող ճամբան:

Լալիկը, Երուանդը եւ Կարինէն դրոշմաթուղթեր կը հաւաքեն: Լալիկը ունի Կարինէն 97 դրոշմաթուղթ աւելի: Երուանդը ունի 284, այսինքն Կարինէին ունեցածէն երկու անգամ աւելի: Քանի՞ դրոշմաթուղթ ունին Լալիկը եւ Կարինէն:

Կրնա՞ս գտնել Անիին Կաղանդի ծառը: Ան չունի ծաղկեպսակ, ոչ ալ` զարդարանքներ, եւ անոր գագաթին աստղ չկայ:

Կրնա՞ս գտնել պատկերներուն ճիշդ շարքը` հասկնալու համար պատահածը:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Like on Facebook
  •  
  •  
CATEGORIES
Share This

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )