Արցախի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի խմբակցութիւնները եւ անկախ պատգամաւորները հանդէս եկած են յայտարարութեամբ` Սումկայիթի հայ բնակչութեան կոտորածի 31-րդ տարելիցին առիթով:
Կը ներկայացնենք Արցախի Հանրապետութեան խորհրդարանի խմբակցութիւններու եւ անկախ պատգամաւորներու յայտարարութիւնը.
«Երեսունմէկ տարի առաջ` 1988 թուականի փետրուարի 27-29-ը, Սումկայիթ քաղաքում ազրպէյճանական իշխանութիւնների կողմից իրականացուեց հայ բնակչութեան կոտորած եւ բռնի տեղահանութիւն: Միայն ազգային պատկանելիութեան համար դաժանաբար սպաննուեցին հարիւրաւոր եւ բռնութեամբ տեղահանուեցին հազարաւոր հայեր, մեծամասամբ` կանայք, երեխաներ եւ ծերեր:
Ցեղասպանութեան ալիքը տարածուեց Գանձակում, Պաքուում, Հիւսիսային Արցախի եւ Ազրպէյճանի միւս հայաբնակ վայրերում: Հայ փոքրամասնութեան դէմ 1988-1990 թուականներին հետեւողականօրէն եւ նոյն ձեռագրով կրկնուող յանցագործութիւնները Պաքուի իշխանութիւնների համար վերածուեցին պաշտօնական քաղաքականութեան` բնաջնջման իրական սպառնալիք դառնալով Ազրպէյճանի բնիկ հայ համայնքի եւ Լեռնային Ղարաբաղի հայութեան համար: Հէնց ազգային արժանապատուութեան եւ ոտնահարուած իրաւունքների վերականգնման, ինքնութեան պահպանմանն էր ուղղուած համաժողովրդական ազատագրական շարժումը, որն այդ նոյն օրերին թափ էր առնում Արցախում:
Յարգանքի տուրք մատուցելով սումկայիթեան կոտորածին զոհ գնացած մեր հայրենակիցների յիշատակին եւ դատապարտելով խտրականութեան, անհանդուրժողականութեան եւ այլատեացութեան ցանկացած դրսեւորում` Արցախի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի խմբակցութիւնները եւ անկախ պատգամաւորները.
Պնդում են, որ Ազրպէյճանի կողմից իրականացուած ցեղասպանական աքթերի անպատժելիութիւնը յանգեցրեց զանգուածային նոր յանցագործութիւնների եւ Արցախի ժողովրդի դէմ պատերազմների,
Վերահաստատում են յանձնառութիւնը` բռնութիւնների եւ տեղահանման ենթարկուած ազրպէյճանահայութեան իրաւունքների վերականգնման հարցում,
Յորդորում են միջազգային իրաւապաշտպան կազմակերպութիւններին ճանաչել ու դատապարտել սումկայիթեան ցեղասպանութիւնը,
Կոչ են անում, որ Ազրպէյճանն առերեսուի սեփական անցեալին, հրաժարուի պատերազմական հռետորաբանութիւնից ու դադարեցնի ցայսօր շարունակուող հայատեացութեան պետական քաղաքականութիւնը»:
