Վեհափա՛ռ տէր, դուք այսօր կը պարգեւատրէք գրական ոճ մը, որ ուշացումով մտաւ մեր գրականութեան մէջ: Անհեթեթի եւ այլաբանութեան ոճերու միաձուլումն է ան:
Արդարեւ, դժուար արտայայտելի եւ դժուար ընդունելի գրական ոճ մըն է ան, որովհետեւ հոն մէջընդմէջ յաճախ իրարու կը բախին միասին ընթացող անհեթեթն ու այլաբանութիւնը:
Շնորհակալութի՛ւն, վեհափա՛ռ տէր, որ այսօր զիս կը պարգեւատրէք իմ տարած աշխատանքիս համար: Շարունակեցի գրականութիւնը: Կարդացի, պրպտեցի ու խորացայ եւ վերլուծեցի մրոտած հին էջերս, ապա վերլուծեցի սխալներս, նոր հորիզոններ բացուեցան մտքիս պաստառին վրայ: Այս բոլորէն ետք հասայ ինքնազտումի եւ մերժեցի Պեքեթի Կոտոն, որ պարտուողական է, մերժեցի ունայնութեան գաղափարը եւ անդրադարձայ, որ ան յուսահատ մարդ արարածի ստեղծած սուտն ու խաբէութիւնն է: Համոզուեցայ, որ ոչնչապաշտութիւնը կը սպաննէ մարդուն անհատականութիւնը: Յաճախ թոյլ տուի, որ այլաբանութիւնը` ալեկորիան` իբրեւ իրականութիւն բացայայտումի ճիգ, ճզմէ անհեթեթը: Այժմ, այս բոլորէն ետք, կը զգամ, որ աստիճանաբար կը հեռանամ անհեթեթէն կը խորանամ այլաբանութեան` ալեկորիայի մէջ, եւ անոր միջոցով կ՛ուղղուիմ դէպի իրապաշտութիւն:
Հոս կ՛ուզեմ յիշել նաեւ անունները հայրենի երկու հեղինակութիւններու` մեծատաղանդ մտաւորական եւ արձակագիր Հրանդ Մաթէոսեան եւ թատերասէր Լեւոն Մութաֆեան, որոնք թիկունք կանգնեցան իմ գրականութեանս 1980 թուականի անկիւնադարձէն ետք: Անկիւնադարձ:
Շնորհակալութի՛ւն վեհափա՛ռ:
***
Համազգայինի շքանշանով պարգեւատրումը, զանազան պատճառներով ծանր կը ճնշէ սրտիս վրայ:
Սակայն երիտասարդական օրերէս իսկ գիտէի, որ արդար վերադարձը միշտ պէտք է ըլլայ դէպի գլխագիր սկիզբը. քանզի սկիզբը վերջ չէ, այլ` ակունքը ճշմարիտ բանին, ակունք էր այն օրը, երբ ծնաւ Համազգային մշակութային միութիւնը:
Այդ ժամանակաշրջանին, երբ աշխարհն ամբողջ կը կարծէր, որ մահամերձ է ցեղասպանութեան ենթարկուած եւ տարտղնուած հայութիւնը, Աղբալեան, Շանթ, Օհանջանեան եւ այլ մեծութիւններ ունեցան հիանալի տեսլական մը. Հայ եկեղեցիին եւ հայ քաղաքական կեանքի շարքին, Համազգային մշակութային միութեան ճամբով ստեղծեցին մեր վերականգնումի գլխաւոր հիմերէն մին` «Վերածաղկեալ հայ մշակոյթը»:
70 տարիներ առաջ էր: Մեր երջանիկ սերունդը, այո՛, մեր երջանիկ սերունդը, այս հայաշատ քաղաքին մէջ, իր պատանիներով ու երիտասարդներով գիտցաւ ընկալել նաեւ այլ մեծութիւններ: Անոնք էին` ծերունազարդ Հայր Աբրահամ, Ռուբէն, Դրօ, Կոմս, Սասունի, Վրացեան, խմբապետ Մուշեղ եւ Վարդան Շահպազ:
Մեր երջանի՛կ սերունդը ճանչցաւ բոլոր այս մեծութիւնները:
Խորանալով վերոյիշեալ հսկաներու գործունէութեանց եւ մտածումներուն մէջ, անոնցմէ մեզի հասած դաստիարակութիւններու շնորհիւ, այսօր ոեւէ ազատատենչ հայորդի չի կրնար չճչալ. «Մենք չե՛նք կրնար ապրիլ Կոնտոլեզիայի մէջ»:
