Պէյրութ Եւ Լիբանան
Օտար Աշխատաւորներու Արտօնագիր
Պիտի Չտրուի Այսուհետեւ
Ընկերային նախարարութեան ընդհանուր տնօրէնը եւ օտարներու աշխատանքի սպասարկութեան պետը վէճի մէջ ըլլալով, վերջինը` Մոհամետ Զրէյք, լքեց իր պաշտօնը: Այս վէճին պատճառով որդեգրուեցաւ նոր քաղաքականութիւն մը, որ կոչուած է վերջ տալ օտար աշխատողներու մրցակցութեան:
Այս նոր որոշումը միջին լուծում մըն է Մ. Զրէյքի անզիջողութեան եւ ընկերային հարցերու նախարարութեան ընդհանուր տնօրէն Ապպաս Ֆարհաթի աւելի ճկուն քաղաքականութեան միջեւ: Առաջինը անընդունելի կը գտնէր, որ աշխատանքի արտօնագիր տրուի օտար բանուորներու այն մարզին մէջ, ուր աշխատանքի կարօտող լիբանանցիներու թիւը շատ մեծ է, հետեւաբար օտարի մը գործ տալը կը վնասէ լիբանանցիին: Այնուհետեւ, աշխատանքի արտօնագիրներու յանձնումը բոլորովին կանգ առաւ:
Ներկայիս նախարարութիւնը որդեգրած է հետեւեալ քաղաքականութիւնը. աշխատելու համար վերջերս Լիբանան եկած բանուորները երբեք պիտի չկրնան արտօնագիր ստանալ: Գալով անոնց, որոնք կը բնակին երկրին մէջ եւ աշխատանքի արտօնագիր ունին, այդ արտօնագիրները պիտի նորոգուին մէկ տարուան համար: Այդ պայմանաժամէն ետք պիտի չնորոգուին:
Եթէ այս որոշումը յարգուի, մէկ տարիէն կարելի պիտի ըլլայ վերջ տալ բոլոր օտար բանուորներու աշխատանքին: Այս կարգադրութեան ենթակայ են միայն բանուորները եւ ոչ թէ` գրասենեակի եւ այլ մարզերու պաշտօնեաները: Ուստի անդրադարձ պիտի չունենան օտար ընկերութիւններու մասնաճիւղերուն Լիբանան հաստատման վրայ:
Նժարէ Նժար
Թուրք Են, Խուժան Են…
Թուրքերը աշխարհի լայն մասին ծանօթ են իբրեւ խուժան: Խուժան են ամէն տեղ ու բոլոր երեւոյթներուն ու ախորժակներուն կապակցութեամբ: Խուժան են, երբ կը կողոպտեն, խուժան են, երբ կ՛աւերեն, խուժան են, երբ կը ջարդեն:
Շարունակութեան մէջ նորութիւն մը կայ. խուժան են նաեւ, երբ կը գրեն ու երբ կը կարդան, իբրեւ գրող ու իբրեւ ընթերցող: Մէկը միւսին հաշիւ տալու, մէկը միւսէն հաշիւ պահանջելու ազնուութիւն կամ գիտակցութիւն չունին, խուժան են:
Տրամաբանութեան հակակշռէն զերծ ըլլալու հանգամանքը անսահման հնարաւորութիւններ տուած է թուրք լրագրողներուն, որոնք, ի վերջոյ, իրենց պատկերով ստեղծած են խուժանային կնիքով խուժանահաճ մամուլ մը:
Վերջին տարիներուն, քաղաքական շրջանակներուն մէջ Հայկական հարցին գտած մեծ արձագանգներէն ե՛տք մանաւանդ, թուրքերը առաւել եւս աշխուժացուցին իրենց այդ տկարութիւնը: Սկսան յաճախ այցելել գաղութները ու մեր մէջ թրքասէրներ գտած ըլլալու գիւտով մխիթարել իրենց յանցաւոր ու տագնապահար հոգին:
Առջի օր մեր թերթին մէջ ընթերցողը կարդաց թէեւ Հալէպէն ստացուած տպաւորութիւններով կազմուած «Հիւրրիյէթ»-ի յօդուածը, այսուհանդերձ, կ՛ուզէինք շեշտել իբր թէ հայու մը կողմէ արտասանուած սա անհեթեթութիւնը:
«Մենք հարազատ անատոլուցի ենք, թուրք ծագում ունինք, բայց քրիստոնեայ դարձեր ենք: Մեր միջեւ եօթը պետութիւն մտնելով` զիրար կոտորած ենք: Այսօր Թուրքիոյ կառավարութիւնը տարեկան երեք այցելութեան իրաւունք կու տայ մեզի: Կը յուսանք, որ թերեւս օր մը վերստին ընդունիք մեզ: Աստուած վարձահատոյց ըլլայ ազգին ու պետութեան»:
«Թուրք ծագո՞ւմ ունինք: Մե՞նք: Ո՞ւր կը գտնեն, թուրքերը ինչպէ՛ս կը գտնեն արդեօք ազգերու ծագման մասին խօսող ու մեր մէջ անծանօթ մնացած այս հատընտիր գիտունները:
Անշուշտ ոչ մէկ մարդ կրնայ գտնուիլ աշխարհի վրայ, որ հաւատայ նման հաստատումներ ու օրհնութիւններ ընող հայու մը գոյութեան: Դարաւոր նուաստութիւններու ենթարկուած ու ապա ջարդուած, տարագրուած ազգի մը զաւակը մարդկօրէն այսքան շռայլ չի կրնար ըլլալ տարագրողին ու ջարդարարին նկատմամբ: Անյիշաչար ըլլալու պատճառներ չտրուեցան հայ մարդուն: Ո՛չ հայախօս հայը եւ ո՛չ ալ թրքախօսը Աստուծոյ հետ կրնան ի նպաստ թուրքերուն խօսք բանալ:
Բայց խնդիրը ա՛յդ չէ: Խնդիրը այն է, որ լրագրողները կը համարձակին նման տխմարութիւններ հաղորդել ընթերցողներուն, եւ ընթերցողները կը հաւատան հաղորդուածներու վաւերականութեան: Այսպէս են, թուրք են, ըսինք արդէն, խուժան են…
XX
