Քանաքեռաւանի մէջ տեղի ունեցող եւ «Խանասորից Շուշի, յաղթանակից յաղթանակ» խորագիրը կրող ՀՅԴ պատանեկան միութիւններու համահայկական բանակումին հայաստանեան վերջին երկու օրերը լի էին խանդավառութեամբ, որովհետեւ իւրայատուկ յայտագիրը նոր շունչ եւ ոգի փոխանցեց բանակողներու ազգային դաստիարակութեան գանձարանին:
Չորրորդ օրը դաշնակցական պատանիները նախ մեկնեցան Օշական գիւղ, ուր կը հանգչի մեր ոսկեղինիկի հայր Մեսրոպ Մաշտոցը, հոնկէ ուղղուեցան Ապարանի Այբուբենի այգին եւ շարունակեցին դէպի յաղթանակներու դափնեկիր այլ փառապանծ հերոսի` զօր. Դրաստամատ Կանայեանի շիրիմը:
Կէսօրուան ընդմիջումէն ետք պատանիները Եռաբլուրի մէջ իրենց յարգանքի տուրքը մատուցեցին հոն առյաւէտ հանգչող մեր հին ու նոր նահատակներուն, ծաղիկներ զետեղեցին անոնց շիրիմներուն վրայ, ապա` բացատրութիւններ ստանալէ ետք, անոնք հաւաքական երգեցողութեամբ հնչեցուցին «Մենք անկեղծ զինուոր ենք», «Թիկունքդ լայն», «Լերան լանջին» եւ այլ յեղափոխական երգեր` այն համոզումով, որ` «Մահ ոչ իմացեալ մահ է, մահ իմացեալ` անմահութիւն»:
Անկէ ետք բանակողները իրենց ուղեւորութիւնը շարունակեցին դէպի Հայոց ցեղասպանութեան նահատակներու Ծիծեռնակաբերդի յուշակոթող, ուր անմար կրակին շուրջ պատանիները ոգեւորութեամբ եւ Հայ դատի աշխատանքները շարունակելու ուխտը վերանորոգելով ասմունքեցին:
Քանաքեռաւանի եզրափակիչ օրուան առաւօտեան, սովորական օրակարգերէն ետք, պատանիները օգտաշատ հանդիպում մը ունեցան ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, ՀՅԴ Բիւրոյի Հայ դատի եւ քաղաքական հարցերու գրասենեակի պատասխանատու Կիրօ Մանոյեանին հետ, որ մատչելի եւ հետաքրքրական կերպով լուսարձակի տակ առաւ Հայ դատ հասկացողութիւնը` իր լայն ըմբռնումով:
Այնուհետեւ անոնք այցելութիւն մը տուին Երեւանի «Վազգէն Սարգսեան»-ի անուան ռազմական ուսումնարան, ուր կեդրոնի հիմնադրութեան ու տարած յոյժ կարեւոր աշխատանքին մասին հակիրճ զեկուցում մը ստանալէ ետք, շրջեցան կեդրոնի ենթաբաժինները եւ որոշ գիտելիքներ ստացան հոն ծաւալած լայնածիր գործունէութեան մասին:
Յետմիջօրէին բանակողները ուղղուեցան դէպի Հանրապետութեան հրապարակ, Վերնիսաժ եւ Հիւսիսային պողոտայ, ուր մէկ մարդու նման յեղափոխաշունչ երգերով ու խրախուսիչ կանչերով թնդացուցին ամբողջ Երեւանը: Մէկ խօսքով, երեւանցի քաղաքացին, օտարականն ու գաղափարակից ընկերը` միանալով պատանիներու քայլարշաւին, միասնականութեան եւ հայրենասիրական ապրումներ ներարկեցին բոլորին` կազմելով գեղեցիկ ու տպաւորիչ խճանկար մը, որ պիտի յաւերժանայ իւրաքանչիւր պատանիի մտապաստառին վրայ:
