Թուրքիոյ քրտամէտ Ժողովուրդներու ժողովրդավարական կուսակցութեան անդամ, խորհրդարանի հայազգի երեսփոխան Կարօ Փայլան «Թուիթըր»-ի իր էջին վրայ մեկնաբանած է իր արտասանած աղմկայարոյց խօսքէն ետք իր հասցէին ուղղուած քննադատութիւններու տարափն ու յառաջացած իրարանցումը:
«Երբ խօսքը հայերու կամ քիւրտերու մասին է, Թուրքիոյ մէջ իսլամականները, քեմալականներն ու ազգայնականները կը դառնան մէկ», գրած է Փայլան:
Յիշեցնենք, որ Փայլան Թուրքիոյ խորհրդարանին մէջ սահմանադրական փոփոխութիւններու վերաբերեալ նախագիծի քննարկումին ընթացքին յիշեցուցած էր նաեւ Հայոց ցեղասպանութեան մասին: Ան մասնաւորաբար նշած էր, որ երկրին անհրաժեշտ է այնպիսի սահմանադրութիւն, որ պիտի պաշտպանէ Թուրքիոյ բազմակրօն ու բազմազգեան հասարակութեան բոլոր շերտերուն իրաւունքները:
Փայլան յիշեցուցած էր, որ Թուրքիոյ մէջ սահմանադրութեան առաջին օրինակը կազմուած է հայերու կողմէ, եւ ընդգծած, որ երկիրը ընկղմեցաւ քաոսի մէջ, երբ իշխանութիւնները սկսան, ինչպէս հիմա, ներկայացնել միայն թուրքերու շահերէն բխող սահմանադրութեան օրինակներ:
«Այդ քաոսային շրջանին մէջ մենք կորսնցուցինք չորս ազգ` հայերը, յոյները, ասորիներն ու հրեաները, որոնք մեծ կոտորածներու եւ ցեղասպանութիւններու պատճառով այս հողերէն կա՛մ աքսորուած են, կա՛մ տանջանքներու ենթարկուած», ըսած էր Փայլան:
Թուրքիոյ իշխող իսլամական Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութեան եւ Ազգայնական շարժում կուսակցութեան երեսփոխանները ընդհատած էին հայազգի երեսփոխանը` «դաշնակցականներու ահաբեկչութեան» եւ «հայերու ապստամբութիւններու» մասին վանկարկումներով եւ պոյքոթի ենթարկած անոր ելոյթը` սեղաններուն վրայ զարնելով: Փայլանը քննադատած են նաեւ ընդդիմադիր Հանրապետական ժողովուրդի կուսակցութեան ներկայացուցիչները:
«Ցեղասպանութիւն» եզրը օգտագործելուն համար Կարօ Փայլան պատժուած է` զրկուելով յառաջիկայ երեք նիստերուն մասնակցելու իրաւունքէն: Անոր խօսքերը վերցուած են նիստին արձանագրութիւններէն:
