Պերլինի Պատը Փլած Է. Անթիլիասի Ալ Անցեալի Նարնջենիներուն Տեղ Արդիական Շէնքեր Բարձրացած Են…
ՍԵՒԱԿ ՅԱԿՈԲԵԱՆ
Լրագրողներու համահայկական 8-րդ համաժողովին առիթով իմ խօսքս դասական զեկոյց մը պիտի չըլլայ, այլ` կոչ մը, եթէ կ՛ուզէք` միասին խորհրդածելիք առաջարկ:
«Հայոց պետականութիւնը` միասնութեան առանցք» կարգախօսը թոյլ տուէք ամբողջացնել հետեւեալով` «Հայոց պետականութիւնը` միասնութեան առանցք նաեւ հայրենադարձութեան նպատակակէտ»:
Եթէ հայրենադարձութիւն հասկացողութիւնը կիրարկելի է սփիւռքահայ ժողովուրդին համար, ինչո՞ւ չվերաբերի նաեւ սփիւռքահայ մամուլին:
Եկէք` անվախ ու առանց պահելու բոլորս խոստովանինք, որ ինչպէս սփիւռքահայութիւնը, նաեւ անոր մամուլը, մանաւանդ` անոր տպագիր մամուլը, կը դիմագրաւեն գոյատեւելու խնդիր: Մեծածախս է ան: Կը դիմագրաւէ նաեւ մարդուժի ակներեւ պակաս: Ընթերցողի պակասն ալ լուրջ խնդիր է, սակայն այս երեւոյթը համաշխարհային է եւ միայն հայ ժողովուրդին չի վերաբերիր: Եկէք` խօսինք զուտ մեր խնդիրներուն մասին. այսինքն` այն խնդիրներուն, որոնց լուծումը կախեալ է զուտ մեր կամեցողութենէն` կարելիութիւններէն:
Ինչպէ՞ս վերաբերիլ այս երկու լուրջ խնդիրներուն հետ: Պիւտճէական հաւասարակշռութիւն` խնայողութիւն, աւելի տարիներ գոյատեւելու համար նաեւ մարդուժի պակասը գոցելու խնդիր:
Երկար ուսումնասիրութենէ ետք, «Զարթօնք»-ի համար եկանք հետեւեալ լուծումին: Տնտեսագիտութեան մէջ այն կը կոչուի աութսորսինկ (outsourcing), այսինքն` արտադրութեան մը վերաբերող կարգ մը աշխատանքներ տեղափոխել այլուր: Ո՞ւր կարելի է փոխադրել հայ թերթի մը արտադրութիւնը, բացի Հայաստանէն: Ինչո՞ւ չօգտուիլ արհեստագիտութեան բարիքներէն ու առցանց աշխատելով` չհրատարակել մեր թերթերը: Այսինքն ինչո՞ւ բովանդակութեան պատրաստութեան հետ կապուած շատ մը աշխատանքներ, ինչպէս` գրաշարութիւնը, սրբագրութիւնը, ձեւաւորումը եւ այլն չկատարել Երեւանի մէջ ու անկէ ետք մեր երկիրներուն մէջ կատարելով խմբագրական թէ վարչական աշխատանքը` ղրկել տպարան (տպագիրին պարագային): Ինչո՞ւ մեր թերթերուն կայքէջային գրառումները կամ ելեկտրոնային ցրւումը աւելի յարմար նիւթական պայմաններով չկատարել հայրենիքէն: Արտասահմանի մէջ այս արտադրութեան համար տրամադրելի մէկ ամսուան պիւտճէն, օրինակի համար, նուազագոյնը երեք ամսուան համար չի՞ ծառայեր հայրենիքի մէջ: Մեր մարդուժի լուրջ հարցը չի՞ լուծեր այս կարգադրութիւնը, երբ հայրենիքի մէջ ունինք աւելի քան պատրաստուած եւ հմուտ մարդուժ: Հայրենի մեր աշխատակիցին գործի լաւ պայմաններ ստեղծած չե՞նք ըլլար այսպէս եւ, ի վերջոյ, մեր մամուլին ձեւով մը «հայրենադարձութիւն» ապահոված չե՞նք ըլլար` երկարելով անոր կեանքը եւս…:
Մտածուելիք բան է, չէ՞: Կը մնայ փորձելու քաջութիւնը: Մենք փորձեցինք: Փորձը փորձանք չէ: Յաջողեցանք: «Զարթօնք»-ը այսօր Երեւանի մէջ ունի իր ներկայացուցչական գրասենեակը, պաշտօնէութիւնը, աշխատակիցները: Դո՛ւք ալ փորձեցէք:
Երթանք աւելի հեռու: Ինչո՞ւ սփիւռքահայ մամուլը (տպագիր թէ առցանց), որուն մեծամասնութեան ներկայացուցիչները այս սրահին մէջ են, չունենայ իր միացեալ գրասենեակը հայրենիքի մէջ: Ի՞նչը կ՛արգիլէ ի մի գալով` աշխատիլ նոյն յարկին տակ, իւրաքանչիւրս իր թերթին համար: Հաւաքական աշխատանքի մը բարիքներէն անդին, որ ինքնին հսկայական ուժ է յաչս հակառակորդ մետիային, պիւտճէական եւ մարդուժի հսկայական խնայողութիւն չէ՞: Մրցակցական կամ գաղափարական հասկնալի տարբերութիւնները յարգելով հանդերձ, չե՞նք կրնար շատ մը բաներ միասին բաժնել: Չունինք անցեալի անտեղի եւ, ինչո՞ւ չէ, ամօթալի բաժանումները: Պերլինի պատը փլած է, Անթիլիասի ալ անցեալի նարնջենիներուն տեղ արդիական շէնքեր բարձրացած են… Մենք կրնանք միասին արտադրել այլեւս: Մենք կրնանք մէկ դատի ծառայել, որն է` մեր պետականութեան հզօրացումը: Մենք կրնանք միացեալ եւ հսկայական ուժ մը գոյացնել յաչս մեր ժողովուրդի թշնամի մետիային, որ դժբախտաբար այսօր մեզ շատ մը տեղեր կը գերազանցէ: Գիտէ՞ք` ի՜նչ ուժ ենք մենք` այս սրահին մէջ հաւաքուածներս: Մենք կու գանք զանազան երկիրներէ: Միասնաբար իմացութիւնը ունինք աւելի քան եօթը լեզուներու: Ինչո՞ւ այս ուժը չմեկտեղենք միասնաբար աշխատելով` յանուն մեր պետականութեան:
Մտածելիք բան է, չէ՞:
Եկէք` մտածենք այս մասին: Եկէք` օգտուինք մեր ազատ, անկախ պետութեան գոյութենէն ու անոր ընձեռած հնարաւորութիւններէն: Երկաթէ վարագոյրի օրերուն Սփիւռքի հետ մշակութային կապի կոմիտէին չյաջողցուցածը, ազատ, անկախ հայրենիքի սփիւռքի նախարարութիւնը, յանձինս իր նախարարին, յաջողցուցած է մեզ քով քովի բերել այս եւ նոյնանման համաժողովներով: Եկէք` օգտուինք այս առիթէն: Թող, որ 25-ամեայ հայոց պետականութիւնը ըլլայ հայ մամլոյ ալ միասնականութեան լիիրաւ առանցքը, իսկ մենք արժանի ըլլանք անոր պահապան զինուորները ըլլալու:
