Բնութեան օրէնքով ամէն բան ունի իր չափն ու սահմանը: Ամէն ինչ իր չափին ու սահմանին մէջ հաճելի է, օգտակար է: Սակայն երբ չափն ու սահմանը կը խախտին, ամէնէն օգտակար նկատուած բաներն անգամ կը դառնան վնասակար:
Բնութեան օրէնքը կիրարկելի է նաեւ մարդոց համար: Ամէն տարիքի, ամէն խաւի ու դիրքի մարդիկ ունին, պէ՛տք է ունենան չափի ու սահմանի իրենց զգացողութիւնը, որ պիտի կանոնաւորէ մարդկային յարաբերութիւնը: Կրտսեր մանուկը չի կրնար շրջանցել ծնողքին սահմանը եւ կատարել բաներ, որոնք մեծահասակներու միայն կրնան արտօնելի ըլլալ: Մարզիկն ու սկաուտը չեն կրնար ներկայացնել անսահման պահանջներ եւ ակնկալել, որ պատասխանատուները ընդառաջեն իրենց:
Պետութիւններ, միութիւններ եւ հաստատութիւններ ունին իրենց օրինագիրքերը, որոնք կը ճշդեն իւրաքանչիւր անհատի իրաւունքներուն եւ պարտաւորութիւններուն չափն ու սահմանը: Շրջանցողները կը նկատուին կանոնազանց ու կ՛ենթարկուին համապատասխան տնօրինումի:
Այս բոլորը ընդունուած եւ ընդհանրացած երեւոյթներ էին մինչեւ մեր մօտիկ անցեալը, երբ տակաւին գոյութիւն չունէր ընկերային հաղորդակցութիւններու մերօրեայ աշխարհը: Մինչեւ երանելի այն օրերը, երբ ամէն ինչ կը մնար ժողովական, ակմբային սեղմ շրջանակի մէջ: Երբ մարդիկ հեղինակութիւններ կը ճանչնային ու հանգամանքներ կը յարգէին: Մեծերէն կ’ակնածէին, փոքրերուն հաշիւը կ’ընէին: Չըլլա՜յ, թէ մեծերը վրդովէին, իսկ փոքրերը սխալ օրինակ տեսնէին:
Երանելի այդ օրերուն ամէն մարդ գիտէր իր չափն ու սահմանը, ըսուելիքը եւ չըսուելիքը, նաեւ` այդ բոլորը ո՞ւր ըսելը եւ ինչպէ՛ս ըսելը: Մարդիկ տասը կը մտածէին եւ մէկ կ՛արտայայտուէին: Խօսքը արժէք ունէր, խօսքը պատասխանատուութիւն կ՛ենթադրէր:
Այսօր աշխարհը տարբեր է: Չափ ու սահման չի ճանչնար: Մարդիկ ընկերային հաղորդակցութեան միջոցներու մէջ իրենց խօսքը, նկարն ու տեսանիւթը կը փոխանցեն սանձարձակ ազատութեամբ: Ամէն մարդ ինքզինքին իրաւունք կու տայ արտայայտուելու ամէն ինչի մասին, առանց մտածելու, թէ ըսելիքը, տեղն ու ձեւը կը պատշաճի՞ն իր հանգամանքին: Վարժապետը դաս կու տայ վարչապետին, անառակը` կղերականին, նորեկ մարզիկը` վարչական պատասխանատուին, միութենէն հեռացուածը` միութենականին եւ շարքը երկար է:
Կարելի չէ շարունակել այսպէս, անհաշիւ ու անպատասխանատու մօտեցումով: Պէտք է վերադառնալ մեր բնական չափերուն եւ սահմաններուն: Ընկերային հաղորդակցութեան միջոցները չեն կրնար փոխարինել ժողովական քննարկումները: Առօրեայ դժուարութիւնները չեն կրնար բեմ գտնել միլիոնաւոր մարդոց դիմաց: Ժամանակն է, որ մարդիկ` ֆէյսպուքահայեր, գիտնան, թէ ո՞ւր ի՛նչ կրնան ըսել: Ամէն մարդ ամէն մարդու հաշուետուութեան չի կրնար կանչել հանրային քննարկումով: Հաշուետուութեան տեղը ուրիշ է: Հասցէն ծանօթ է, կարգը` նոյնպէս:
Չափ ու սահմանի խախտումէն ոչ ոք կ’օգտուի: Բոլո՛րը կը վնասեն: Իսկ մեծագոյն վնասողը կ’ըլլայ բարոյական արժէքներու մեր համակարգը, առանց որուն` կը դադրինք կազմակերպ հաւաքականութիւն եւ ազգ ըլլալէ:
Կը դադրինք սերունդներու տէրն ու ծառան ըլլալէ:
ԽՄԲԱԳՐԱԿԱՆ «ՄԱՐԶԻԿ»-Ի
