Հոգեբաններուն Կարծիքով. Արդեօ՞ք Երեխան Անձկութենէ Կը Տառապի

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ

Հոգեբաններու կարծիքով, կան անձկութեան 8 նշաններ, որոնք անտարբեր պէտք չէ ձգեն ծնողները:

1.- Երեխան յաճախ կը տառապի փորի կամ գլխու ցաւերէ, որոնք առողջական պատճառներ չունին: Անձկութիւնը յաճախ մարմնին միջոցով կ՛արտայայտուի երեխաներուն մօտ:

2.- Երեխան տեւաբար նոյն հարցումները կ՛ուղղէ` վստահ ըլլալու, հանգստանալու համար:

3.- Երեխան չափազանց զգայուն է ձախողութեան նկատմամբ: Ան կը տագնապի այն պարզ միտքէն, որ կրնայ սխալիլ:

4.- Երեխան յաճախ «բացակայ» է, լուսնին վրայ, կամ «քարացած», որոշ կացութիւններու դիմաց:

5.- Երեխան կը խուսափի որոշ բաներէ` դպրոց յաճախելէ, մարդոց հետ յարաբերելէ, տունէն դուրս ելլելէ:

6.- Երեխան չափազանցուած ձեւով կը կապուի ծնողներուն` վախնալով, որ անոնք կրնան մեկնիլ:

7.- Երեխան յաճախ եղունգները կը կրծէ, ինքզինք կը քերէ, բաներ կը խածատէ եւ այլն…

8.- Երեխան առանց «պատճառի» կը ցնցուի կամ շատ արագ կը մտահոգուի:

* * *

Անձկութենէ տառապող երեխան կարիք ունի զգալու, որ իր յուզումները կառավարելի են, իսկ ծնողները պէտք է անոր կողքին կանգնին, լսեն եւ փորձեն միասնաբար յաղթահարել դժուարութիւնները:Ծնողները պէտք չէ նսեմացնեն կամ թերագնահատեն երեխային մտահոգութիւնները` «բան մը չէ» ըսելով. ասիկա ոչ միայն չի փարատեր անոր վախերն ու մտահոգութիւնները, այլ, ընդհակառակը` աւելի եւս կը ծանրացնէ վիճակը:

Արդիւնքի չհասնելու պարագային, ծնողները պէտք է անյապաղ դիմեն դպրոցի հոգեբանին, գործակցին անոր հետ` երեխան դուրս բերելու համար անձկութեան վիճակէն:

Ընտանեկան Մթնոլորտին
Ազդեցութիւնը Երեխային Վրայ

Հոգեբաններուն կարծիքով, ընտանեկան մթնոլորտը մեծ ազդեցութիւն կը գործէ երեխային անհատականութեան վրայ: Այսպէս`

– ԱՆԿԱՅՈՒՆ ընտանեկան մթնոլորտը երեխային մէջ կը զարգացնէ գերզգաստութիւն: Ան կը դառնայ մնայուն, զգօն, մտահոգ եւ լարուած:

– ԼԱՐՈՒԱԾ ընտանեկան մթնոլորտը երեխային մէջ կը զարգացնէ գերյարմարեցում: Ան կը թաքցնէ իր պահանջները, կը ջանայ հաճոյանալ ուրիշներուն, կը կորսնցնէ իր անհատականութիւնը:

– ԱՊԱՀՈՎ ընտանեկան մթնոլորտը երեխային մէջ կը զարգացնէ վստահութիւնը: Ան ինքզինք կը զգայ ապահով ու կը բարձրանայ անոր ինքնագնահատականը:

– ԿԱՆԽԱՏԵՍԵԼԻ ընտանեկան մթնոլորտը երեխան կը դարձնէ ինքնավար: Ան ընտրութիւններ կը կատարէ, կարծիք կ՛արտայայտէ, անկախ եւ պատասխանատու կը զգայ:

Առողջապահական

Ջուրի Շիշը Մանրէներու
Բազմացման Վա՞յր…

Հաշուի առնելով բազմակի օգտագործման ջուրի շիշերու աճող ժողովրդականութիւնը, հարց կը յառաջանայ. արդեօ՞ք այս առօրեայ իրը մանրէներու բազմացման վայր է:

Ֆրանսական TF1 պատկերասփիւռի կայանի «Bonjour» հաղորդման առողջապահական մեկնաբան բժիշկ Վենսան Վալենտիւք մէջբերելով «Water Filter Guru» ամերիկեան ընկերութեան մէկ ուսումնասիրութիւնը` կը յայտնէ, որ ջուրի շիշ մը կը պարունակէ 20 միլիոն մանրէ, կամ 40 հազար աւելի, քան` զուգարանի աթոռին կափարիչը…

Ուրկէ՞ կու գան այս մանրէները. հիմնականին մէջ անոնք կու գան լորձունքէն, բայց նաեւ` մեր ձեռքերէն: Աւելի՛ն. որքան շիշին մէջի ջուրը սենեակի ջերմաստիճանով կը մնայ, այնքան մանրէները կը բազմանան… աւելցնելով, որ ջուրի շիշին արտաքին մասը նոյնպէս մանրէներ կը կրէ, քանի որ ան կը թափառի ամէնուրեք` մարզասրահ, գործի վայր, դպրոց, փոխադրակառք եւ այլն…

Խնդիրը աւելի եւս ծանրակշիռ կը դառնայ, երբ շիշը կը պարունակէ ոչ թէ ջուր, այլ` քարցր ըմպելիքներ, որոնք կը նպաստեն մանրէներու աճին:

Վենսան Վալենտիւք խորհուրդ կու տայ շիշը լուալ իւրաքանչիւր օգտագործումէ ետք` օգտագործելով պնակ լուալու հեղուկ դեղերը, ապա շատ լաւ ցօղուել եւ մանաւանդ` օրական նորոգել ջուրը:

Սննդագիտական

 Սնունդի Շուրջ Տարածուած
Մոլորութիւններ

Սնունդի շուրջ տարածուած շատ մը մոլորութիւններ կու գան` գովազդներէն, կիսատ գիտական ուսումնասիրութիւններէ, կամ ընկերային կարծրատիպերէ:

Ճիշդ սնանիլ` կը նշանակէ լսել գիտութիւնը, ոչ թէ հաւատալ ամէն ինչին, որ կը կարդանք համացանցին վրայ:

Եկէ՛ք, բացայայտենք ամենատարածուած, բայց սխալ պատկերացումները` սնունդի եւ սնանելու հետ կապուած:

• – «Ածխաջուրերը միշտ վնասակար են»:
  Շատեր կը կարծեն, որ ածխաջուրերը պէտք է ամբողջութեամբ ջնջել սննդակարգէն, բայց իրականութեան մէջ`

– Մեր ուղեղի հիմնական ուժանիւթի աղբիւրը ածխաջուրերն են,
– Արագ ածխաջուրերը (շաքար, քաղցրաւենիք, կազաւորուած ըմպելիքներ…) վնասակար են,
Դանդաղ ածխաջուրերը (հացահատիկ, ընդեղէն, ամբողջական հաց…) անհրաժեշտ են մարմնին:

• «Աղը կը սպաննէ»
  

Ասիկա եւս չափազանցուած պատկերացում է: Այո՛, աղի չարաշահումը վնասակար է, բայց լիարժէք հրաժարումը կրնայ յանգեցնել`

– Էլեկտրոլիթներու հաւասարակշռութեան խախտման,
– Արեան ցած ճնշումի,
– Մկանային կծկումներու:
Իտէալական չափաբաժինը` օրական 5 կրամ է: Հարցը ոչ թէ աղին մէջ է, այլ` գերբարձր մշակուած սնունդին մէջ, ուր աղին քանակը բարձր է:

• «Աւոքատոն եւ ընկուզեղէնը կը գիրցնեն»

Այո՛, այս մթերքները բարձր ջերմուժ ունին, բայց անոնք հարուստ են առողջ ճարպերով, որոնք`

– Կ՛օգնեն սրտանօթային համակարգին,
– Կը կարգաւորեն հորմոնային հաւասարակշռութիւնը,
– Կը նուազեցնեն ընկճախտի մակարդակը:
Կարեւոր է չչարաշահել, բայց առողջ ճարպերէն հրաժարիլը սխալ է:

• «Ամէն ինչ, որ բնական է, միշտ օգտակար է»
  

Բնական ծագումը երաշխիք չէ, որ ան առողջ է:

– Բազմաթիւ բնական բոյսեր, սունկ եւ թէյեր կը պարունակեն թունաւոր նիւթեր,
– «Բնական» պիտակը գովազդային հնարք է եւ յաճախ կը մոլորեցնէ մարդիկը:

• «Սուրճը վնասակար է»

Սուրճը տարիներ շարունակ սխալ գնահատուեր է: Խորքին մէջ`

– Միջին չափաբաժիններով սուրճը կը բարելաւէ յիշողութիւնը, կեդրոնացումը եւ նիւթափոխականութիւնը,
– Սուրճին մէջ կայ հակաօքսիտաններու մեծ քանակ, որոնք կը պաշտպանեն բջիջները,
– Վնասակար է միայն չափէն շատ սուրճի օգտագործումը` 5-6 գաւաթէն աւելին:

ՇԱՐՓԵՐՈՒՆ (ECHARPES)
ԵՐԿՐՈՐԴ ԿԵԱՆՔ ՄԸ ՏՈՒԷՔ

Շարփերը անժամանցելի աքսեսուարներ են, որոնք ոճ, գոյն եւ վայելչութիւն կը հաղորդեն մեր հագուստներուն: Եթէ ձեռքի տակ ունիք շարփեր, մանաւանդ` որակաւոր, արժէքաւոր նմուշներ, զգեստապահարանին խորը դիզելու կամ ուրիշին տալու փոխարէն` անոնց երկրորդ կեանք մը տուէք: Ահա՛ հետաքրքրական տարբերակներ

– Բարձրացուցէք ձեր պայուսակին շքեղութիւնը` օգտագործելով շքեղ շարփ մը:

– Շարփերը վերածեցէք պատի արուեստի գործերու:

– Շարփը օգտագործեցէք որպէս գօտի:

– Շարփը ոճաւորեցէք որպէս վերնաշապիկ:

– Շարփերու միջոցով թարմացուցէք ձեր տան յարդարանքը` բարձի եւ սեղանի ծածկոցներ պատրաստելով:

– Շարփերը օգտագործեցէք որպէս շքեղ մազի աքսեսուարներ:

Խոհագիր

 Նիւթելլայով Աղանդեր

Բաղադրիչներ

– 1 ծրար պատրաստ շերտաւոր խմոր
– 6 ապուրի դգալ Նիւթելլա
– 1 հաւկիթի դեղնուց
– Մանրուած կաղին, եթէ ձեռքի տակ ունիք

Պատրաստութիւն

Փուռը տաքցնել 180 ջերմաստիճանով:

Շերտաւոր խմորը բանալ եւ բաժնել 6 հաւասար մասերու: Իւրաքանչիւր կտոր իր կարգէն բաժնել երկուքի` ստանալու համար ընդամէնը 12 հաւասար խմորի կտորներ:

6 խմորի կտորներուն վրայ դնել մէկական ապուրի դգալ Նիւթելլա, ապա զանոնք ծածկել մնացեալ 6 կտոր խմորներով: Պատառաքաղի մը միջոցով լաւ փակել խմորներուն չորս կողմերը, ապա դանակի միջոցով երեսներուն 3 բացուածքներ բանալ, հաւկիթի դեղնուցով ծեփել եւ քանի մը պտղունց կաղինով զարդարել: Կաղինը կարելի է փոխարինել շաքարաւազով:

Ափսէին յատակը մոմ թուղթով ծածկել, խմորները իրարմէ հեռու շարել եւ եփել 180 ջերաստիճանով` 20-25 վայրկեան:

Գիտէ՞ք, Թէ…

Այսօր Նիւթելլայի համաշխարհային օրն է, ան ամէն տարի կը նշուի փետրուար 5-ին: Նիւթելլան ստեղծուեցաւ 1964-ին «Ֆերրերօ»-ի կողմէ: Ամէն տարի աշխարհի մէջ կը սպառի աւելի քան 365 թոն Նիւթելլա…

*
*  *

Շաբթուան Մտածումը

Ո՞վ է հնարել, թէ կարելի է ուրիշի վիշտը կիսել, ծիծաղելի է, կարելի է գուցէ ուրախութիւնը կիսել կամ գտած փողը կիսել, բայց վի՞շտը…

Վիշտը մարդու միակ սեփականութիւնն է մնում այս երերուն հողի վրայ:

Վիշտը ոչ միայն միակ, վիշտը մարդու վերջին սեփականութիւնն է, որովհետեւ ոչ ոք երբեք չի ուզենայ խլել այն, ինչպէս մնացած ամէն ինչ այս երերուն հողի վրայ:

ՎԱՐԴԳԷՍ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ