Սպասե՞նք Տակաւին

ԱՀԱՐՈՆ  ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ

2024-ը պատմական եւ անկիւնադարձային  թուական մը պիտի մնայ երկրագունդի տարեգրութեան մէջ:

Միջազգային քաղաքական կենսոլորտին անսովոր  ապականումը վտանգալից իրադրութեան մէջ  մխրճած է մեր աշխարհը: Մտահոգիչ այս  մագլցումը հետեւանք է` միջազգային   փոխյարաբերութիւններու արտասովոր լարուածութեան, վճռորոշ հարցերու հանդէպ   մարդկային նկարագիրի նուազագոյն  առանձնայատկութիւններու, գիտակցական մակարդակի սնանկութեան:

Ճգնաժամային այս կացութեան մէջ մեր  ժողովուրդին համար կենսական հարցը հետեւեալն  է. Հայաստանի Հանրապետութիւնը պիտի կրնա՞յ  ճիշդ կողմնորոշուիլ ներկայ անբարենպաստ եւ   միաժամանակ վտանգալից դրութեան մէջ: Ան պիտի  որդեգրէ՞ ազգային ներքին եւ արտաքին խոհեմ, կշռադատուած ու հեռատես քաղաքականութիւն մը, որ մեզ փուլ առ փուլ հասցնէ մեր համընդհանուր   նպատակին: Այլ խօսքով, կերտումին ինքնիշխան, բարգաւաճ եւ ընկերայնօրէն արդար Հայաստանի, որ համայն հայութեան անփոխարինելի եւ անզիջում  հեռանկարն է` դարեր շարունակ փայփայուած:

Հայ ժողովուրդը, Հայաստան եւ սփիւռք, ի վիճակի՞ է իրմէ ակնկալուածը տալու ազգային-քաղաքական, հոգեմտաւոր ու տնտեսական մարզերէ ներս: Կրնա՞նք անցեալի փորձառութիւնն ու կուտակուած դասերը վերասերտելով` նաւարկել մեր ժողովուրդին թշնամի եւ մրցակից ուժերուն կողմէ ցցուած խութերուն մէջէն:

Պատասխանը դրական եւ գոհացուցիչ չէ դժբախտաբար: Պիտի հաստատենք այս մէկը:

Մեր ժողովուրդը այսօր իր ամբողջութեամբ կը ներկայացնէ տխուր, վհատեցուցիչ վիճակ մը: Անմիաբան ու իրերամերժ, աւելի երկփեղկուած,  քան` Պաղ պատերազմի տարիներուն: Այս  ճակատագրական օրերուն առաւելագոյն չափով  միատարր ու կեդրոնաձիգ ըլլալ կ՛ակնկալուէր  բոլորէն: Այս ափսոսալի իրադրութեան մէջ իբրեւ ցուցանիշ կը ներկայանայ, ի՜նչ հեգնանք, Հայաստանը: Մինչդեռ ան սահմանուած է ըլլալու այն վէմը, որուն վրայ հայութիւնը իր միութիւնը պիտի վկայէ: Յատկապէս` ա՛յս  ճգնաժամային  օրերուն:

Պատճա՞ռը. ազգային խելամիտ ուղղութեան, քաղաքականութեան եւ գործելակերպի   բացակայութիւնն է: Այս իրողութիւնը մեր ժողովուրդը կը պահէ` գրեթէ շուար, մոլորուն, գիտակցութիւնը կորսնցուցած, խարխափողի  վիճակին մէջ: Հեղինակաւոր ազգային-պետական  ղեկավարութեան մը բացակայութիւնն է  հաւանաբար, որ մեր ժողովուրդը կ՛ապակողմնորոշէ այսօր, կը սրէ հակասութիւն, քէն ու   այլամերժութիւն անոր մէջ: Շարժառիթ կը ծառայէ քաղաքացիական ընդհարումի: Պարարտ հող կը  դառնայ օտար կասկածելի ու վտանգաւոր   թափանցումներու համար: Դուռը լայն կը բանայ անոնց առջեւ: Բարեգործութեան ազատութիւններու   դիմակի ու պատրուակի տակ յաճախ:

Ազգային առողջ, իրապաշտ ու հեռատես  քաղականութիւն մը մեր ժողովուրդին պիտի խնայէր  ներկայ խառնաշփոթ, ծփուն, որոշակի հեռանկարէ զուրկ այս վիճակը: Եթէ միայն  պարզ ու անժխտելի դառնար, որ անցնող հարիւրամեակին մեր  ժողովուրդը, ի հեճուկս բազմաթիւ սխալներու ու անիրաւութեանց, վաստակ մը կերտած է հայրենիքի մէջ, որ հպարտութիւն կը ներշնչէ իւրաքանչիւր հայու: Եթէ կարենայինք մեզմէ վանել հիւանդագին ամէն ծայրայեղութիւն, ոչնչապաշտութիւն, որ կը  ժխտէ մեր դարաւոր անցեալը, վնասակար եւ անընդունելի կը նկատէ այն, ինչ որ երկնուած է հայու քրտինքով, բազուկով ու իմացականութեամբ, հերոսական ճգնումով` յատկապէս: Եւ վերջապէս,  մենք կրնայինք  խուսափիլ  ներկայի պատահածին  նման  աննախանձելի դրութեան մը ստեղծումէն  Հայաստանի մէջ, եթէ աննախապաշար դատումով ու անկեղծ նախանձախնդրութեամբ լեցուն,  անցեալէն ժառանգած լաւը պահէինք` զայն դարձնելով մեզի հիմք, որդեգրէինք վերանայուած վարքագիծ, ընդունէինք սրբագրուած քաղաքականութիւն, խոհեմ գործընթաց, որ գէթ մեր ունեցածին գոյութիւնը պիտի ապահովէր:

Անծրագիր, կշռադատումէ զուրկ, շտապողական  ու յոխորտալից գործընթացն էր, որ մեր ժողովուրդը տխուր  հետեւանքի հասցուց արցախեան պահանջատիրութեան մէջ, ուր երէկի երդուեալ   պնդաճակատները (Արցախը Հայաստան է  եւ վերջ)  փոխզիջողութիւն կը մուրան այսօր, առանց ողորմածներ գտնելու իրենց դիմաց…

Հայ ժողովուրդը, հեռաւոր սփիւռքէն մինչեւ  Հայաստան, առաւելագոյն միատարրութեան կը կարօտի այսօր: Աւարտող տարուան ընթացքին տարակարծութիւն, վէճ, հակոտնեայ կեցուածք, սկզբունքային անհաշտ բեւեռներ յայտնուեցան  եւ տակաւ կը խորանան ժողովուրդին մէջ:

Ներքնապէս անմիաբան, բազմագլուխ, յաճախ ալ հակադիր նախաձեռնութիւններով զիրար խաչաձեւող հայ ժողովուրդը դասեր պարտի քաղել արցախեան ձախողութենէն:

Անմիաբանութեան վնասը եռապատիկ պիտի կշռէ մեր վրայ, քան ինչ որ կը կատարենք ներկայիս` իրարմէ անջատ ու մեկուսի,  հայ ժողովուրդի ու հայրենի պետութեան յառաջդիմութեան անունով:

Շատ բան կախեալ է Հայաստանի ներկայ  իշխանութեանց կողմէ սփիւռքին եւ յատկապէս անոր քաղաքական կառոյցներուն վերապահուած դերէն, հայրենի պետականութեան ընդհանուր  քաղաքականութեան ճշդումին մէջ: Հայութիւն եւ Հայաստան մէկ են եւ անբաժան: Մենք մեր մասնակցութիւնը բերած ենք եւ տակաւին պիտի  ունենանք մեր ժողովուրդի պատմական բախտի  վճռումին մէջ` ամբողջակա՛ն մասնակցութեամբ: Ո՛չ ոք այդ իրաւունքը կրնայ զլանալ տալու մեզի:

Ուշացած ենք արդէն որդեգրելու համահայկական  քաղաքականութիւն մը, տեսակ մը Ազգային ուխտ, որ ցոլացնէ մեր ժողովուրդին սկզբունքային  միահամուռ  կեցուածքը Հայաստանի   Հանրապետութեան քաղաքական ապագային, վարչաձեւին, տնտեսա-ընկերային կառոյցին, Հայ դատին ու սփիւռք-հայրենիք կապերու բնոյթին  շուրջ:

Մենք մեզ չօրօրենք` հռչակագիրներու,  համաձայնագիրներու թեւերուն վրայ ընկողմանած,  մեր ժողովուրդը ենթարկելով նոր յուսախաբութիւններու: Անցնող տարիներէն աւելի  ծանր… Վհատութեան նախանշանները նկատելի են արդէն թէ՛ հայրենաբնակ, թէ՛ արտերկրի հայութեան մէջ: Ափ մը ժողովուրդ, իր մասնիկի վերածուած հայրենիքով, բռնցքանալու փոխարէն, ինքզինք տակաւ ուժասպառ կը դարձնէ: Տակաւին չի տեսներ իր գոյութեան դէմ լուռ եւ յամառ  պատրաստութիւնները, Հայաստանի  Հանրապետութեան բոլորտիքը կատարուող, զինք  ջնջելու վաղեմի ծրագիրները:

Սպասե՞նք տակաւին… 2025-ը պիտի սթափեցնէ՞  մեզ եւ հայ ժողովուրդը համախմբէ՞ մէ՛կ, իրատես, գործնապաշտ քաղաքականութեան մը ուղիին վրայ: