ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ
Հոգեւոր ծառայութեան անդաստանին մէջ գիրքը զինուորի մը զէնքն է: Մեր մտապատկերին մէջ մնայուն ներկայութիւն է բոլոր ժամանակներու հզօրագոյն ՀԱՅՈՒՆ` Մեծ Վարդապետին` Ս. Մեսրոպին, հայ գիրի գիւտարարին, որուն թողած աւանդին շնորհիւ` դարերէ ի վեր հայու ինքնութիւնը կանգուն կը մնայ:
Իբրեւ համեստ ծառայող մը հայ մամուլին` նորածինի գալուստի խանդավառ ծնողքի մը ապրումը ունեցայ, երբ «Անկրկնելի Հալէպը» հատորի մը կողքին տակ երախյրիքս աշխարհ եկաւ:
Երախտագիտութեան եւ շնորհակալական զգացումներս կը յայտնեմ Համազգային հայ մշակութային եւ կրթական Միութեան զոյգ մասնաճիւղերուն` Հալէպի եւ Փասատենայի մէջ, կազմակերպուած գինեձօնին եւ շնորհահանդէսներուն համար, նաեւ գիրքը ներկայացնող համազգայնականներուն` Զարմիկ Չիլաբոշեան-Պօղիկեանին եւ Ծովինար Ղազարեան-Մելքոնեանին, գեղարուեստական յայտագիրի մասնակիցներուն:
Համակարգիչի պաստառին վրայ, հանապազօրեայ հացի նման, «Ազդակ»-ի կայք մուտքիս կրկին երեւաց գիրքս անակնկալ եւ հաճելի խորագիրով մը` «ՄԱՍՈՒՆՔ ՄԸ` ՀԱԼԷՊԻ ՕՐՀՆԵԱԼ ՀՈՂԷՆ», որ պանդխտութեան մէջ, Սիամանթոյի «Ափ մը մոխիր» հանրածանօթ ոտանաւորը յիշեցուց, ստորագրուած` քսանմէկերորդ դարու Հալէպի ծնունդ, երիտասարդ վարդապետի մը կողմէ` Առաքել աբղ. Գատեհճեան, որ արդէն ծանօթ անուն մըն է մամուլի մէջ` իբրեւ Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան ամենակրտսեր միաբանը, իմա` հալէպածին, ծանօթ Գատեհճեան գերդաստանի շառաւիղը:
Յօդուածին մէջ հոգեշնորհ հայր սուրբը կ՛անդրադառնար իր մանկութեան օրերուն, երբ մօրը հետ կը յաճախէր Հալէպի «Կիլիկիա» հրատարակչատուն: «Այսօրուան նման կը յիշեմ, թէ ինչպէ՛ս Հալէպի փառքի օրերուն այդ գրատունը լի էր ամէն տարիքի հայորդիներով: Ծնողներ իրենց մանուկներուն ձեռքերէն բռնած` կարգի կը սպասէին մանկապատանեկան դաստիարակչական գիրք մը առնելու համար: Երիտասարդներ նոր հրատարակուած գիրքերէն օրինակ մը կ՛ուզէին ստանալ: Հասուն տարիքի մարդիկ Սուրիոյ եւ Լիբանանի մէջ լոյս ընծայուած հայկական թերթերը կարդալու ծարաւը կ՛ուզէին յագեցնել»:
Գիրքի եւ մշակոյթի մարդ, Կիլիկիոյ դարաւոր կաթողիկոսութեան շղթային նոր օղակն է` թրծուած Պիքֆայայի մարդակերտ հնոցին մէջ:
Աւելի քան երեսուն տարեկան պատուէրի մը պտուղը եւ վկան, տրուած` երջանկայիշատակ Գարեգին Բ. կաթողիկոսին կողմէ, երբ առաջին հրատարակութիւններս դրի իր սեղանին, հետեւեալ պատգամը ստացայ. «Եկո՛ւր, տղաս, համբուրեմ քու ճակատդ` այս ազնիւ ասպարէզը ընտրելուդ առիթով: Մեր ազգը շատ կարիք ունի հայ գիրք հրատարակողներու եւ տարածողներու: Կը շնորհաւորեմ եւ կ՛օրհնեմ քեզ եւ իբրեւ հայոց հայրապետ` կը թելադրեմ, որ մէկ կողմ թողուս ազգային եւ միութենական այլ զբաղումներ եւ ամբողջութեամբ նուիրուիս հրատարակչական գործին»:
Պատուէրը գործադրեցի առաւելագոյն ճիգերով, ինչպէս հայր սուրբը յիշած է «Հալէպի փառքի օրերուն», որպէս վկայ այդ պատգամի գործադրութեան, այլեւ իր հոգեւոր անուան` Առաքել, առաքեալը մեծ վեհափառի հաւատքին, հանդէպ` հայ գիրքին:
Մարդկային ազնիւ կերպարը խորտակելու ճիգերը, տարածուած են ամէնուր. արդարեւ, այսպէս կոչուած յառաջադէմ երկիրներու ախտերը մերօրեայ արհեստագիտութեան ճամբով եւ մոլորեալներու ձեռամբ կը հասնին երկրագունդի ամենայետին անկիւնը, հոսանք մը, որուն դիմաց կը քանդուին բարին ու վսեմը:
Մաշտոցեան բանակը իր վտիտ շարքերով հայապահպանման եւ մարդապահպանման կոչում մը ունի, նաեւ` պատգամ մը, որուն վկան է Առաքել աբղ. Գատեհճեանը:
Ժընեւ
