Յունաստանի արտաքին գործոց նախարարին Երեւան այցելութիւնը եւ այնտեղ կատարած յայտարարութիւնները լուսարձակի տակ կը բերեն ուշագրաւ հանգամանքներ:
Ազրպէյճանի սանձազերծած 44-օրեայ պատերազմի օրերուն պաշտօնական Աթէնքի ներկայացուցիչին Երեւան այցելութիւնը քաղաքական մեկնաբանութեամբ զօրակցութեան հաւասարազօր քայլ էր: Հիմա եւս պատահականութեան պէտք չէ վերագրել պատերազմի երկրորդ տարելիցին առիթով Յունաստանի արտաքին գործոց նախարարին կատարած այցելութիւնը Երեւան:
Հայաստանի ինքնիշխան տարածքներու ուղղութեամբ Ազրպէյճանի յարձակման եւ ներխուժման առիթով պաշտօնական Աթէնքի յայտարարութիւնը հասցէականութեամբ չէր յատկանշուեր: Ակնկալելի էր աւելին, նկատի ունենալով բնական դաշնակիցի կարգավիճակն ու Յունաստանին նման սպառնալիքներու ենթակայ ըլլալը: Կայ այստեղ երանգային որոշ շարժառիթ անշուշտ: Այն հռետորաբանութիւնն ու լարուածութիւնը, որ կայ Անգարա-Աթէնք գիծին վրայ, նոյն շեշտադրումները չունի բնականաբար Ազրպէյճանի ուղղութեամբ: Ուժանիւթային գործարքներու իրողութիւնը եւ մանաւանդ Ուքրանիոյ պատերազմէն ետք ազրպէյճանական վառելանիւթի արժեւորումը կը բացատրեն այդ տարբերութիւնը: Ի վերջոյ Ազրպէյճանը չէ որ կը սպառնայ յունաստանեան տարածքներու գրաւման, որքան ալ «մէկ ազգ երկու պետութիւն» բանաձեւը յայտարարողական գետնի վրայ թէ գործնապէս աշխատած ըլլայ:
Հետեւաբար այս առիթով Յունաստանի արտաքին գերատեսչութեան ղեկավարին հնչեցուցած յայտարարութիւններուն մէջ պէտք է տեսնել ենթաբաժին մը, որ կը վերաբերի նաեւ Անգարայի յարձակողականութեան: Առանցքային յայտարարութիւնը հետեւեալն է. «Քարտէսները վերանայելու քաղաքականութիւնը պիտի ձախողի»:
Եգէական տարածքներու առումով քարտէսի վերանայման ռազմաքաղաքականութիւն կը կիրարկէ Անգարան, եւ ըստ էութեան Անգարային ուղղուած է նաեւ այս ուղերձը: Քաղաքական ընթերցումը միայն այս ենթաբաժինին վրայ չի կեդրոնանար անշուշտ: Խօսքը այս պարագային Անգարայի հովանաւորութեամբ եւ թելադրանքով սահմանազատման եւ սահմանագծման գործընթացի մեկնարկի շտապողականութեան կը վերաբերի: Նոյն Անգարան է, որ Յունաստանի եւ Հայաստանի տարածքային ամբողջականութիւններուն կը սպառնայ եւ տարածաշրջանային խաղաղութիւնը կը պայմանաւորէ Ազրպէյճանի առաջարկած հինգ կէտնոց խաղաղութեան ծրագիրի գործնականացումով. այսինքն` քարտէսներու վերանայումով:
Նոյն Անգարան է, որ Երեւան-Անգարա երկխօսութեան գործընթացը կը պայմանականացնէ Երեւան-Պաքու յարաբերութիւններու բնականոնացման բանակցութիւններու արդիւնաւորումով եւ դասական նախապայմաններու վերափոխումով կ՛առաջադրէ նաեւ Հայաստանի Հանրապետութիւն-Թուրքիա նոր սահմանագծում. այսինքն` Կարս 2:
Քարտէսներու վերանայման բացառման այս ընդգծումը ենթաուղերձային չէ: Յոյն նախարարը իր հիմնաւորումներու ընթացքին եղած է ուղղակի հասցէական: «Թուրքիան կը փորձէ օգտուիլ այս խառնակ իրավիճակէն, որպէսզի անյարգալից ըլլայ կայունութեան նկատմամբ», ըսած է նախարարը: Դիւանագիտական ըսելաձեւերով այստեղ արդէն կ՛ըսուի, որ Թուրքիան տարածաշրջանային գլխաւոր սպառնալիք է: Մօտաւորապէս այն միտքը, որ ամրագրուած էր Հայաստանի Հանրապետութեան անվտանգութեան ռազմավարութեան հայեցակարգին մէջ: Ինչ որ սակայն գործնապէս կտրուկ շրջադարձի ենթարկուած էր, երբ Հայաստանի իշխանութիւնները Թուրքիոյ հետ որոշած էին խաղաղութեան դարաշրջանի բանակցութիւններ մղել:
Արեւելեան Միջերկրականի հարցով կար դաշնակցային հասկացողութիւն եւ իրաւապայմանագրային գործակցութիւն Յունաստանի, Կիպրոսի, Եգիպտոսի եւ Ֆրանսայի միջեւ: Այլ ուղղութեամբ կայ նման իրաւադրոյթներ ներառած համագործակցութիւն Յունաստանի, Կիպրոսի եւ Հայաստանի միջեւ: Այստեղ հասարակաց սպառնալիքը կամ այլոց իրաւունքներուն տիրանալ փորձողը Թուրքիան է: Որ իր հերթին հովանաւորած է Ազրպէյճանը:
Յոյն գլխաւոր դիւանագէտը ազրպէյճանական ներխուժումը դատապարտելու համար թիրախաւորեց անոր հովանաւորը, առանց որուն տեղի չէր կրնար ունենալ Արցախի գրաւումը եւ հայաստանեան ինքնիշխան տարածքներ ներխուժումը:
«Ա.»
