ՌԱԶՄԻԿ ՃՈՒԼՖԱՅԵԱՆ
Ապերախտութիւն եւ քննադատութիւն. բառեր, որոնք այսօր դժբախտաբար ցայտուն կերպով առկայ են մեր ընկերութեան մէջ:
Բառեր, որոնք յաճախ մտածելու առիթ կու տան այն դժբախտութեան մասին, թէ որքա՛ն հեռու ենք քրիստոնէական եւ ազգային արժէքներէ` իբրեւ մարդ, հայ եւ քրիստոնեայ:
Լիբանանեան ճգնաժամային այս դժուար օրերուն, հակառակ ամէն տեսակի դժուարութեանց, լիբանանահայ մեր գաղութը, բաղդատաբար միւս գաղութներուն, առաւել կամ պակաս չափով վայելեց եւ օգտուեցաւ զանազան տեսակի բարերար մարդոց օժանդակութիւններէն, որոնք թէ՛ վեհափառ հայրապետին ճամբով, թէ՛ Ազգային առաջնորդարանին ճամբով եւ թէ՛ կուսակցութեանց ճամբով հասան մեր հայ ընտանիքներուն: Մարդիկ երբեք չգիտցան կամ չզգացին սոյն օժանդակութիւնները ապահովելու դժուարութեանց եւ կամ վազվզուքներու մասին, անոնք երբեմն մոռցան շնորհակալութիւն յայտնել, գնահատել, բաւարարուիլ եւ գոհանալ: Վնաս չունի, որովհետեւ այն ինչ որ մեր պատասխանատուները կ՛ընեն, անով իրենց մարդկային եւ քրիստոնէական մօտեցումն է, որ ցոյց կու տան, առանց իրենց ըրածին դիմաց ակնկալելիք մը ունենալու, նոյնիսկ առանց գնահատանքի սպասելու:
Դժբախտաբար ապերախտութիւնն ու քննատադութիւնը այսօր որոշ մարդոց համար հոմանիշներ են միայն, մինչդեռ եթէ ուզենք մտածել այս երկու բառերուն ճիշդ իմաստին մասին, պիտի տեսնենք, որ անոնք ամբողջութեամբ հակառակ են իրարու:
Ապերախտ մարդիկ այս բոլորը դիտեցին հետեւեալ ակնոցներով.
– Այս բոլորը ըրին, որպէսզի նկարուին…
– Այս բոլորը ըրին, որպէսզի իրենց թերութիւնները ծածկեն…
– Այս բոլորը ըրին, որպէսզի երեւին…
– Այս բոլորը ըրին, որպէսզի իրենք ալ օգտուին, եւ յայտնի չըլլայ….
– Այս բոլորը ըրին եւ կ՛ընեն ընտրութիւններուն ձայն ապահովելու համար…
– Այս բոլորը ըրին եւ կ՛ընեն, որպէսզի ժողովուրդը խաբեն…
Քննադատական ակնոցով մեկնաբանողներ մտածեցին հետեւեալ ձեւով.
– Օժանդակութիւնները բոլորին չհասան. աւելի լաւ կ՛ըլլար, եթէ այս աշխատանքը աւելի կազմակերպուած ըլլար…
– Քիչ թող բաժնէին, բոլորին տային…
– Բոլորին վարձքը կատար, ժամանակին հասաւ` բայց քիչ էր…
Շատեր երեք անգամ առին մենք մէկ անգամ` բայց լաւ որ այդ մէկ անգամն ալ առինք…
Նման արտայայտութիւններ, որոնք երբեմն փաստեցին որոշ մարդոց տգիտութիւնը, նկարագրային եւ անմարդկային մօտեցումները, առանց նայելու իրենց շուրջ` իրենց դրացիին, բարեկամին, ընկերոջ, որոնք ուրիշ համայնքային պատկանելիութիւն ունին, եւ ոչինչ ստացան:
Օտարներ արտայայտուեցան եւ ըսին` երանի հայերուն, երանի հայ ըլլայինք, երանի մեր մեծերն ալ հայերուն մեծերուն պէս քիչ մը իրենց ժողովուրդով զբաղէին…
Ահա այս բոլոր մտորումներէն մեկնած սկսայ մտածել եւ հարց տալ ես ինծի` ապերախտութեան ճամբա՞ն, թէ՞ քննադատութեան ոգին, բայց հասայ այն իրականութեան, որ աւելի լաւ է քննադատող ոգի ունենալ, քան ապերախտ մարդ ըլլալ եւ այդ ճամբէն քալել:
Յաճախ մարդիկ ամէն ինչ ունենալով, միեւնոյնն է, կը փնտռեն աւելին…
Յաճախ անոնց չի բաւեր այն, ինչ ընդհանրապէս մենք կու տանք իրենց…
