Հայ գերիները դաժան ու նուաստացուցիչ վերաբերմունքի կ՛ենթարկուին Ազրպէյճանի տարածքին գտնուող պահման տարբեր կէտերու մէջ: «Սփութնիք Արմենիա» կը հաղորդէ, որ այս մասին կը յայտնէ Մարդկային իրաւանց դիտարանը (Հիումըն Ռայց Ուոչ):
Իրաւապաշտպան կազմակերպութեան հրապարակած յայտարարութեան մէջ նշուած է, որ Ազրպէյճանի իշխանութիւնները պէտք է անյապաղ հետաքննեն բոլոր նման դէպքերն ու դիմումները, մեղաւորները պատասխանատուութեան ենթարկեն: Բացի ատկէ, Ազրպէյճան պէտք է անյապաղ ազատ արձակէ բոլոր պատերազմական գերիներն ու քաղաքայինները, ինչպէս նաեւ տեղեկացնէ գտնուելնուն վայրին մասին հայկական կողմի բոլոր անձերուն:
«Ատիկա պատերազմական յանցագործութիւն է: Մտահոգիչ է նաեւ այն, որ շարք մը անհետ կորսուած հայ զինուորներուն վերջին անգամ տեսած են ազրպէյճանական գերութեան մէջ, սակայն ազրպէյճանական կողմը անոնց մասին տեղեկութիւն չի տրամադրեր», ըսած է Մարդկային իրաւանց դիտարանի Եւրոպայի ու Կեդրոնական Ասիոյ գծով տնօրէն Հիու Ուիլիըմսըն:
Կազմակերպութիւնը զրուցած է չորս նախկին գերիներու հետ, որոնք նկարագրած են իրենց` գերութեան մէջ գտնուելու ընթացքը: Անոնք բոլորը ըսած են, որ իրենց յաճախ եւ երկար ծեծի ենթարկած են: Անոնցմէ մէկը պատմած է, թէ ինչպէ՛ս կրակայրիչով այրուածքներ պատճառած են իրեն: Գերութեան առաջին օրերուն անոնց շատ քիչ ջուր տուած են եւ գրեթէ սնունդ չեն տուած:
Ընկերային ցանցերու վրայ հրապարակուած են տասնեակ մը տեսանիւթեր, որոնք կը պատկերացնեն ազրպէյճանցի զինուորականներու դաժան վերաբերմունքը հայ գերիներուն նկատմամբ: Մարդկային իրաւանց դիտարանը ուսումնասիրած է աւելի քան 20 նման տեսանիւթ` հաստատելով անոնց իսկութիւնը, զրուցելով նախկին գերիներու եւ տակաւին գերութեան մէջ գտնուող անձերու հարազատներու հետ: Կազմակերպութիւնը ծանօթացած է վնասուածներու բժշկական փաստաթուղթերուն:
Յայտարարութեան մէջ կը նշուի, որ գերիներու ճշգրիտ թիւը տակաւին յստակ չէ: Փետրուարի վերջաւորութեան Մարդու իրաւունքներու եւրոպական դատարանին մէջ Հայաստանի ներկայացուցչութիւնը խնդրած էր քայլերու ձեռնարկել Ազրպէյճանի դէմ: Իր յայտարարութեան մէջ հայկական կողմը յիշատակած էր 240 գերիներու եւ քաղաքային պատանդներու մասին: Հայաստանի պաշտօնական մարմինները կը յայտարարեն, որ Ազրպէյճանը վերադարձուցած է 69 ռազմագերի եւ քաղաքային:
