Կազմակերպութեամբ Լիբանանահայ օգնութեան խաչի առողջապահական յանձնախումբին եւ «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնի նախազգուշական բաժանմունքին, չորեքշաբթի, 18 ապրիլ 2018-ին, առաւօտեան ժամը 10:30-ին «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնի «Թնճուկեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Ալցայմըր» նիւթով դասախօսութիւն մը, զոր ներկայացուց ընդհանուր մարմնի բժիշկ տոքթ. Յարութիւն Այնթապեանը:
ԼՕԽ-ի քայլերգի ունկնդրութենէն ետք, առողջապահական յանձնախումբի ատենապետ տոքթ. Սիրուն Վարդապետեանը կատարեց բացման խօսքը: Ան նշեց, թէ բնական երեւոյթ է, որ տարիքի յառաջացման պատճառով մեր մարմնին մէջ տեղի ունենան որոշ խանգարումներ` լսողութեան, տեսողութեան, յիշողութեան… Երբ յիշողութեան խանգարումին ընկերակցին նաեւ խօսելու, արտայայտուելու, տրամաբանելու խանգարումներ, «Ալցայմըր» հիւանդութիւնն է: Հարկ է դիմել բժիշկին, լսել անոր խորհուրդներն ու թելադրանքները: Ապա հրաւիրեց տոքթ. Յարութիւն Այնթապեանը` մանրամասնօրէն խօսելու յիշեալ հիւանդութեան մասին:
Տոքթ. Այնթապեանը նախ գիտական բացատրութիւն մը տուաւ, թէ ի՛նչ է «Ալցայմըր»-ը, ապա փաուըր փոյնթի վրայ ներկայացնելով ուղեղի ծալքերուն մէջ եղած փոփոխութիւնները` ըսաւ, որ ուղեղի բջիջներուն մէջ կան հաղորդակցութեան թելեր (transmitters), որոնք կը կոչուին acetylcoline, որոնք հրահանգները կը փոխանցեն ուղեղէն` մարմնին: Հաղորդակցութեան այս թելերը կը սկսին անջատուիլ, եւ կապը կտրուելով` ուղեղէն հրահանգը չի հասնիր, եւ հիւանդը չի յիշեր, որ որոշ գործեր պէտք է կատարէ:
Բժիշկը շարունակեց` ըսելով, որ յիշեալ հիւանդութեան ախտանշանները, ի յայտ կու գան երկու ուղղութեամբ`
– Cognitive կամ գիտակցական ախտանշաններ,
– Հիւանդը անկարող կ՛ըլլայ իր առօրեայ գործերը կատարելու,
– Ընկերային կամ վարուելակերպի ախտանշաններ,
– Տրամադրութեան վերիվայրումներ,
– Յանկարծակի ջղային նոպաներ,
– Ընկերային յարաբերութիւններու խանգարում,
– Պարտականութիւններ մոռնալով:
Բժիշկը թուեց «Ալցայմըր» հիւանդութեան պատճառները`
– Ժառանգական,
– Կեանքի ճնշուածութիւն (stress),
– Արկածներ (գլուխէն հարուածներ):
Խօսելով հիւանդութեան կանխարգիլման միջոցներուն մասին` ան թելադրեց հետեւիլ առողջ սննդականոնի եւ առողջ ապրելակերպի, մեծ կարեւորութիւն տալ մարզանքին, ըլլան անոնք մարմնական, թէ մտային, որոնք հեռու կը պահեն ճնշուածութենէն: Որպէս մտային մարզանք` ան նկատի ունեցաւ ձեռագործը, տրուած ըլլալով, որ անիկա թէ՛ հաշիւ եւ թէ՛ կեդրոնացում կը պահանջէ:
Դասախօսութեան աւարտին բժիշկը պատասխանեց ներկաներուն հարցումներուն:
Դարձեալ կազմակերպութեամբ Լիբանանահայ օգնութեան խաչի առողջապահական յանձնախումբին եւ «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնի նախազգուշական բաժանմունքին, գործակցութեամբ ԼՕԽ-ի «Աղթամար» մասնաճիւղի դարմանատան յանձնախումբին, տոքթ. Յարութիւն Այնթապեանը նոյն դասախօսութիւնը տուաւ Այնճարի «Ֆիլհաննէսեան» կեդրոնին մէջ, որ տեղի ունեցաւ երեքշաբթի, 10 ապրիլ 2018-ին, առաւօտեան ժամը 11:00-ին:
