Թուրքիոյ Աջի Եւ
Ձախի Պայքարը
Թուրքիոյ մէջ աջի եւ ձախի պայքարը նոր չէ: Սակայն վերջին տարուան ընթացքին աւելի սուր հանգամանք ստացած է:
Ատալեթ կուսակցութիւնը, որ 1965-էն ի վեր իշխանութեան գլուխը կը գտնուի, կը ջանայ հաւասարակշռութիւնը պահել երկու հոսանքներուն միջեւ:
Դեմոկրատներու ժառանգորդ այս կուսակցութիւնը բաժնուած է երկու թեւերու` պահպանողական (ծայրայեղ աջ) եւ չափաւոր: Այս վերջին թիւին կը պատկանի վարչապետ Սիւլէման Տեմիրել, որ կարելին կը փորձէ ճակատելու համար մէկ կողմէ իր իսկ կուսակցութեան կրօնամոլ, շերիաթճի տարրերուն, միւս կողմէ` Հալքի եւ ԹԻՓԻ (թուրք բանուորական կուսակցութիւն) ձախակողմեան, յառաջդիմական ձգտումներուն դէմ:
Երկու ծայրայեղութիւններ` աջն ու ձախը, կը փորձեն գետին շահիլ ժողովրդական զանգուածներուն մէջ:
Ատալեթ իր չափաւոր քաղաքականութեամբ աչք կը գոցէ Աթաթիւրքի կարգ մը բարենորոգումներու խախտումին` անուղղակիօրէն քաջալերելով պահպանողական տարրերը երկրին մէջ: Միւս կողմէ` Հալքի ձախ թեւն ու ԹԻՓ-ը յառաջդիմական քարոզչութիւն կը կատարեն:
Յառաջդիմասէրներու եւ յետադիմականներու խմբակներ կազմուած են նոյնիսկ համալսարաններուն մէջ: Վերջերս ծանր միջադէպեր պատահած են Պոլսոյ համալսարանի յառաջդիմասէրներուն եւ յետադիմականներուն միջեւ, ուսանողական երկու հաւաքոյթներու առթիւ: Յետադիմականները կազի ռումբեր նետեր են յառաջդիմականներուն վրայ, որոնք ատրճանակով պատասխաներ են: Այսպէս, աջի ու ձախի կռիւը ալա Թուրքա հանգամանք է ստացած, մինչեւ արիւնահեղութիւն հասնելով:
Երբ համալսարանին մէջ անգամ բոյն դրած է յետադիմութիւնը, կարելի է երեւակայել, թէ ի՛նչ փայլուն հեռանկարներ կը բացուին շերիաթճիներուն առջեւ` Անատոլուի խորերուն մէջ:
Հալքի անցեալ տարուան համագումարին մէջ յաղթանակը տարած էին նախագահ Իսմեթ Ինէօնիւ եւ ընդհանուր քարտուղար Պիւլենթ Էճեւիտ, ջատագով` յառաջդիմական գաղափարականին:
Կուսակցութիւնը պառակտեցաւ: Աջակողմեանները, փրոֆ. Թուրհան Ֆէյզիօղլուի գլխաւորութեամբ, բաժնուեցան եւ կազմեցին Կիւվեն անունով նոր կուսակցութիւն մը:
Վերջերս ծեր աղուէսը ջուր խառնեց իր բարկ գինիի մէջ` վախնալով, որ Հալքի ծայրայեղ ձախերը կրնան միանալ Թուրք բանուորական կուսակցութեան հետ եւ վտանգել վարչաձեւը: Արդարեւ, ԹԻՓ-ը «ընկերվարական»-ի պիտակին տակ համայնավարութիւն կը քարոզէ եւ հետզհետէ հող կը գտնէ աշխատաւորական շրջանակներու մէջ:
Անգործութիւնը, ապրուստի սղութիւնը, տնտեսական տագնապը եւ, ասոնց իբրեւ հետեւանք, ժողովուրդի ստուար մեծամասնութեան թշուառ վիճակը պարարտ գետին մը կը պատրաստեն համայնավարական մտայնութեան համար:
Կը թուի, թէ հասարակաց այս վտանգին առաջքն առնելու համար որոշ հասկացողութեան պիտի գան գլխաւոր երկու կուսակցութիւնները, Ատալեթն ու Հալքը: Մինչ այդ, սակայն, քաղաքական պայքարը կը շարունակուի Իսմեթ Ինէօնիւի եւ Սիւլէյման Տեմիրելի միջեւ:
«ՅԱՌԱՋ»
Հայոց Մեծ Թուականը
Յիսուն տարի առաջ, դարերու ստրկութենէն ետք, 1918 մայիս 28-ին ծագեցաւ Հայաստանի ազատութեան հրաշափառ արշալոյսը:
Հայ ժողովուրդի կեանքին մէջ հիմնական անկիւնադարձ կազմող օր մը հանդիսացաւ մայիս 28-ը` մե՛ր նորագոյն պատմութեան ՄԵԾ թուականը:
ԱԶԱՏՈՒԹԵԱՆ եւ ԱՆԿԱԽՈՒԹԵԱՆ գաղափարը եղած է ու կը մնայ բոլոր ժողովուրդներու ամէնէն գեղեցիկ երազն ու տենչանքը, որուն իրականացման ի խնդիր` անոնք պատրաստ են տալու ամէն ինչ, որ ունին:
Հայոց դարաւոր պատմութիւնը ընթացած է ազատութեան եւ անկախութեան դրօշին տակ:
Պարտութեան խորխորատները եւ յաղթանակի բարձունքները, անբաժան մասերը կը կազմեն մեր պատմութեան հոլովոյթին:
Ոչ մէկ ուժ կրցած է հայու կուրծքէն արմատախիլ ընել ազատութեան եւ անկախութեան տենչը: Ո՛չ հալածանք ու սպառնալիք, եւ ո՛չ ալ համատարած տեղահանութիւն եւ կոտորած:
Այնքան բոցավառուած էր հայ ժողովուրդը ազատութեան եւ անկախութեան հուրով, որ զայն ի սպառ մարելու համար թուրքը ծրագրեց բնաջնջել ողջ ազգ մը` կազմակերպելով ապրիլեան Եղեռնը:
Սակայն անապատներու հրաշէջ աւազներու տակէն եւ հոյաշէն տուներու մոխիրներու մէջէն ծնունդ առաւ փիւնիկը` թռիչք գործելով դէպի Արարայի դաշտը եւ Արարատի լանջերը:
Վիրաւոր ու արիւնլուայ հայը ոտքի կեցաւ եւ իր ահարկու ձայնով պոռաց անողոք թշնամիի երեսն ի վեր`
Ես կա՛մ ու պիտի ապրիմ:
Եւ մայիս 28-ը եղաւ ապրիլ 24-ի պատասխանը:
Հիմը դրուած էր հայկական պետականութեան եւ Հայաստանի անկախութիւնը առաջին ճանչցողն էր նոյնինքն ապրիլեան Եղեռնի հեղինակ թուրքը:
Ազատութեան խորանին առջեւ իրենց կեանքը զոհաբերեցին հայ ժողովուրդին բոլոր խաւերը, բոլոր կուսակցութիւնները եւ բոլոր զաւակները անխտիր: Համազգային ճիգերով կերտուեցան Սարդարապատներ, եւ ամէն մէկ հայ այս կամ այն ձեւով իր նպաստը բերաւ հայկական նոր պետութեան հիմնարկէքին:
Հայաստանի անկախութեան փառքը` մայիս 28-ը, կը պատկանի բովանդակ հայութեան, եւ այդ մեծ թուականի յիսնամեայ յոբելեանն է, որ պիտի տօնուի այս տարի:
Համազգային տօն մըն է մայիս 28-ը, եւ ամէն հայ իր մասնակցութիւնը պիտի բերէ յոբելենական տարուան ձեռնարկներուն եւ հանդիսութեանց:
Թուական մը, որով հիմը դրուեցաւ հայկական պետականութեան, եւ որուն ծնունդն ու շարունակութիւնն է այսօրուան Հայաստանը, Մայիս 28-ի Հայաստանը:
«ԱՐՄԵՆԻԱ»
