ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ
6 դեկտեմբերին Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ իր ընտրական խոստումը կատարելով ամերիկեան դեսպանատան Թել Աւիւէն Երուսաղէմ փոխադրումը յայտարարեց` աւելցնելով. «Որոշեցի, որ ժամանակը հասած է Երուսաղէմը իբրեւ Իսրայէլի մայրաքաղաք ճանչնալու»:
Ան այդպիսով ո՛չ միայն այդ առնչութեամբ Քոնկրեսի որոշումի գործադրութիւնը յետաձգելու ամերիկեան իրերայաջորդ վարչակազմերու քսանամեայ քաղաքականութեան վերջ տուաւ, այլ նաեւ` պաղեստինցիներու եւ Իսրայէլի միջեւ ամերիկեան միջնորդութեան: Թրամփ այդպիսի դերակատարութեան մը համար կենսական եղող պարկեշտութենէն հրաժարելով` հակամարտ երկու կողմերուն համար վիճելի եւ գերզգայուն հարցի մը շուրջ կողմնակալ որոշում մը տալով կանխորոշեց Երուսաղէմի խնդիրին լուծումը, ինչ որ միջնորդութեան կանոնի մեծ խախտում մը եղաւ: Ճիշդ է, որ Իսրայէլի ի նպաստ ամերիկեան վարչակազմերու կողմնակալութիւնը նորութիւն մը չէ, սակայն ներկայ վարչակազմը, ի տարբերութիւն նախորդներուն, «դանակը հասցուց ոսկորին»:
Թրամփի` աշխարհի գրեթէ բոլոր երկիրներու ղեկավարներու յորդորները անտեսող մեծամտութիւնը, եթէ մէկ կողմէ սպաննեց ամերիկեան միջնորդութիւնը, միւս կողմէ վերակենդանացուց պաղեստինեան դատը` զայն վերստին բերելով լուսարձակի տակ: Այդ որոշումը արաբական աշխարհի հասարակութիւնը դուրս բերաւ իր մահաքունէն, եւ արաբ ղեկավարներու ուշադրութիւնը, թէկուզ ժամանակաւորապէս, շեղեց միջարաբական տագնապներէն:
Բնականաբար, Թրամփի որոշումը կը ստեղծէ ամերիկեան միջնորդութիւնը փոխարինողի մը փնտռտուքին հրամայականը: 13 դեկտեմբերին` Պոլսոյ մէջ Իսլամական համագործակցութեան կազմակերպութեան արտակարգ վեհաժողովի աւարտին, երբ Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան նշեց, որ անհրաժեշտ է քննարկել, թէ Իսրայէլի եւ Պաղեստինի միջեւ յաջորդ միջնորդը ո՛վ պիտի ըլլայ, ո՛չ միայն ամերիկեան միջնորդութեան մահը կը գուժէր, այլ նաեւ տողատակի իր երկրին թեկնածութիւնը կ՛առաջադրէր: Պատեհապաշտ Անգարայի ախորժակը դժուար թէ բաւարարուի, որովհետեւ իսրայէլեան կողմը բնականաբար ժխտականօրէն տրամադրուած պիտի ըլլայ զինք մանուկներ սպաննող պետութիւն կոչողի մը միջնորդութեան նկատմամբ:
Թրամփի որոշումին պատճառով ստեղծուած է բաց մը, եւ Էրտողան իր կատարած յայտարարութեամբ եկաւ վկայելու զայն «լեցնելու» շուրջ սկիզբ առած պայքարին մասին: Այդ բացն ու դերակատարութիւնը վերածուած են միջազգային կարեւոր ու հրատապ հարցի մը. յառաջիկայ օրերուն վստահաբար բազմաթիւ ախորժակներ պիտի բացայայտուին եւ բազմաթիւ փորձեր պիտի կատարուին:
