Հանրածանօթ երգեհոնահար Պերճ Ժամկոչեանի (1929-2004) հիմնած «Կոմիտաս» հիմնարկը, որ 1970-էն ի վեր կը գործէ, այս տարի մտայղացումը ունեցած էր երգեհոնով յօրինուած գործ մը պատրաստել, ի յիշատակ Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակին:
Այս յօրինումը վստահուեցաւ Մայքըլ Կանտոլֆիի (ծնած 1956-ին, Մելրոզ, Մասաչուսեց), որուն համար շուտով յստակացաւ, թէ երաժշտական բնագաւառէն աւելի կարեւոր էր նոյնինքն ահաւոր դէպքին` Հայոց ցեղասպանութեան մասին աւելի մօտէն ծանօթանալն ու տեղեկանալը:
Ան 2014-ի աշնան երկար ուսումնասիրութիւններ եւ ընթերցումներ կատարեց շատ աւելի մօտէն ծանօթանալու համար 1915-ի իրադարձութիւններուն:
Արդիւնքը… 28 վայրկեան տեւողութիւն ունեցող գործ մը` «Առաւօտ լուսաբեր»-ը («Ascending Light»), որ առաջին անգամ ըլլալով ներկայացուեցաւ ունկնդիրներուն Պոսթընի համերգային նուագախումբի սրահին մէջ, Մարտ 26-28 (նաեւ պիտի կրկնուի մարտ 31-ին):
Նաեւ տեղւոյն համերգասրահի վերանորոգուած երգեհոնին համար պատրաստուած այս գործին համար նկատի առնուած էր ֆրանսացի երիտասարդ երգեհոնահար Օլիվիէ Լաթրին, որ ամենայն հարազատութեամբ տիրապետեց ստեղնաշարին, իր կողքին ունենալով Պոսթընի համերգային նուագախումբն ու իր երիտասարդ լաթվիացի մաէսթրոն` Անտրիս Նելսոնսը:
«Առաւօտ լուսաբեր»-ը կը բաղկանայ երկու մասերէ` «Վիս վիթալիս» եւ «Տիգրանակերտի օրօր»-ը:
Հայկական երանգներու եւ կշռոյթի ծանօթ ունկնդիրին համար շուտով յատուկ կապ մը կը ստեղծուի այս գործին ունկնդրութեամբ: Հոն կը հնչեն «Տըլէ եաման», «Հայր Մեր»-ն ու այլ հայկական մեղեդիներ, որոնք մերթ տխրութիւն եւ մերթ զուարճանք կը ստեղծեն:
Երգեհոնի կողքին, Կանտոլֆիի այս գործին մէջ կը տիրապետեն նաեւ փողային եւ հարուածային գործիքները` միշտ ալ իրենց ետին ձգելով հայկական երանգներ:
Այս գործի ներկայացման աւարտին, երկար ծափողջոյններէ ետք, նաեւ բեմ բարձրացաւ նոյնինքն յօրինող Կանտոլֆին` իր կողքին ունենալով մաէսթրօ Նելսոնսն ու երգեհոնահար Լաթրին:
Նշենք, որ նախքան այս յայտագիրը, կատարուեցաւ զրոյց եւ հարց-պատասխան` Կանտոլֆիի այս գործին մասին. այդ ընթացքին բազմիցս խօսուեցաւ Հայոց Ցեղասպանութեան մասին: Փոխան բանախօսութեան կամ կլոր սեղանի` այս անգամ արուեստն ու մշակոյթը կը կատարէին Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման աշխատանքը:
Այս ելոյթներուն երկրորդ մասով մաէսթրօ Նելսոնս ներկայացուց Կուսթաւ Մալըրի վիթխարի գործերէն վեցերորդ համանուագը:
ԹՂԹԱԿԻՑ
Յատուկ «Հայրենիք»-ի համար
