Յօդուածներ

Ա.- Առաջին Սերունդ - Հերունի Եւ Այլք ԴՈԿՏ. ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Մօտիկ անցեալին լրատուական միջոցներու մէջ  կրկին մակերես ելաւ քաշկռտուք մը, որ կարելի չէր կոչել գիտական բանավէճ: Դրդապատճառը հնագէտ դոկտ. Ա. Փիլիպոսեանի  զեկոյցն էր Զօրաց քարեր հնավայրի պեղումներուն շուրջ: (1, 2)  Յայտնաբերուած հնածոներու մէջ զգայացունց նորութիւններ չկան: Պրոնզէ դարու դամբարաններու նուիրուած  բազմաթիւ ուսումնասիրութիւններ հրատարակուած են: (3) Աւանդը.- Կողքի պրոնզեայ թերթիկը գտնուած...

ՎԻԳԷՆ ԲԱԲԳԷՆԵԱՆ 2010 թուականին «Տը Արմինյըն Ուիքլի» պարբերականին մէջ հրապարակուած յօդուածին մէջ ներկայացուցած էի, թէ ինչպէ՛ս ճափոնցիները  Հայոց ցեղասպանութեան ժամանակ մարդասիրական օգնութիւն կը ցուցաբերեն հայերուն: Ես նշած էի, թէ ինչպէ՛ս 1922 թուականի փետրուարին հայկական բարեգործական հիմնադրամ ստեղծուած է Թոքիոյի մէջ, Մերձաւոր Արեւելքի ամերիկեան օգնութեան կոմիտէի միջազգային կոմիսար Լոյալ Վիրթի այցելութենէն ետք: Հայկական բարեգործական հիմնադրամը ստեղծուած է յայտնի ճափոնցի բանկիր ու...

Երեւանի մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան սփիւռքի նախարարութեան դրամաշնորհով եւ բարձր հովանաւորութեամբ հրատարակուած է ցեղասպանագէտ Մարի Յովհաննիսեանի «Ուրացման քաղաքականութեան արմատները, նորօրեայ դրսեւորումները եւ անոնց հետեւանքները» գիրքը: Ուսումնասիրութիւնը կատարուած է Արեւմտահայոց հարցերու ուսումնասիրութեան կեդրոն գիտահետազօտական հիմնադրամին մէջ: Այդ մասին կը հաղորդէ կեդրոնի «Ակունք» պաշտօնական կայքէջը: Աղբիւրին համաձայն, աշխատութեան մէջ ներկայացուած են Հայոց ցեղասպանութեան թրքական ժխտողականութեան քաղաքականութեան ակունքները, անոնց դրսեւորումները Ցեղասպանութեան ընթացքին, 1965 թուականէն...

«Սամցխէ-Ջաւախքի մեդիա վերլուծական կենտրոն»-ը դեկտեմբեր 28 թուակիր հաղորդագրութեամբ մը կը ներկայացնէ 2017 տարուան հաշուեկշիռը` հայկական տեսանկիւնէն, զոր կը ներկայացնենք ստորեւ: Մի քանի օրից բոլորս միասին թեւակոխում ենք նոր` 2018 թուական: Անցնող տարում մենք արձանագրեցինք, ինչպէս դրական, այնպէս էլ բացասական բազմաթիւ երեւոյթներ: Ունեցանք ձեռքբերումներ ու պարտադրուած նահանջի պահեր: Անկոտրում պահեցինք մեր ոգին` արդարութեան հաստատման ձգտման մէջ: Միասնական ջանքերով ձգտեցինք դարձնել մեր...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ժողովուրդ մը, որ կ’անգիտանայ իր պատմութիւնը եւ կը խորթանայ իր լեզուին, կը նմանի անղեկ նաւու մը, որ կը տարուի հոն, ուր հով եւ հոսանք զինք քշեն: Պատմութիւնը սոսկ դիպուածներու գումար չէ peplum ժապաւէններու համար, ան ազգի գոյութեան եւ շարունակութեան վրայ կ’ազդէ, անցեալը կը բերէ ներկային: Այս գիտակցութեան բացակայութեան ազգը կը դառնայ ամբոխ: Թեւակոխած ենք նոր տարի մը: Վերանկախացած...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Երեւի թէ աւելի ճիշդ կը լինէր ասել` Կաւահողէ Շան տարի, քանզի բնութեան մէջ դեղին հողը կամ դեղնահողը  հէնց կաւահողն է, որը մէկ որոշակի գոյն ունի` դեղին: Բայց հասկացութեան ստուգաբանութիւնը թողնենք լեզուաբաններին: Տուեալ պարագայում մեզ առաւելապէս հետաքրքրում է արեւելեան օրացոյցի, ինչպէս փորձեցի ճշդել, Կաւահողէ Շան տարուայ քաղաքական առաքելութիւնը: Առանձնապէս`   արցախեան հիմնախնդրի խաղաղ ու վերջնական հանգուցալուծման գործընթացում, որը...

Հարցազրոյցը վարեց` ՄԱՇՏՈՑ ՎՐԴ. ԶԱՀԹԵՐԵԱՆ Հայ ժողովուրդի քրիստոնէացումէն ետք բարեգործական ծրագիրներ մշակելու գաղափարի մտայղացումն ու կիրարկումը անվարան կը պարտինք Մեծն Ներսէս հայրապետին: Ան Հայաստան աշխարհի բոլոր ծագերուն հիմնեց` որբանոցներ, անկելանոցներ, ծերանոցներ, հաշմանդամներու եւ անկարողներու կեդրոններ եւ այլ բարեգործական վայրեր: Այս գեղեցիկ սովորութիւնը 4-րդ դարէն ցարդ կը շարունակուի գործել Հայաստանի մէջ եւ այլուր, որուն ամենավառ վկան «Գթութեան մայր» կեդրոնին ծաւալած աշխատանքներն...

ԱՇՈՏ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ ՀՀ ԳԱԱ պատմութեան հիմնարկի տնօրէն, փրոֆեսէօր Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան` Անթիլիասի տպարանը հրատարակած է Արեւմտահայոց հարցերու ուսումնասիրութեան կեդրոնի աւագ գիտաշխատող, թրքագէտ, պատմական գիտութիւններու թեկնածու Մելինէ Անումեանի «Ճանաչում եւ դատապարտում. երիտթուրքերի դատավարութիւնները (1919-1921 եւ 1926 թթ.)» մենագրութեան անգլերէն թարգմանութիւնը: Գիրքի թարգմանութիւնը եւ հրատարակումը հովանաւորած է Պէյրութի մէջ գործող «Խաչիկ Պապիկեան հրատարակչական հիմնադրամը»: Գիրքի թարգմանիչն է քաղաքագիտութեան դոկտոր ողբացեալ Արա...

Երուսաղէմի մայրաքաղաք հռչակման շուրջ ծագած սուր բանավէճն եւ Թեհրանի ու Իրանի այլ մեծ քաղաքներու մէջ կազմակերպուած «գարնանային» յեղափոխութիւն բուրող խլրտումները մոռացութեան մատնած ու լուսանցքի տակ առած են այդ օրերուն պատահած այլ դէպք մը, որուն մասին տեղին է մելան հոսեցնել: Արդարեւ, դեկտեմբեր 24-ին, երբ Արեւմուտքը կը պատրաստուէր տօնելու Ս. Ծնունդը, Սուտանի մայրաքաղաք  Խարթումի միջազգային օդակայանին պատուոյ բեմահարթակը բացուած ու կարմիր գորգ...

Տարեշրջան մըն ալ անցաւ: Նոր տարեմուտին լաւագոյն բարեմաղթութիւններ` մեր բոլոր ընթերցողներուն, որոնք խմբագրութեանս հետ ճամբորդեցին տարի մը եւս: Անցեալ տարի քաղաքական, տնտեսական եւ մշակութային իրադարձութիւնները շատ հարուստ էին, բազմազան: Տպագիր մամուլի սահմաններուն մէջ խմբագրութիւնս իր տեղեկատուական պարտաւորութիւնները կատարեց, տուն տուաւ մտաւորական դէմքերու խոհերուն, տեսակէտներուն, անդրադարձաւ մշակութային երեւոյթներու: Սակայն այժմէական տեղեկատուական ճարտարագիտական յառաջխաղացքը կը պարտադրէ նորարարական միջոցներու որդեգրումը` մեր ընթերցողներուն հետաքրքրութիւնը...

Հակառակ սուրիական տագնապի համեմատական մեղմացման` Նոր տարին տարածաշրջանին մէջ նոր լարուածութեան սրումով բացուեցաւ: Սուրիոյ մէջ զինեալ բախումները մեծ համեմատութեամբ նուազեցան, սակայն արտաքին ազդակներու վերացումը տակաւին կը յամենայ: Միացեալ Նահանգներու տարածաշրջանէն ներս իրենց նուազագոյն շահերը ապահովելու համար կը շարունակեն օգտագործել քրտական գործօնը, իսկ Թուրքիա` Իտլիպի իր լծակները: Իրանի մէջ զարգացող դէպքերը եւս իրենց անդրադարձը պիտի ունենան տարածաշրջանին վրայ, յատկապէս նկատի ունենալով...

Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութիւնը 10 յունուարին ներկայացուցած է ճամբորդութիւններու ապահովութեան մասին քաղաքացիներու իրազեկումի նոր համակարգ մը, ուր կը նշուի, որ Ազրպէյճան այցելողները պէտք է «յաւելեալ նախազգուշութիւններու» դիմեն. խորհուրդ կը տրուի հոն ճամբորդելու պարագային միշտ տեղեկացուած ըլլալու ապահովութեան սպառնացող վտանգներուն մասին եւ խիստ զգուշութիւն պահպանելու` միշտ նկատի ունենալով ահաբեկչութեան հաւանականութիւնը, յատկապէս երկրին կարգ մը շրջաններուն մէջ: Միեւնոյն զեկուցումին մէջ Միացեալ...

Իրականացրո՜ւ երազանքներդ: Այդ պահը եկել է: ԿԱՊՐԻԷԼ ԿԱՐՍԻԱ ՄԱՐՔԵՍ Երկրի զարգացման հետագայ ընթացքը լուսաւորող ընդհանուր համակեցական տեսլականի բացակայութիւնը հայաստանեան արդի հասարակութեան ներսում ինքնութենական ճգնաժամի պատճառ է դարձել: Հայրենի հողի վրայ հայութեան նպատակների իրականացման համար Հայաստանը պէտք է դառնայ այն գրաւիչ ընկերային միջավայրը, որտեղ մեր ազգային երազանքները համադրւում են առաջադիմութեան մասին մարդկութեան պատկերացումները խտացնող` համամարդկային գաղափարների հետ: Դրանց բացակայութեան պարագայում համախմբման...

Լոյս է տեսել «Վէմ» հանդէսի 2017 թուականի վերջին` չորրորդ համարը, սովորականից աւելի մեծ` 326 էջ ծաւալով, ինչը հիմնականում պայմանաւորուած է անցնող տարուայ ընթացքում նշուած յոբելենական իրադարձութիւններին արձագանգելու եւ դրանց գիտական գնահատականներ տալու ցանկութեամբ: «Վէմ»-ի յոբելենական բնոյթ ունեցող հրապարակումներից վերջինը` Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոս Գարեգին Ա. Յովսէփեանցի ծննդեան 150-ամեակի հետ կապուած յօդուածաշարը, լոյս է տեսնելու յաջորդ` 2018 թուականին: Դրանով հանդերձ, հանդէսի...

Հայաստանին 99,9 տոկոսով ոչինչ չի կարող ստիպել առ ոչինչ չյայտարարել հայ-թուրքական արձանագրութիւնները: «Թերթ»-ի հետ զրոյցում ասաց  ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Հայ դատի եւ քաղաքական հարցերի գրասենեակի պատասխանատու Կիրօ Մանոյեանը: Ըստ նրա,  այլեւս ոչ մէկ չի կարող Հայաստանին մեղադրել, որ Հայաստանը չփորձեց կարգաւորել Թուրքիայի հետ յարաբերութիւնները: Նա նշեց, որ նախագահը արձանագրութիւնները առ ոչինչ է համարելու գարնանը, երբ աւարտւում են նախագահի իր լիազօրութիւնները:...

Հարցազրոյցը վարեց` ՍԻԼՎԻ ԱԲԷԼԵԱՆ Անցնող շաբաթ Պէյրութ կը գտնուէր հայրենի թատերագէտ, Հայաստանի Թատերագէտներու միութեան նախկին նախագահ եւ թատրոնի մարզին մէջ անուանի հեղինակութիւն Երուանդ Ղազանչեանը, որուն հետ «Ազդակ» հարցազրոյց մը ունեցաւ ներկայիս հայ թատրոնի պարզած վիճակին, դիմագրաւած դժուարութիւններուն, երիտասարդ դերասաններու պատրաստութեան եւ ընդհանրապէս հայրենի թատրոնի հեռանկարային խնդիրներուն մասին: Խօսելով թատրոնին դիմագրաւած դժուարութիւններուն մասին` Երուանդ Ղազանչեան ըսաւ, որ թատրոնը միշտ եղած է...

ՄԱՇՏՈՑ ՎՐԴ. ԶԱՀԹԷՐԵԱՆ Ժողովրդապետ` Գիւմրիի Ս. Նահատակաց Աթոռանիստ Եկեղեցւոյ «Յովհաննէս Մկրտիչ Յիսուսը կը մկրտէ Յորդանան գետին մէջ»: «Զմմառու Մայրավանքի ձեռագրատուն, ձեռագիր` bzbz00022» Հա՛յ ֆիտայիներ, Ջա՛ն ֆիտայիներ, Ձեր մայրերը` ձեզ ղուրպան: Մշոյ Սուրբ վանք Սուրբ Կարապետ Ձեզ լինի օգնական: Հայ ժողովուրդը ամէն տարի յատուկ տօնախմբութեամբ կը պատուէ Յովհաննու Կարապետի պանծալի յիշատակը: Այս մէկը ինքնանպատակ չէ, այլ ունի իր արդարացի պատճառը: Արդ,...

ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Արիւնոտ դրօշ մեր ազատութեան Ծածանեց ընդդէմ բռնակալութեան, Յոյսով լեցուեցաւ սիրտը հայութեան, Երկիւղը պատեց կայսեր Օսմանեան: Արի՛ք, հայկազո՛ւնք, գոչենք միաձայն, Սրտագին գոչենք - կեցցէ Հայաստան, Կեցցէ Հայաստան եւ ազատութիւն, Հայրենեաց պաշտպան քաջ ֆիտայութիւն: Չըմնանք, հայե՛ր, օտար լուծի տակ, Հերիք է հայուն այսքան համբերել, Թող չծաղրէ մեզ անգութ թշնամին, Մինչեւ որ հասնինք մեր նպատակին, Սիրենք միութիւն, չանենք վատութիւն, Միշտ բարձր...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Այս տարի 9 յունուարին կը լրանայ ֆրանսացի գրող, փիլիսոփայ, կնոջական շարժման գաղափարախօս եւ ընկերային տեսաբան Սիմոն Տը Պովուարի ծննդեան 110-ամեակը: Սիմոն տը Պովուարը ծնած է 9 յունուար 1908-ին, Ֆրանսայի մայրաքաղաք Փարիզի մէջ: Ծնունդ առնելով կրօնամէտ եւ մեծահարուստ ընտանիքի մէջ` ան հինգ տարեկանէն կ՛ուղղուի «Քուր տեզիր» կաթողիկէ դպրոցը, ուր կը յաճախէին ազնուական ընտանիքներու աղջիկները: Տը Պովուարի մէջ կասկած կը...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ 10 յունուար 2013-ին Փարիզի` Քուրտիստանի տեղեկատուական գրասենեակին մէջ սպաննուեցան` ՔԱԿ-ի (Քրտական աշխատաւորական կուսակցութիւն) հիմնադիրներէն Սաքինէ Ճանսըզը, Ֆրանսայի մէջ ՔԱԿ-ի ներկայացուցիչ Ֆիտան Տողանը եւ երիտասարդ գործիչ Լէյլա Սէօյլեմեզը: Ըստ յօդուածագիր Օրհան Քեմալ Ճենկիզի («Ալ Մոնիթըր», 20/1/2014), ոճիրը գործողներուն նպատակն էր հարուածել խաղաղութեան եւ բանակցութիւններու գործընթացը, որ կ՛ընթանար թրքական կառավարութեան եւ ՔԱԿ-ի միջեւ: Ճենկիզ կը գրէ, որ ֆրանսական ոստիկանութիւնը ի...