Անդրադարձ

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Կը կարծեմ, որ շատերու համար ծանօթ անուն-բացատրութիւն մըն է այս «սեւ կատու»-ն, ինչպէս նաեւ անոր առնչուած եւ աւանդութիւն դարձած զանազան նախապաշարումները: Դարերէ ի վեր մարդիկ միշտ զգուշացած են, երբ հանդիպած են, կամ իրենց մօտէն եւ կամ ալ դիմացէն սեւ կատու մը անցած է, որովհետեւ անոր ներկայութիւնը մեկնաբանած են հետեւեալ ձեւով` «օրս ծուռ պիտի երթայ», «դժբախտութիւն մը պիտի պատահի»...

«Հայերն Այսօր»-ի Հարցազրոյցը Սան Ֆրանսիսքոյէն Հայաստան Ներգաղթած Գաբրիէլ Փանոսեանի Հետ Պատրաստեց` ԿԱՐԻՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ Ծովից ծով Հայաստան, պատմական շքեղ հայրենիք ունեցած հային տարբեր դարաշրջաններում բաժին է հասել բռնի ուժով իր նախնիների հողից զրկուելու ու զարկուելու դառը ճակատագիրը: Սփիւռք եւ հայրենադարձութիւն, ներգաղթ ու արտագաղթ բառերն ասես ծնուել են հայի հետ, սակայն, Աստծոյ կամօք, աշխարհի տարբեր ծագերում ապրող  բոլոր հայերը մի օր հաւաքուելու...

ՍԻՐԱՆՈՒՇ Գ. ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Բանաս. գիտ. թեկն. Ես կը խոստանամ, որքան ալ շունչ ունենամ, Տէրը կամենայ, կատարեմ այս աշխատանքը: ԵՐՈՒԱՆԴ ՓԱՄՊՈՒՔԵԱՆ 2016 թուականի փետրուարի 10-ին` Հայաստանի Գիտութիւնների ազգային ակադեմիայի Պատմութեան հիմնարկի «Մեսրոպ Աշճեան» գիտական կենտրոնի սրահում տեղի ունեցաւ Երուանդ Փամպուքեանի «Նիւթեր ՀՅ Դաշնակցութեան պատմութեան համար» արխիւային փաստաթղթերի բազմահատոր ժողովածուի շնորհահանդէսը: Ներկայ էին ՀՅԴ Բիւրոյի քաղաքական ներկայացուցիչ Արմէն Ռուստամեանը, ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Անցեալ շաբաթ լուսաբանեցինք Թուրքիոյ նախագահին ապօրինի հարստացումը` 25 միլիոն տոլար արժողութեամբ նաւթատար նաւը որպէս նուէր ստանալով ազրպէյճանցի միլիառատէրէ, իսկ այս շաբաթ կը բացայայտենք Թուրքիոյ վարչապետ Պինալի Եըլտըրըմը, որ, ինչպէս կը պարզուի, նոյնքան կաշառուած է, որքան իր պետը... Քրէյկ Շօ եւ Զէյնապ Սենթեք theblacksea.eu կայքին մէջ տեղադրուած իրենց յօդուածին մէջ Եւրոպական Հետաքննական Համագործակցութեան...

ՄԱԿԱՐ ի Գաղղիա Արմենակ «կեդրոնականցի» է եւ կ’ըսէ` «ծնողաց»: Գրաբարի քաղցրութիւնը չմոռնալու համար: Գարնան այս առաջին արեւոտ օրերուն աշխարհի հայկական մեծագոյն ոստան «հրեշտակներու քաղաք»-էն Կեդրոնականցին նոր վերադարձած էր եւ Էլպիսին հետ այցի եկաւ: Իր պատմածներուն հետեւելով` մենք ալ ճամբորդած ըլլալու, աշխարհ եւ մարդիկ տեսած ըլլալու բաւարարութիւն կ’ունենանք: Պատմեց: - Հրեշտակներու քաղաք հասած հայ երիտասարդ մայր մը, իր աւազանով բնակարանին որպէս...

Ֆեթհիէ Չեթինի Խօսքը` ՀԿ Խաչի Մայրերու Օրուան Ձեռնարկին Մարդոց կեանքերուն մէջ կարեւոր անկիւնադարձեր կ՛ըլլան եւ ատկէ ետք ոչինչ նոյնը կ՛ըլլայ: Ինծի համար կեանքիս կարեւորագոյն անկիւնադարձը եղաւ այն պահը, երբ մեծ մայրիկս իր հայկական անցեալին մասին իր պատմութիւնը կիսուեցաւ հետս: Մեծ մայրիկս 1915 թուականին ինը տարեկան էր, երբ ենթարկուեցաւ մարդկային վայրագութեան, մարդոց անգութ վերաբերմունքին, կողոպուտի, զարհուրելի տանջանքներու եւ ականատես եղաւ կոտորածներու:...

ԱԼԻՍ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Երբ Րաֆֆին ստեղծեց Մասիսեանի կերպարը «Ոսկի աքաղաղում», ելնում էր այն իրականութիւնից, որ գործարարի, փող դիզողի նրա հզօր կարողութիւնը գրոշի արժէք չունի ոչ միայն ազգի, այլ նոյնիսկ ազգի ամենափոքր միաւորի` սեփական ընտանիքի համար: Րաֆֆին ատում է Մասիսեանին, Ճանճուր Իվանիչին («Զահրումար») եւ նրանց կերպարները կերտելիս հաճոյքով գործածում է իր երանգապնակի ամենախիտ գոյները: «Կեղծաւորութիւնը, ստախօսութիւնը, երդումը, հաճոյամտութիւնը, օտարի բարին յափշտակելը, ճանճուր...

ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀՊԱԶԵԱՆ Այս օրերին հայաստանեան եւ սփիւռքի մամուլը բազմիցս անդրադարձան Հայոց ցեղասպանութեան մասին պատմող, ամերիկեան արտադրութեան «Խոստում» ժապաւէնին: Մեզանում առկայ հետաքրքրութիւնը բնական է նախ այն պատճառով, որ ազգային զգայուն թեմայով ստեղծուել է հերթական ժապաւէնը եւ ի հարկէ ունենք այն ակնկալիքը, թէ հոլիվուտեան արտադրութեան եւ համապատասխան «փայլ» ունեցող ժապաւէնը կարող է նպաստել աշխարհում Հայոց ցեղասպանութեան թեմայի քարոզչութեանը: Անդրադառնանք բուն ժապաւէնին: Սա...

Ն. Պ. 7 յունիսին կը նշենք ծննդեան 334րդ տարեդարձը հայ ժողովուրդի հոգեմտաւոր ժառանգութեան վերանորոգման եւ արդիականացման երախտաշատ ջահակիրներէն Պաղտասար Դպիրի: Թէեւ մեր սերունդներու հայեցի կրթութեան եւ հիմնական ընթերցումներու գրասեղանին դրուած չէ, գրականիմաստասիրական ամէնօրեայ սնունդի համար, մեծարժէք ժառանգութիւնը Պաղտասար Դպիրի, բայց որքան թափ կ՛առնէ ազգային մեր արմատներուն վերադառնալու հայոց հոգեմտաւոր ինքնաճանաչման շարժումը, այնքան կը պայծառանան դէմքն ու գործը հայ ժողովուրդի արդի...

Նախորդ երկուշաբթի արաբական շարք մը երկիրներ Քաթարի հետ իրենց դիւանագիտական յարաբերութիւնները խզեցին, յատկապէս` Իրանի եւ իսլամական խմբաւորումներու հետ անոր հանդուրժողական վերաբերմունքին պատճառով: Միջին Արեւելքի մէջ Արեւմուտքի գործակատարը Ռիատը կը թուի ըլլալ այս անգամ, յատկապէս այն հանգամանքով, որ Իրան տարածաշրջանին մէջ Սէուտական Արաբիոյ գլխաւոր մրցակիցն է, իսկ  քարիւղ արտադրող այս մեծագոյն երկիրները Սուրիոյ եւ Իրաքի հարցով հակառակ դիրքերու վրայ կը գտնուին:...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայաստանի պատկերասփիւռի «Առաջին լրատուական ծառայութիւն» կայանի (իշխանութեան բանբերի հանգամանք ունի) «Օրակարգ» լրատուական յայտագիրի երեքշաբթի, 6 յունիսի հաղորդումներուն շարքին էին երկու ուշագրաւ տեղեկութիւններ. Ա.- Մեծ արդիւնաբերողներ պիտի պարտադրուի որոշ թափանցիկութիւն, որպէսզի շահատուրքերը հակակշիռի տակ բերուին: Բ.- Որոշուած է փակել դրամագլուխներու «փախուստ»-ի ճամբաները, այսինքն, կասեցնել այլուր փոխանցումը Հայաստանի մէջ շահուած այն գումարներուն, որոնք առանց շահատուրքի կը տեղափոխուին կիպրական, լիւքսամպուրկեան, պահրէյնեան...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Քնածութիւն. hypnose: Մահաքուն. Coma: Գիրքի ընդհանրապէս եւ հայերէն գիրքի` մասնաւորաբար: Հայերէն գիրն ու գիրքը եթէ այժմէական դառնային ժողովուրդին համար, եթէ ղեկավարութիւնները զայն այժմէական դարձնէին, ինքնութիւն կը պահէինք, կը տոկայինք եւ կը տեւէինք, սոսկ համայնք չէինք ըլլար, չէինք ընդուներ «ծագումով հայ» ըլլալու դասակարգումը: Նիկոլ Աղբալեանի անունը կը սիրենք յիշել, յաճախ` հպարտութեան համար միայն: Իր ժամանակակիցները զինք կը լսէին եւ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Չորեքշաբթի, 7 յունիսին Թուրքիոյ խորհրդարանը 240 թեր ձայներով վաւերացուց Քաթարի մէջ թրքական ուժերու տեղակայման վերաբերեալ համաձայնագիր մը, որ հետագային նաեւ ստորագրուեցաւ Թուրքիոյ նախագահին կողմէ: Այդ համաձայնագիրը թէեւ ստորագրուած էր դեկտեմբեր 2015-ին, սակայն անոր վաւերացումը արագացուեցաւ Քաթարի շուրջ ստեղծուած ճգնաժամին լոյսին տակ: Հարցը այն է, որ Թուրքիան Քաթարի ամէնէն սերտ գործընկերներէն մէկն է եւ անոր նման սերտ կապեր ունի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Մեր մամուլէն, նաեւ` անձնական հաղորդակցութիւններու ճամբով, հետզհետէ աւելի յաճախ կը լսենք, որ` Հալէպի ապահովութեան վիճակը զգալի բարելաւում կրած է: Ջուրի սպասարկումը բաւական կանոնաւորուած է, ելեկտրաբաշխումի ժամերը աւելցած են, աշխատանքի պայմաններ կը վերստեղծուին դանդաղ քայլերով... Հալէպի մէջ մայիս 28-ի փառաւոր տօնակատարութիւն տեղի ունեցած է: Հալէպի ուսումնական տարեշրջանը աւարտին կը հասնի, հանդէս... յառաջիկայ տարուան համար արձանագրութիւններ: Տակաւին` մշակութային ձեռնարկներ, դասախօսութիւն......

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Ինչպէս յայտնի է, քղամիդ սովորաբար անուանում են թագաւորական կամ իշխանական ծիրանին, մեր ժամանակներում` նաեւ դատաւորի  պատմուճանը, մի թիկնոց, որն ընդունւում է որպէս առաքինութեան, անբասիրութեան, անաչառութեան, արդարադատութեան խորհրդանիշ: Միեւնոյն ժամանակ, քղամիդը նաեւ այլ իմաստ է պարունակում` փոխաբերօրէն ընկալուելով իբրեւ որեւէ բան քօղարկելու եւ այն դրական` վեհ կերպարանքով ներկայացնելու միջոց: Ցաւօք, երկրորդ իրողութեանը մենք, կամայ թէ ակամայ, յաճախակի...

Յ. ԿԻՒԼԼԻՒՃԵԱՆ Մեծապէս պոզիտիվ կայքի մը հանդիպեցայ վերջերս համացանցի հայկական անկիւններուն մէջ: «Սփիւռքի հետազօտութիւնների բաժին»-ը (diasporastudies.am)  (չ՛ըսեր` ո՞ր ինստիտուտի կամ ասոցիացիայի) մեծ ակտիվութիւն ցուցաբերած է ըստ երեւոյթին վերջին տարիներուն: Առաջին գործունէութիւնը վերնագրուած է «Սիրիայից Հայաստան ներգաղթած հայերի ադապտացման եւ ինտեգրման խնդիրների լուծման ուղիները»: Վերնագրին տակ կայ «Language Undefined» արձանագրութիւնը, որ մեծ մտատանջութեան մէջ ձգեց զիս, քանի որ յայտնի է, թէ...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը իր աշխարհայեացքով ընկերվարական կուսակցութիւն է: ՀՅԴ-ի ընկերվարական մտածողութեան զարգացումը զուգահեռաբար ընթացած է միջազգային ընկերվարական մտածողութեան զարգացման հետ: ՀՅ Դաշնակցութեան ընկերվարական գաղափարախօսութեան սկզբնական երկու աղբիւրներն են նարոդնիկական շարժումն ու մարքսականութիւնը, որովհետեւ հայ ազգին մէկ մասը կ՛ապրէր գիւղերը, իսկ միւս մասը` արդիւնաբերական քաղաքներու մէջ: ՀՅԴ-ի ընկերվարական մտածողութեան զարգացումը անցած է հետեւեալ փուլերէն` նարոդնիկականութիւն, ուղղափառ մարքսականութիւն, վերաքննական մարքսականութիւն,...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ         Իր ամէնօրեայ հեզահամբոյր բարեւին հետ, այս անգամ, գրող, պատմաբան, վաստակաւոր տնօրէն եւ բազմամեայ կրթական մշակ դոկտ. Զաւէն Մսըրլեան ինծի յանձնեց պահարան մը, որ կը պարունակէր քոլեճի «Անի»-ի պարբերաթերթի այս տարեշրջանի թիւը: Ի դէպ, առաջին անգամ չէ, որ նման հրատարակութիւններ կը ստանամ իրմէ: Փաստօրէն, դոկտ. Զաւէն Մսըրլեան տարբեր առիթներու մակագրած եւ նուիրած է իր հրատարակած հատորներէն, որոնք կը...

Մարտիկ Մատենճեան ժամանակագրական պատմութիւններու մասնագէտ դարձած է. իր «Նոր օրերու ֆետայիներ. Լիբանանի մեր տղաքը» գիրքին կը յաջորդէ մէկ ուրիշ գիրք` դարձեա՛լ մեր տղոց սխրագործութիւններուն մասին, որոնք տեղի ունեցան 2016-ի ապրիլ 1-էն մինչեւ ապրիլ 5, երբ զինադադարի համաձայնութիւն մը ստորագրուեցաւ: Սակայն ազերի կողմը երբե՛ք չյարգեց եւ մինչեւ այսօր տակաւին կը խախտէ զինադադարի դրութիւնը` գրեթէ ամէն օր մեր տղոցմէ զոհեր խլելով: Գունաւոր...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Սուրիոյ մէջ ռուսական բանակին միջամտութիւնը եւ ցուցաբերած վճռականութիւնը երկրորդ կարգի մղեց Միջին Արեւելքի մէջ Միացեալ Նահանգներու դերակատարութիւնը եւ նկատառելի կերպով նուազեցուց անոնց ազդեցութիւնը: Ի տարբերութիւն Միացեալ Նահանգներու նախկին նախագահ Պարաք Օպամայի, որ Արեւելեան Միջերկրականի մէջ ամերիկեան մարտանաւերը կուտակելէ եւ «մկանները ցուցադրելէ» ետք, մետասաներորդ պահուն Սուրիան հարուածելէ ամօթալի ետդարձ մը կատարեց, Միացեալ Նահանգներու նոր նախագահը կը թուի աւելի վճռական...