Անդրադարձ

«Արմռատիօ.- Լրագրող Լիլիթ Մուրադեան կը յայտնէ, որ «Ուիքիմիտիա Հայաստան» գիտակրթական հասարակական կազմակերպութեան եւ «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկի` արեւմտահայերէնին ISO 639-3 լեզուական ծածկագիր (code) տալու ջանքերը վերջապէս յաջողութեամբ պսակուած են: SIL International-ը, որ ISO 639-3ը արձանագրող մարմինն է, 30 յունուար 2018-ին, արեւմտահայերէնին առանձին լեզուական ծածկագիր` «hyw» տալու որոշում կայացուցած  է: Արեւելահայերէնն ու արեւմտահայերէնը ժամանակակից հայերէնի երկու առանձին ճիւղեր են, որոնք զարգացած են...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Այո՛, վերստին մայիս 28-ի եւ անունն անթառամ` Մանուկեան Արամի մասին: Տարածաշրջանին մէջ համատարած տագնապներ ստիպեցին մեզ երերալով, տատանելով մտնել Նոր տարին: Հակառակ տիրող կացութեան` մենք զմեզ գօտեպնդեցինք, չեմ ըսեր` խաբեցինք նոր լոյսերով, նոր յոյսերով, նոր իղձերով: Քեսապի մէջ Նոր տարին դիմաւորեցինք գիւղիս երեք եկեղեցիներու ղօղանջներով, որոնք մեզ կը հրաւիրէին փառք տալու առ բարձեալն Աստուած եւ խնդրելու, որ...

ՊԵՏԻԿ Բազմաթիւ յօդուածներու եւ հանդիպումներու նիւթ եղաւ 2018 տարին, որ կը զուգադիպի Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան հարիւրամեակին, Արցախի անկախութեան 30-ամեակին ու մանաւանդ ՀՅԴ-ի 128-ամեակին, որուն հիմնադրութիւնը համայն հայութեան համար ճակատագրական անկիւնադարձ մըն էր... Կազմակերպութիւն մը, որ ծնաւ հուրի ու սուրի մէջէն, համազգային ճգնաժամի պահանջի պտուղ, ստանձնելու համար իր դերը իբրեւ առաջնորդ` տանջուած այս ժողովուրդին ու գերեվարուած հայրենիքին: Շնորհիւ Ա. հանրապետութեան` այսօր...

ՄԱԿԱՐ ի Գաղղիա Ցուրտին դէմ կը պայքարինք, վառելանիւթ կը խնայենք, որպէսզի մթնոլորտը չապականի: Բայց ինչպէ՞ս պայքարիլ հայերէնի ապականման դէմ: Զարտուղի կամ ճիշդ ուղի Արմենակ առաւօտեան ժամը ճիշդ տասնին դրան զանգը հնչեցուց:Առանձին էր: Մակարուհին սուրճ բերաւ եւ անհետացաւ: Օրուան այդ պահուն կիները զբաղած կ’ըլլան մաքուր սենեակները կրկին մաքրելով: Արմենակ լրջութեամբ ըսաւ. - Մակա՛ր, հայ չարագործներու դէմ ահաբեկչական բջիջ մը պիտի ստեղծեմ:...

ՏՈՔԹ. ՅԱԿՈԲ ՄԵԼԷՔԵԱՆ Յարգելի՛ խմբագրութիւն «Ազդակ» օրաթերթի, Կանուխ տարիքէս «Ազդակ»-ի ընթերցող եղած եմ եւ տարբեր էջերու նկատմամբ հետաքրքրութիւն ունեցած եմ: «Ազդակ» կարդալով` ծանօթ կը դառնանք ո՛չ միայն լիբանանեան քաղաքական անցուդարձերուն, այլ նաեւ` Հայաստանի եւ Արցախի լուրերուն: Ինչպէս շատերու համար, նոյնպէս ինծի, գաղութի ձեռնարկներու կամ երեւոյթներու մասին ակնարկները հետաքրքրութիւն կը ստեղծեն, եւ անպայման մէկ շունչով կը կարդամ զանոնք: Այդ ակնարկները պէտք...

ՏՈՔԹ. ՎԱՐԴԳԷՍ ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆ Վերջին քսան տարիներու ընթացքին շատ լսեցինք համաշխարհայնացում բարդ բառը: Մօտաւոր իմաստով ան կը նշանակէ միացում կամ սահմաններու վերացում: Տնտեսական կամ վարչական տեսանկիւնէն դիտուած` վստահաբար  շատ առողջ եւ շինիչ երեւոյթ մըն է, ինչպէս նաեւ ժողովուրդներու տեղափոխման համար ան մեծ դիւրութիւններ ստեղծեց: Բայց ի՞նչ կը նշանակէ համաշխարհայնացումը մեզի համար. արդեօ՞ք անիկա կը նշանակէ կորսնցնել ամենաթանկագինը թանկագիններուն, այսինքն` կորսնցնել մեր...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Արամ Մանուկեանի յուշարձանի նախագծին շուրջ ծաւալող հրապարակային վէճը կը բխի բարոյական այն նորմերէն, որոնք կը սահմանեն էութիւնը հայ անկախ պետականութեան գաղափարին: Արամը Հայաստանի Հանրապետութեան  հիմնադիր հայրը չէ միայն: Ան հարազատ խորհրդանիշն է բոլոր ժամանակներու մեր ինքնիշխան պետականութեան: Եւ ան վերջնական չափանիշն է, որով պիտի չափուին բոլոր ներկայ եւ ապագայ սերունդները  հայրենիքի եւ սփիւռքի մեր ղեկավարութեան եւ ժողովուրդին: Հայ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Յովսէփ Էսկիճեան Սովորաբար կ՛ըսեն, որ ժամանակի թաւալքին հետ յիշատակներն անգամ կը խամրին, կարօտի զգացումները կը շիջին, իսկ ապրումներու խայտանքը` տակաւ կը նուաղի, այսպէս ասած, մեզ շրջապատող անծայրածիր ոլորտին մէջ: Այլ խօսքով, կեանք ըսուած իրականութիւնը իր թեւերը լայն բացած, կը սլանայ դէպի անհունը տիեզերքին` յաճախ յիշեցնելով, որ «յաւերժի ճամբորդ»-ներն ենք երկրագունդին, մահկանացուները` թաւալող ժամանակին: Նման մտածումներ մեզ պատեցին, երբ...

ԱՐՄԷՆ ԹԱՇՃԵԱՆ Պօղոս Ղուկասեան Ձմրան շարունակուող տերեւաթափը չխնայեց խլելու վարժարանիս ծառէն ոսկեայ տերեւ մը… Յանկարծակի կորուստը ընկեր Պօղոս Ղուկասեանի` խայթող կսկիծ մը պիտի մնայ վարժարանի ընտանեկան յարկին տակ: Տակաւին երէկ էր, երբ ընկեր Պօղոսը, խնամակալութեան վերջին նիստին, խանդավառութեամբ կը զեկուցէր վարժարանի ամրապնդման ուղղութեամբ իր մէկ նախաձեռնութեան տարբեր խոչընդոտներու վերացումին մասին: Այնուհետեւ, կը յիշեցնէր, որ տարի մը առաջ իր մշակած այլ...

ՐԱՖՖԻ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Տարիներ շարունակ Թուրքիայի տարբեր շրջաններում հանդիպել եմ բազմաթիւ ծպտեալ հայերի: Նրանցից իւրաքանչիւրի պատմութիւնն առանձնայատուկ է. այդ պատմութիւններից իւրաքանչիւրի շուրջ կարելի է յօդուած կամ գիրք գրել: Որոշ պատմութիւններ կարելի է տարածել, որոշները` ոչ: Որոշ պատմութիւններ ուրախ են, որոշները` տխուր: Վերջերս բազմաթիւ ծպտեալ հայեր, իմանալով իրենց հայկական ծագման եւ  իրենց պապերի` Ցեղասպանութիւնից փրկուելուց յետոյ բռնի իսլամացման, թուրքացման կամ քրդացման ենթարկուելու...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Յարութ Սասունեան Վերջերս փորձառու հետաքննող-լրագրող Ուիլիըմ Ռեմփըլ գրեց գործարար եւ բարերար Քըրք Քըրքորեանի ընդարձակ կենսագրութիւնը, որ հրատարակած է «Հարփըր Քոլինզ» հրատարակչութիւնը: Գիրքը վերնագրուած է` «Խաղացողը. ինչպէ՞ս առանց դահեկանի մնացած Քըրք Քըրքորեան դարձաւ դրամատիրութեան պատմութեան մէջ ամէնէն մեծ գործարարը»: Ռեմփըլ Քըրքորեանի արտասովոր եւ խիստ անձնական կեանքի մանրամասնութիւնները մանրակրկիտ կերպով հաւաքած է ռազմական գրառումներու,...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ «Եթէ մեռնելու ենք, աւելի լաւ է մեռնենք կռուելով ու պատուով».Ղարաբաղեան շարժման երրորդ տարին էր: Կարծես պատմութեան գիրկն էին անցնում այն փոթորկայոյզ օրերը, երբ հրապարակները ալեկոծող ծով բազմութիւնը միահամուռ ձեռք բերեց «Ղարաբաղ», «Միացում» բառերը: Ստեղծուել էր մի այնպիսի իրավիճակ, երբ ժողովրդի հոգում աստիճանաբար խամրում էր պայքարի այն ուժգնութիւնը, որ ցայտուն կերպով դրսեւորուել էր շարժման առաջին օրերում ու ամիսներում: Իսկ...

Սուրիական տագնապի սկիզբէն ի վեր Թուրքիա յարձակողական իր նոյն քաղաքականութիւնը կը վարէ: Պատերազմի սկզբնական փուլերուն, սուրիական քաղաքներու ու աւաններու վրայ յարձակումներ հրահրելով, Թուրքիա կը սպառնար երկրի ինքնիշխանութեան, ան չէր վարաներ իր ախորժակները յայտնելու, նոյնիսկ երկրի առաջին դէմքին` Էրտողանին Դամասկոս հասնելու եւ Օմայատ մզկիթին մէջ աղօթելու յաւակնութեամբ: Թուրքիոյ յաջորդ դաւը սուրիական հողերուն վրայ 30 քմ երկարութեամբ ապահով գօտիի մը  հաստատման նկրտումն...

Վերջին շրջանին, Սուրիոյ մայր գաղութի խաղաղութեան բարի լուրերը որոշ չափով կը տարածուին համայն հայութեան առօրեայէն ներս, երբ անցնող վեց տարիներուն սուրիահայ մեր հայրենակիցներու կեանքին մէջ, դաժան պատերազմին հետեւանք, ունեցանք բազմաթիւ որբեւայրի,հաշմանդամ եւ կորուսեալ անհատներով լի ընտանիքներ, կիսակործան ու քանդուած կալուածներ, բնակարաններ, դպրոցներ, ակումբներ, կեդրոններ եւ գործատեղիներ եւ, աւելի՛ն, երկիրն ու հայկական թաղամասերը պաշտպանող երիտասարդ անգին զոհեր... Հիմնուելով անցեալ տարուան ապրիլին...

ԵՐՈՒԱՆԴ ՏԷՐ ԽԱՉԱՏՐԵԱՆ Վայրեր կան, որոնցից միշտ ափսոսանքով ես բաժանւում եւ հեռանալուց յետոյ ուզում ես անմիջապէս վերադառնալ: Դրանք ձգողական անդիմադրելի ուժով, անբացատրելի հմայք ունեցող վայրեր են, ուր միշտ ուզում ես վերադառնալ: Ինձ համար այդպիսի վայր, այդպիսի երկիր է Լիբանանը... * * * Իրերի պատեհ բերումով սրանից մօտ երկու տասնամեակ առաջ երեւանեան ձմեռից դուրս գալով` ես յայտնուեցի Լիբանանում: Մինչեւ Լիբանանը տեսնելը...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ 20 յունուար 2018 թուականին, Աֆրինի շրջանը ճակատագրական դարձակէտի մը հանդիպեցաւ, երբ Թուրքիա Աֆրին շրջանին դէմ շղթայազերծեց զինուորական գործողութիւն մը, զոր կոչեց «Ձիթենիի ճիւղ»: Թրքական բանակը սուրիական ազատ բանակի ուժերուն հետ միատեղ ներխուժեց Աֆրին` ապահովական գօտի մը ստեղծելու պատրուակով: Թրքական բանակը, օդուժն ու ցամաքային ուժերը իրենց շղթայազերծած «Ձիթենիի ճիւղ» գործողութեան ծիրին մէջ բուռն կերպով կը ռմբակոծեն քիւրտ զինեալներուն դիրքերը:...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Ամիսներ տեւած եւ բազմաթիւ սպառնալիքներէ ետք թրքական բանակը, իրեն հետ ունենալով Սուրիական ազատ բանակը, յարձակում գործեց Սուրիոյ հիւսիսը գտնուող Աֆրին քաղաքին վրայ, որ կը գտնուի քրտական հսկողութեան տակ: Մօտ երկու շաբաթ անցաւ, եւ տակաւին թրքական կողմը յաղթական արդիւնքներ չէ արձանագրած, երկու կողմերը կը կռուին քաղաքի հիւսիսային շրջաններու գիւղերուն մէջ, ուր պահ մը կը լսենք, որ թրքական եւ ընդիմադիր...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՃԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Խօսքս ուզում եմ սկսել  իր գործունէութեան բնոյթով բանակային կեանքից կարծես թէ քանի պարսեկ  հեռու գտնուող, բայց հայոց  պատմական դասերի ողջ իմաստնութիւնն իր մէջ ամբարած անուանի մշակութային գործիչ Ջիւան Գասպարեանի  թեւաւոր արտայայտութեամբ: «Հայրենիքն սկսւում է զինուորից: Սահմանն սկսւում է զինուորով», ասել է աշխարհահռչակ տուտուկահարը: Ասել է թէ` Հայաստան աշխարհը սկսւում է այն զօրականով` շարքային զինուոր, սպայ, թէ...

ՌՈՒՊԻՆԱ ԿԷՕՎՃԵԼԵԱՆ Ղարաբաղի հերո՛ս զինուոր, դու ննջում ես uարերին` դրօշը կրծքիդ, զէնքը գրկիդ, վարձքդ կատար, դու առասպէլ մեր ապագայ քաջերին հօրդ մէջքը կորացել է, մօրդ ճրագը աղօտել է եարիդ քողը սեւացել է, երկինքն անգամ ամպոտել է բայց  քնիր անուշ դու հայ զինուոր մեր լեռների լանջերին քո անունը անմահ է մեր սրտերին դու չհագար փեսի շորեր չկապեցիր նարօտ եարիդ մազերին չխմեցիր...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Այսօր Թուրքիան միջազգային գետնի վրայ դարձած է քաղաքական, ռազմական եւ տնտեսական կարեւոր ու մեծագոյն ուժերէն մէկը: Թուրքիոյ ներկայ կառավարութիւնը, գլխաւորութեամբ կրօնամէտ Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութեան, վերականգնած է համիտեան կարգերը: Ազգային եւ կրօնական փոքրամասնութիւններ, ընդդիմադիր կուսակցութիւններ եւ ազատամիտ լրագրողներ կ՛ենթարկուին հետապնդման, հարցաքննութեան եւ բանտարկութեան (ինչ որ նոյնպէս տեղի կ՛ունենար համիտեան օրերուն): 110 տարի առաջ սուլթան Համիտը կը միջամտէր Ռուսիոյ...