Անդրադարձ

Լիբանանի  նախագահին Հայաստանի Հանրապետութիւն տուած այցելութեան եւ այդ առիթով միջնախագահական հանդիպումներէն բխած երկկողմանի յայտարարութիւններուն մէջ կան աշխարհաքաղաքական օրակարգի վերաբերող խնդիրներու մասին նշումներ, ակնարկներ եւ բնականաբար երկու պետութիւներու դիրքորոշումներ, որոնք ուղղակի թէ անուղղակի համատեղելի կէտեր կ՛ընդգծեն։ Բնականաբար նախ շատ օրինաչափ պիտի նկատուէր եւ այդպէս ալ ընկալուէր, որ երկու նախագահները խօսէին երկու ժողովուրդներու դարաւոր բարեկամութեան, միջպետական յարաբերութիւններու անցած ուղիին, տարբեր ոլորտներու ուղղութեամբ համագործակցութիւնը...

ՅՈՎՍԷՓ ՊԱՐԱԶԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան պատմութիւնը, գրաւոր թէ բանաւոր, իր զարգացման մակարդակով, մասամբ կարծես թէ մոռցուելու ենթակայ է: Այնուամենայնիւ, հանրապետութեան հիմնադրութեան զուգադիպող այս տարուան 100-ամեակի պատեհ առիթը իր արդարացի ու արժանաւոր տեղը վերականգնելու վրայ է, քանի որ տուեալ նիւթի ու բովանդակութեան պատմագիտական լիառատ ուսումնասիրական արխիւները չեն պակսիր բնաւ` շնորհիւ գիտահետազօտական վաւերագրութեան սէր ու վկայութիւն ունեցող մարդոց, որոնք յատկանշուեցան իրենց անվերապահ մասնակցութեամբ,...

ՀԱՄԲԻԿ  ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ   Հայաստանի արեւելեան հարեւան Ազրպէյճանի Հանրապետութեան նախագահ Իլհամ Ալիեւ, կ՛իմանանք, որ արթնցած է իր ձմեռնային թմբիրէն եւ հիմա խոր ներշնչանքի եւ ոգեւորութեան մէջ է: Վերջերս, Պաքուի մէջ, երբ  «Ենի Ազրպէյճան» կուսակցութիւնը կ՛ունենար իր արտահերթ համագումարը, նախագահ Ալիեւ,  որ կը պատրաստուի կանխահաս ընտրութիւններու եւ ներկայացուցած է իր թեկնածութիւնը նախագահական աթոռի համար, ժողովի ընթացքին թեւ թռիչք ստացած, բարձրաձայն սպառնացած է հայերուն`...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Դէպի տուն Խօսքերը պէտք է լսել, գրուածը պէտք է կարդալ եւ հասկնալ: Եթէ այս չընենք, կը տարուինք ասդին-անդին ըսուած-կրկնուած անհիմն կարծիքներով, անհետեւանք մնալու կոչուած կարգախօսներով: Ի հարկէ խաբկանքով պէտք չէ առաջնորդուիլ, բայց նաեւ համեստութիւն պէտք է ունենալ մեր կարծիքներուն եւ տեսակէտներուն հիմնաւորում տալու համար, երբեմն փորձել տեղեկանալ, նաեւ ընդունիլ, որ ճշմարտութեան մենաշնորհը չունինք: Մեր ժողովուրդի վերջին հարիւր տարուան...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ        Ա.- Չիլիի Արմատական Ընկերվար-Ժողովրդավարական Կուսակցութեան Օրինակը Ընդհանուր առմամբ, քաղաքականութեան մէջ (19-րդ դարէն սկսեալ) սուր պայքար կայ կղերապետական-աստուածապետական եւ աշխարհիկ ուժերու միջեւ` կրօնի քաղաքական դերակատարութեան շուրջ: Գաղափար ունենալու համար, թէ իւրաքանչիւր յառաջդիմական կուսակցութիւն, համաձայն` իր ազգային-մշակութային, պետութեան քաղաքակրթական եւ շրջանային ու տեսական արժէքներուն, ինչպէ՞ս յաջողած է կիրարկել աշխարհիկութիւնը, այս եւ յաջորդ յօդուածներով կը ներկայացնեմ օրինակները շարք մը կուսակցութիւններու, որոնք...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու Ֆլորիտայի շրջանի դպրոցներէն մէկուն մէջ պատահած «սպանդը» իր կրկնուող հոլովոյթներուն մէջէն եկաւ դարձեալ յուզելու տեղացի ժողովուրդը, բայց նաեւ` աշխարհը ամբողջ: Եւ կը սկսիս մտածել, թէ այս կրկնուող ողբերգութիւնը մէկը միւսին ետեւէն ո՞ւր կրնայ առաջնորդել մարդկութիւնը: Կայ նաեւ նոյն կրկնուող յանկերգը, թէ սպաննողն ու նախկին պատահած նման ոճիրներ գործողները «խելագարած» ու տակաւին «հոգեկան խանգարումէ» տառապող անձիք...

ՄԱՏԼԷՆ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ Տան դռնէն ներս մտնելու վրայ էի, երբ ինձմէ ոչ այնքան հեռու, պարտէզին մէկ անկիւնը անսովոր բան մը նշմարած` ես ինծի հարց կու տամ. պարա՞ն է, այդքան երկար, գունաւոր ու աղուոր, ո՛չ. գօտի՞ է, ո՛չ. ու ճշգրիտ ի՛նչ ըլլալը գիտնալու հետաքրքրութեամբ, կամաց-կամաց ու այնքա՜ն զգուշ իրեն մօտենալով` մատներովս զայն շօշափելու չհասայ, երբ յանկարծ շարժելու սկսաւ: - Օ՛ձ է, օ՜ձ,...

ԻՇԽԱՆ ՉԻՖԹՃԵԱՆ.- Հիմա որ զրոյցը իր աւարտին հասաւ, աւարտեցա՞ւ անոր աւարտին հետ նաեւ... ամէն տագնապ, ամէն խօսք: Այս զրոյցէն կարեւորագոյն ձեռք բերելին կրնայ ըլլալ հոս արծարծուած հարցերուն արտաբերումը, բանաձեւումը, յստակացում` կարելիութեան սահմաններուն մէջ: Կարելի էր ուրիշ զրուցավայր ընտրել, սակայն սուրիական պատերազմի ու յատկապէս Հալէպի կացութեան, անոր դերին ու անոնց մէջէն սփիւռքի հայկական ընդհանուր հարցերուն հասնելու յարմարագոյն վայրը նոյնինքն տեղի մամուլն...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Սուրիոյ կառավարամէտ աշխարհազօրէն ուժեր մուտք գործեցին Աֆրին: Աշխարհազօրի փոխհրամանատար Իպրահիմ Մաքթապի յայտարարեց, որ Սուրիան պիտի մնայ միացեալ: Սուրիական բանակը նաեւ քիւրտ զինեալներէն ստանձնեց Հալէպ նահանգի հիւսիսը գտնուող Թալ Ռիֆաաթ քաղաքի վերահսկողութիւնը: Աւելի՛ն, քիւրտ զինեալները Հալէպի մէջ իրենց վերահսկողութեան տակ գտնուող թաղամասերը յանձնեցին սուրիական բանակին եւ Թալ Ռիֆաաթի քիւրտ զինեալներուն նման մեկնեցան Աֆրին: Աֆրինի մէջ կ՛ուրուագծուի մեծ ճակատամարտ մը,...

Մեծարգո՛յ պարոն նախագահ, Տիկնա՛յք եւ պարոնա՛յք, Մէկ անգամ եւս ջերմօրէն ողջունում եմ Լիբանանի Հանրապետութեան նախագահ, զօրավար Միշել Աունին եւ նրան ուղեկցող պատուիրակութեան անդամներին Հայաստանում: Պարո՛ն նախագահ, սա ձեր անդրանիկ այցն է մեր երկիր, որը, վստահաբար, նոր լիցք կը հաղորդի ամուր պատմական կապերի վրայ խարսխուած մեր բարեկամական յարաբերութիւններին: Գոհունակութեամբ ուզում եմ փաստել, որ նախագահ Աունի հետ մեր զրոյցն անցաւ ջերմ մթնոլորտում`...

Դրական եւ կառուցողական բանակցութիւններ վարեցինք նորին գերազանցութիւն նախագահ Սերժ Սարգսեանի հետ: Անդրադարձանք վերջին տարիներու երկկողմ յարաբերութիւններու ընթացքին, արձանագրուած շօշափելի յառաջընթացին, ինչպէս նաեւ ցայսօր անոնց ամրապնդման ուղղութեամբ իրականացուած հիմնական աշխատանքներուն: Մեր հանդիպումը անցաւ ջերմ ու բարեկամական մթնոլորտի մէջ, ինչ որ կ՛արտացոլեն մեզ միաւորող մարդկային ամուր կապերը, հայ եւ լիբանանցի ժողովուրդներու առանձնայատուկ յարաբերութիւններն ու յատկապէս հայկական արմատներով մեծաթիւ լիբանանցիներու առկայութիւնը: Այդ ներկայացուցիչներէն...

ԶԱՐՄԻԿ ՊՕՂԻԿԵԱՆ.- Ձեր տուած օրինակները, այո՛, կը վկայեն, որ լեզուն կրնայ նաեւ հողէն հեռու, որոշ չափով մը, զարգանալ: Հալէպի պատմութեան մէջ ալ մենք կարդացած ենք այսպիսի օրինակներու մասին: Մեծագոյն վկան Հալէպի գրչատունն էր, Ս. Քառասնից Մանկանց եկեղեցւոյ կից, որ իր ամէնէն արդիւնաւոր ու փայլուն շրջանը կը բոլորէր գաղութի հոգեւոր, մշակութային եւ տնտեսական վերելքի ժամանակահատուածին` ԺԷ. դարասկիզբէն մինչեւ ԺԸ. դարու կէսը:...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ 27 փետրուարին 28-րդ տարելիցը պիտի ըլլայ եղեռնագործութեան մը, զոր չյաջողեցանք միջազգային քաղաքական եւ արդարադատական հրապարակ բերել: Միացեալ ազգերու կազմակերպութիւն, Արդարադատութեան պատժական միջազգային ատեան եւ այլ մեծանուն կազմակերպութիւններու անուններով յղփացած ժամանակակից ընկերութիւնները ՈՉԻՆՉ ըրին եւ ըսին մեր անմիջական ներկային մէջ ժողովուրդի մը կողմէ այլ ժողովուրդի մը դէմ գործուած ոճրային արարքի մասին: Ոչ ոք անհանգստացաւ, եւ հիմա արդէն մոռցուած է,...

ԳՐԻԳՈՐ ՋԱՆԻԿԵԱՆ Արմինէին տատը պատմել, ո՛չ, հաւատացրել էր`  նահապետ Նոյը առաւօտ վաղ Արարատի գագաթին զարթնել, տեսել էր, որ արեգակի շողերը Ցղնայի սարաւանդներն  են ուղղւում, Ցղնայի հողն են ջերմացնում ու  գուրգուրում,  իջել, առը բացել, առաջին որթն էր տնկել: Դրա համար էր իրենց խաղողը ամենաքաղցրը: *** Այդպէս եղաւ` Տէր Զօրում, Ռաս Ուլ Այնում, Ռաքքայում տարապարտներին սրատեցին, մահաջնջեցին, բայց ողջ մնացողները շարունակեցին  քայլել:...

ՍԻՄՈՆ ԿՈՍՏԱՆԴԻՆԵԱՆ Այդ ձեռքերը ինչպէ՞ս մոռնամ, Յար նուիրեալ, սերտ բարեկամ: Մեր տանը մէջ առաւօտեան Շողերուն հետ ժիր կ՛արթննան, Լուռ կը գործեն, կ՛աւլեն, կ՛եփեն Այդ ձեռքերը համեստօրէն: Այդ ձեռքերը ես կը պագնեմ Քրտինքներու մէջ, բայց վսեմ, Լուացքներու մէջ, բայց մաքուր, Խոհանոցին մէջ, շատ համով: Այդ ձեռքերը միշտ մեզ կ՛օրհնեն Աղօթքի մէջ, գործի ատեն: Այդ ձեռքերը խիզախ քաջ են, Արիւնլուայ նահատակներ` Ազգին...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան 100-ամեակի Պետական Յանձնաժողովի ե՚ւ առաքելութիւնն է ե՚ւ պարտականութիւնը՝ մեր պետականութեան հիմնադրման ու անկախութեան նուաճման իրագործումները ոգեկոչել իրենց փաստական հարազատութեամբ եւ անխառն արժեւորումով։ Պէտք է յուսալ, մանաւա՚նդ պէտք է մաղթել, որ Յանձնաժողովը կը մնայ գիտակից իր առաքելութեան եւ անշեղ՝ իր պարտականութեան մէջ։ Եօթանասուն տարիներ շարունակ, պոլշեւիկեան ախտաւոր մոլուցքը փորձեց մթագնել մեր պետականա դրութեան ազգային արժէքը եւ անկախութեան...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Այսօր արդէն պատմութեան փաստերու քննութիւնը յստակօրէն կը բացայայտէ, որ1920 թուի Դեկտեմբերի 2-ին Հայաստանի խորհրդայնացումով կեանքի կոչուած բոլշևիկեան Յեղկոմը կը գործէր ծրագրուած և հեռահաս ռազմավարութեամբ մը։ Զրկե՛լ երկիրը իր բոլոր ուժականութիւններէն և զայն դարձնել ըստ ամենայնի «կառավարելի»՝ իշխանութեա՛ն մը կողմէ, որ ոչինչ ունէր հարազատ մեր ինքնիշխան երկրի անցեալին, ներկային և ապագային հետ։ Խորհրդայնացման սկզբնական շրջանի Յեղկոմի խուժդուժ քաղաքականութիւնը յաճախ...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ 11- 20 մայիսի 1918: Բաշ Ապարանի գիծին վրայ արդէն եղած է շուրջ 1500 աշխարհազօրային: Գաւառին մէջ իրավիճակը կայունացած է, Ապարան գիւղէն արեւելք գտնուող գիւղերու տեղահանութիւնը կանգնեցուած է: 12-22 մայիս 1918: Կէսօրին, պաշտպանութեան առաջին, ինչպէս նաեւ ուղղակի Ապարան գիւղի մօտ ձեւաւորուած երկրորդ գիծին վրայ աշխարհազօրայիններուն թիւը հասած է 3500-ի: Փաստօրէն, Ապարանի գրեթէ ամէն գիւղ մօտ հարիւր տղամարդ ուղարկած էր...

ՊԵՏԻԿ Հայրը` գաղափարի, կորիզը` վեհ երրորդութեան, վիթխարի նահատակը, որ` «Ուխտեցի ըմպել մի բաժակ բռնակալ արքայի արիւնից...», որ` «Ես սրտի փոխարէն ունէի իմ կրծքում պողպատ զսպանակ, Անծանօթ էր կեանքում ինձ համար ամենայն վարանում ու ահ, Մեր երկրի արի այրերից կազմեցի ես մե՛ծ մի բանակ, Եւ միշտ սեւ դրօշի վրայ գրեցի. «Հայրենիք կամ Մահ»: եւ վերջապէս` «Ես գլուխս դարձրի այնժամ դժոխքի մի...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Ըստ Հալֆորտ Մաքինտըրի (1904), աշխարհագրութիւնը միջազգային յարաբերութիւններու հիմնական սիւնն է: Մաքինտըրի նման` այլ աշխարհաքաղաքագէտներ եւս կը հաւատան, որ միջազգային յարաբերութիւնները հիմնուած են ծովային եւ ցամաքային ուժերու միջեւ պայքարի վրայ: Այս գաղափարը պաշտպանող ակադեմականներ կը հաւատան, որ Մեծն Բրիտանիոյ եւ ցարական Ռուսիոյ միջեւ 19-րդ դարուն ծաւալած պայքարը հիմնուած է այս եզրակացութեան վրայ: Համաշխարհային Բ. պատերազմէն ետք Անգլիոյ քաղաքական ու...