Անդրադարձ

ՎԱՐԴԱՆ ՎԱՐԴԱՆԵԱՆ Քաղաքական, կրօնական, տնտեսական եւ ցեղային ծայրայեղութիւններուն նպատակը ընդհանրապէս եղած է ժողովուրդի մը արժանիքներու  եւ օրէնքներու, նաեւ ժողովրդավարական ու համաշխարհային մարդոց իրաւունքներու դէմ պայքարի գաղափարաբանութեան կերտում, որոնք մեծ մասամբ կ՛ունենան բռնի եւ քանդիչ հետեւանք: Ծայրայեղութիւնը ծնունդ կ՛առնէ կեանքի կամ նիւթական արժէքներու պակասի, կորուստի կամ վիրաւորանքի պատճառով, որ շատ անգամ կրնայ առաջնորդել դէպի անձնասպանութիւն եւ մարդասպանութիւն: Տնտեսագէտ Ռոնալտ Ուինթրոպը ըսած...

Իտլիպի շրջանը կամ ընդհանրապէս սուրիական տարածքները ահաբեկչութենէ մաքրելու ռազմական գործողութիւններու շղթայազերծումը` սուրիական կառավարական բանակին կողմէ, յայտնապէս նոր իրավիճակ ստեղծած է ազդեցութիւններու գօտիներու փոփոխութեան վրայ հակակշռելու ուղղութեամբ: Դէպի Իտլիպ սուրիական բանակին յառաջխաղացքը ընթացք տուած է գաղթականական նոր ալիքի մը, որ զանգուածային տեսքով ապաստանած է Թուրքիոյ սահմանին վրայ եւ դէպի Թուրքիա անցնելու նոր ալիքի մակընթացութիւններ յառաջացնելու պատկերներ կը պարզէ: Ընթացող ռազմական գործողութիւնները,...

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Այս անգամ, վերջին անգամ, հեռաձայնային մեր կապը մնաց անպատասխան: Այս անգամ, զարմանալիօրէն առաջի՛ն անգամ, ժամադրութիւնը չյարգեց ան: Ճշդապահ ու պարտաճանաչ պարոն Կարոն ընկալուչը չվերցուց` զրուցելու համար հայ կեանքի վերջին իրադարձութիւններուն մասին ընդհանրապէս եւ հայ դպրոցի իրավիճակին մասին յատկապէս: Տարիներու մտերմութիւն մը յանկարծ վերջ գտաւ, երբ Կարօ Պետրոսեան քառասուն օրեր առաջ հրաժեշտ տուաւ մեր կեանքին` իր ետին ձգելով ողջմիտ...

ՆԱԶԱՐԷԹ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Տարիներէ ի վեր լաւ չէր զգար. իր առանձնութեան կը վերագրէի պատճառը. իր կեանքի ընկերուհիին ապաժամ մահը շատ ծանր կը տանէր. տարիներու սահանքին հետ նաեւ նկատեցի, որ այլեւս կ՛ուզէր երթալ` միանալու անոր, որ իր էութիւնը անսահման սիրոյ հարստութեամբ լեցուցած էր եւ առանձնայատուկ իմաստ տուած էր կեանքին: Լոս Անճելըս պարբերական` յաճախակի այցելութիւններուս ընթացքին, 1990-էն ասդին, անպայման կը հանդիպէի մեր տնօրէնին....

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Աշխատանքիս բերումով գրականութիւնն ու գիտութիւնը իրարու խառնուեցան, եւ աւելի քան 15 տարիէ ի վեր դատապարտուած եմ ԱՖՀԻԼ-ի աշխատանքով հիւանդանոցային պարագաներու ծառայութիւնները ստանձնելու: Հիւանդութեան բազմատեսակ պարագաներ աւելի մարդկային դարձուցին անձս, եւ առաջին օրէն սկսայ օրագրութիւն պահել իւրաքանչիւր պարագայի, անոր բարդ վիճակներուն, պայքարին, մարտնչումին, կեանքի հանդէպ սիրոյ եւ իր շրջապատին մօտեցումին մասին: Օրագրութիւնը զուտ գիտական, առողջական կամ բուժումի հետ կապուած...

ՆԱԹԱԼԻ ՔԵՆՏԻՐՃԵԱՆ Փոքր պայուսակ մը հանելով պահարանէն` կեսուրս յուզումնախառն աչքերով բացաւ զայն,  ու  հոն պահուած կային ձեռագործներ. առաջարկեց,  որ ընտրեմ նախասիրածս, որովհետեւ երկար տարիներ մասունքի պէս պահելէ ետք, հիմա այլեւս կ’ուզէր  զանոնք նուիրել իր սիրելի հարազատներուն: Ուշադրութիւնս գրաւեց մեղմ գոյներով կարկտան կտոր մը, յայտնուեցաւ, որ «պոխջա» մըն էր եւ կը պատկանէր ամուսինիս մեծ մօրը: Այս եղաւ միակ ընտրութիւնս այդ ձեռագործներէն....

ԽԱԺԱԿ Լիբանանեան այս տաք օրերուն մարդ չի գիտեր` ինչպէ՛ս դիմանայ... Դուրսը անտանելի տաք մը կայ, հանգիստ շունչ քաշելու համար զով տեղ մը չկայ... Ծով կ՛երթաս` աղբի հոտ կայ, լեռ կ՛ելլես այրած  «զիպիլներ»-ուն ծուխը կայ... Տուն կը մտնես, «էյսի»-ն կ՛աշխատցնես, կնիկդ կու գայ ու կը տրտնջայ. - Սա «էյսի»-ն մարէ, հոս Ափրիկէ չէ: - Բայց, կնի՛կ, օդը շատ  տաք է: -...

ԼԱԽՏ Ազրպէյճանի պաշտպանութեան նախարարութեան մամլոյ ծառայութիւնը հաղորդեց, որ Ազրպէյճանի օդուժի «ՄիԿ-29» տիպի օդանաւին 24 յուլիսին Կասպից ծովու վրայ ջախջախուելուն պատճառը թռչունի կամ թռչուններու երամի հետ բախումն է: Օդաչուին դիակը յայտնաբերուած է մէկ ամիս ետք… Երբ թռչունն իսկ կը գերազանցէ ձեր «ՄիԿ-29» օդանաւը, արդեօք պէ՞տք է խօսիք հայկական օդուժին հետ գօտեմարտի մասին, իսկ իր զինակիցին ճակատագիրին ծանօթ ձեր օդաչուին համար արդեօք...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Թուրքիոյ հիմնական նպատակն է «ապահով գօտի» մը ստեղծել Սուրիոյ հիւսիսը` մաքրելու համար շրջանը քիւրտ զինեալներէն: Թուրքիոյ համար Սուրիոյ մէջ քրտական հարցը կենաց մահու հարց է, եւ ան պատրաստ է նոյնիսկ գործակցելու սուրիական պետութեան հետ` վերջ դնելու համար քրտական զինեալ խմբաւորումներու գործունէութեան: Տարիներ առաջ, երբ սուրիական տագնապը իր գագաթնակէտին հասած էր, եւ անորոշութիւն կար Սուրիոյ քաղաքական ապագային շուրջ, այս...

ԷԴՎԻՆ ՄԻՆԱՍԵԱՆ Ինճիրլիքի դատական գործով Միացեալ Նահանգների վճռաբեկ դատարանը որոշում է կայացրել յօգուտ Թուրքիայի Հանրապետութեան Կենտրոնական եւ «Զիրաաթ» դրամատների: Երեք դատաւորներից կազմուած 9-րդ  շրջանային վճռաբեկ դատարանը, հիմնուելով վաղեմութեան ժամկէտի վրայ, մերժեց երեք հայ հայցուորների պահանջները` ճանաչել անշարժ գոյքի իրենց իրաւունքը կամ ստանալ փոխհատուցում: Հայցուորները դատարան հայց էին ներկայացրել` հիմնուելով 1976 թ. ուժի մէջ մտած «Օտարերկրեայ ինքնիշխան պետութիւնների անձեռնմխելիութեան օրէնքի» շրջանակներում...

Զ. Լ. Ըստ ամենայնի պատմական նուաճում արձանագրեց Եգիպտոսի ձեռնագնդակի (հենտպոլ) երիտասարդական` 19 տարեկանէն վար տղոց հաւաքականը: Ան պատմութեան մէջ առաջին անգամ ըլլալով նուաճեց մարզաձեւի աշխարհի բաժակը, Մակեդոնիոյ մէջ կազմակերպուած առաջնութեան, պարտութեան մատնելէ ետք եւրոպական հզօրագոյն կազմերը: Եգիպտոս` երկիր, ժողովուրդ, պետութիւն, հպարտութեամբ ցնծաց իր զաւակներու այս աննախադէպ սխրանքին ի տես, մինչ անցած տարեշրջանին ու այս տարուան ընթացքին խոր հիասթափութիւններ ապրած էր...

ՄԱԿԱՐ ի Գաղիա Կեդրոնականցին հայու ներկայութեան եւ հայերէն խօսքի անյագ ծարաւ ունի: Ամէն տեղ է: Կը դժգոհի, բայց չի բացակայիր: Կիրակի, Խաղողի տօնին, եկեղեցիին բակը, հակառակ ողկոյզ մը ունենալու համար եղած հրմշտուքին, Արմենակ եւ ես տեղ գտած էինք միակ նստարանին վրայ: - Տե՛ս, լսէ՛,- ըսաւ Արմենակ,- այս մարդիկ այլեւս չեն ըսեր` Աստուածածնայ տօն, կ’ըսեն Խաղողի տօն: Երջանիկ են, երբ մէկի...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ «Տրդատ Ա. 65 թուականին իր ընտանիքով, շքախումբով, բազմութեամբ եւ ծառաներով ու 3000 հայոց եւ պարսից սպառազէն ձիաւորներով ուղղուեցաւ դէպի Հռոմ` ցամաքի ճամբով... որ կը տեւէ 9 ամիս»: Իրականութեան մէջ այս զինուոր ձիաւորներուն թիւին պէտք է աւելցնել նուազագոյնը շուրջ 200 (ոմանք` 500) ձիաւորներ` պալատականներուն շքախումբը, ծառաները եւ ձիաքարշ գումակները, կառքերը` մարդոց եւ ձիերուն սնունդ-մթերքը, վրաններ ու այլ անհրաժեշտ գոյքեր...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ինչպէս որ համեստօրէն ու շրջապատին բաշխուած բարի ժպիտով ապրեր էր կեանքը` Պօղոս Շահմելիքեանի վերջին հրաժեշտն ալ եղաւ առանց աղմուկի, իր նկարագիրին համապատասխան, համեստ արտայայտութիւններով, սակայն հաւանաբար սգակիրները` հարազատներ, ընկերներ ու բարեկամներ, արարողութեան հետեւելէ աւելի, իրենց յիշատակներով  ետ-ետ գացին դէպի անցեալը` մտածելով, որ իր առաջին հատորին` «Յիշատակներ, անցած օրեր» գիրքին խորհուրդը հիմա կը մարմնաւորէր ի՛նք` Պօղոսը, դառնալու համար աղուոր...

ՔՐԻՍՏԱՓՈՐ ԻՍԿԷՆՏԷՐԵԱՆ Հինգշաբթի, 8 օգոստոսի առաւօտ կանուխ կը կարդամ «Ազդակ» օրաթերթի տարածած գոյժը` Պօղոս Շահմելիքեանի մահուան մասին... Չեմ ուզեր հաւատալ կարդացածիս. առտու կանուխ ցնցուած եմ արդէն: Գրող Պօղոս Շահմելիքեանին նոր ծանօթացած էի, «Ազդակ»-ի երդիքին տակ, հազիւ երկու ամիսներ առաջ: Համազգայինի «Գիր եւ գրականութիւն» մասնաճիւղով, համագործակցաբար «Ազդակ»-ի, կազմակերպած էինք անոր «Ճամբորդութիւն յիշողութեան մէջ» գիրքին շնորհահանդէսը, եւ այդ օրն էր, որ զինք...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Փարակուէյի արտաքին գործոց նախարար Խուան Էռնեսթօ Վիլլամայոր յայտնեց, որ իր երկիրը Հըզպալլան, Համաս շարժումը, Քայիտան եւ ՏԱՀԵՇ-ը ներառած է ահաբեկչական կազմակերպութիւններու ցուցակին վրայ: Վերջին երկուքին պարագային ակներեւ է, որ քայլը շատ ուշացած է: Հարաւային ամերիկեան երկիրը պէտք էր Քայիտան արդէն 11 սեպտեմբեր 2001-էն ետք ճանչցած ըլլար իբրեւ ահաբեկչական կազմակերպութիւն, եւ ոչ թէ այդ ցնցիչ ու մեծ դէպքէն 18...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Միացեալ Նահանգներու իններորդ շրջանի վերաքննիչ դատարանը 8 օգոստոս 2019-ին որոշած է մերժել քանի մը ամերիկահայերու կողմէ ներկայացուած երկու դատական հայցերու դէմ բողոքները. անոնք փոխհատուցում կը պահանջէին Թուրքիայէն եւ անոր երկու դրամատուներէն` Հայոց ցեղասպանութենէն կարճ ժամանակ անց իրենց ունեցուածքը բռնագրաւած ըլլալուն համար: Առաջին դատական հայցը դեկտեմբեր 2010-ին ներկայացուցած են Ալեքս Պաքալեանը, Անայիս Յարութիւնեանը...

ԱՐՄԱՆ ՆԱՒԱՍԱՐԴԵԱՆ Արտակարգ եւ լիազօր դեսպան, քաղաքական գիտութիւնների թեկնածու, դոցենտ 21-րդ դարում տեղի է ունենում պետութեան  արտաքին եւ ներքին քաղաքականութեան սերտաճում եւ միահիւսում, որի արդիւնքում դիւանագիտութիւնն ստանում է նոր որակ ու տեսակ: Գոյանում է առանձնայատուկ մի միասնութիւն, որն  անուանւում է խթանող դիւանագիտութիւն: Սա նոր, այլ որակի դիւանագիտութիւն է, որի կիրառումը մեծապէս բարձրացնում է արտաքին քաղաքականութեան օգտակար գործողութեան գործակիցը: (Իտէալական կը...

29 յուլիսէն 2 օգոստոս տեղի ունեցած Հայ կրթական հիմնարկութեան հովանաւորութիւնը վայելող Շուշիի համահայկական 8-րդ փառատօնին Այնճարի Ազգային «Յառաջ-Գ. Կիւլպէնկեան» վարժարանի 11-րդ կարգի աշակերտներէն Պարոյր Սթանպուլեանը 6 երկիրներէ 127 մասնակիցներու մէջ ասմունքի մրցանքին տիրացաւ 2-րդ մրցանակին եւ պարգեւատրուեցաւ Արցախի Հանրապետութեան նախագահ Բակօ Սահակեանի ներկայութեամբ կայացած յատուկ հանդիսութեան ընթացքին` Արցախի Հանրապետութեան կրթութեան, գիտութեան եւ մարմնակրթութեան նախարար Նարինէ Աղաբալեանի կողմէ:  

Շէյքսփիրի անուան հայկական ընկերակցութեան երրորդ համագումարը տեղի ունեցաւ Վենետիկի Մուրատ-Ռափայէլեան վարժարանին մէջ` Մխիթարեան միաբանութեան համար պապական պատուիրակ Լեւոն արք. Զէքիեանի հովանաւորութեամբ: Հանդիպման, որ տեղի ունեցաւ 15 յուլիսին, մասնակցեցան ընկերակցութեան պատուոյ նախագահ, հայրենի բանաստեղծ եւ բանասէր Հենրիկ Էդոյեան եւ հիմնադիր Յասմիկ Սայմըր, ինչպէս նաեւ` Միացեալ Նահանգներէն, Միացեալ Թագաւորութենէն, Ֆրանսայէն, Յունաստանէն, Լեհաստանէն, Արժանթինէն եւ ուրիշ երկիրներէ եկած մասնագէտներ, որոնք իրենց զեկուցումները կարդացին...