ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ
Լիբանանի պատմութեան մէջ առանցքային օր մըն է 22 նոյեմբերը: Օր մը, երբ ժողովուրդ մը իր ձայնը բարձրացուց ֆրանսական գաղութատիրութեան դէմ` ստիպելով, որ աշխարհը յարգէ լիբանանցիներուն ինքնիշխան ըլլալու կամքը:
Աշխարհագրական փոքր տարածք մը ըլլալով հանդերձ, անկախ Լիբանանը դարձաւ տարբեր լեզուներու, կրօններու, մշակոյթներու եւ ինքնութիւններու խաչմերուկը:
Անկախութիւնը, սակայն, միայն պատմական յաղթանակ մը չէ: Անիկա իւրաքանչիւր սերունդի համար հայրենիքը պաշտպանելու, անոր ծառայելու ուխտը վերանորոգելու օրն է:
Լիբանանի բոլոր համայնքներուն համար 22 նոյեմբերը ունի յատուկ հնչեղութիւն: Լիբանանահայութիւնը իր արմատներով, աշխատանքով, դպրոցներով, մշակութային, մարզական ու հոգեւոր կառոյցներով դարձաւ անկախ լիբանանեան տան լիիրաւ անդամը` երկիրը շէնցնող եւ զայն միջազգային մշակութային քարտէսի վրայ հաստատող ուժերէն մէկը: Անկախութիւնը, հետեւաբար իր դերակատարութիւնը շարունակելու մարտահրաւէր մըն է հայութեան համար` արժէքներու պահպանութեամբ, համայնքներու միջեւ երկխօսութիւնը զարգացնելու, համակեցութիւնը ամրապնդելու իմաստով:
Համայնքային բազմազանութեան իրողութիւնը, անոնց միջեւ օրինակելի համակեցութիւնը, անկէ բխող խաղաղութիւնը միջինարեւելեան կարեւորագոյն ոստաններէն մէկը դարձուց Լիբանանը: Տնտեսական բարգաւաճում, զբօսաշրջութիւն, դրամատնային կեդրոն, մտաւորական ու մշակութային ազատութիւն-այս բոլորը Լիբանանը եւ լիբանանցին յատկանշող հոմանիշեր էին:
Օտարներու գնահատանքով` «Միջին Արեւելքի Զուիցերիա»-ն դարձած էր Լիբանանը:
Համակեցութեան տիպար Լիբանանը այսօր նստած է համայնքային անհանդուրժողութեան պայթունավտանգ տակառին վրայ:
Այսօր, միեւնոյն օտարներէն, Լիբանանի մասին լսելի կը դառնան` «Միջին Արեւելքի աղբանոց» կամ այսօրինակ վիրաւորական արտայայտութիւններ: Ի՞նչ է արդեօք այս գահավէժին պատճառը: Ժողովո՞ւրդը` ոչ: Պատճառները այլ տեղ են: Փոխուած է պետական եւ քաղաքական հոսանքներու մտածողութիւնը, պատասխանատուութեան գիտակցութիւնը եւ քաղաքական բարոյականութիւնը: Լիբանան այսօր կքած է փտածութեան, արտաքին միջամտութիւններու, ընկերային անարդարութեան եւ անպատասխանատու կառավարման բեռերուն տակ:
Փտածութիւնը դարձած է այսօրուան Լիբանանի մեծագոյն աղէտը: Անիկա պարպեց երկրին գանձը, քանդեց տնտեսութիւնը, արժեզրկեց դրամանիշը, սպառեց քաղաքական կողմերու միջեւ փոխադարձ վստահութիւնը եւ արտագաղթի մղեց երիտասարդ սերունդը:
Լիբանանը դարձած է միջազգային հակադրութիւններու բեմ` այս կամ այն երկրին ծառայող միջնորդական հրապարակ:
Անկախութիւնը չի կրնար գոյատեւել այսօրինակ պայմաններու մէջ, ուր անպատժելիութիւնը անհամեմատ արագութեամբ տարածուած է ամէնուրեք: Պետական պաշտօնները վերածուած են անձնական շահարկումի միջոցի:
Անկախութեան օրը միայն պատմական յիշատակ չէ: Անիկա նոր սերունդին համար հրաւէր մըն է` վերականգնելու այն քաղաքական բարոյականութիւնը, որուն շնորհիւ Լիբանանը կրցաւ բարձրանալ գաղութատիրական տիրապետութենէն:
Այսօր աւելի քան երբեք անհրաժեշտ է վերականգնել այդ համակեցութեան ոգին, որուն խարիսխը անկասկած պիտի ըլլայ փոխադարձ վստահութեան վերականգնումը եւ ընկերային արդարութեան վրայ յենած բաժնեկցութիւնը:
Կարծէք անհրաժեշտ է վերանորոգել Անկախութեան ուխտը: Նոր ուխտը կրնայ թռիչք ստանալ խորքային քաղաքական, հասարակական եւ բարոյական վերարժեւորումով եւ ոչ` կարգախօսներով կամ պատահական խոստումներով:
Անկախութիւնը անցեալի յաղթանակ մը չէ միայն, այլ կեանքի շարունակական շունչ, որ կ՛ենթադրէ միասնական կամք, պետական մտածողութիւն: Լիբանանցիին մէջ կը բացակայի այս մէկը:
Լիբանանի ապագան կը պահանջէ պատասխանատու ղեկավարութիւն, թափանցիկ կառավարման համակարգ եւ ազգային ոգի, որպէսզի վերականգնի երկրին հեղինակութիւնը եւ քաղաքացիին արժանապատուութիւնը:
Անկախութեան տօնը այսօր պէտք է դառնայ ազգային նոր ուխտի օր, ուր ժողովուրդը եւ ղեկավարները`
– Մերժեն փտածութիւնը,
– պաշտպանեն ազգային շահը, ոչ` օտարներու շահերը,
– վերականգնեն արդար բաժնեկցութիւնը իշխանութեան մէջ,
– Լիբանանը հասցնել այն մակարդակին, ուր «Միջին Արեւելքի Զուիցերիա» կը կոչուէր երէկ…:
22 նոյեմբերը պէտք չէ դառնայ անցեալի յիշատակ, այլ` ապագայի վճռական մեկնարկ:
