ՀՅԴ-ի օրուան տօնակատարութիւնները յատկութիւնը ունին մեզ փոխադրելու ներկայիս 134 էջերով հարստացած կուսակցութեան մը պատմութեան զանազան փուլերու` բազմաճակատ պայքարներուն եւ բազմահարիւր նահատակներուն: Դաշնակցութիւնը կուսակցութիւններու պատմութեան մէջ իւրայատուկ եւ եզակի ներկայութիւն մըն է, զինուած` իր ազգային, ընկերվարական, ժողովրդավարական եւ յեղափոխական գաղափարներով: Հետեւաբար տօնակատարութիւնները մնայուն առիթներ են վերյիշելու անցեալը, սակայն` երբեք բաւարարուելով անոր փառքերով: Առիթ են քննելու ներկան եւ ճշդելու հետագայ փուլի առաջադրանքները: Աւելի՛ն. առիթ են վերատեսութեան ենթարկելու նախկին քայլերն ու քաղաքականութիւնը եւ դիմելու սրբագրումներու: ՀՅԴ-ն իր շարքերէն ներս կը շեշտէ ինքնաքննարկման եւ ինքնարժեւորման կարեւորութիւնը:
ՀՅԴ երիտասարդութիւնը, իր կարգին, տօնակատարութիւնները կը դիտէ ուխտի վերանորոգման դիտանկիւնէ: 1890-ին երիտասարդներու կողմէ հիմնուած այս կուսակցութիւնը երբեք չմոռցաւ եւ պիտի չմոռնայ երիտասարդական իր դիմագիծը: Քրիստափորը երիտասարդ միտքերով զինուած էր, Ռոստոմը` երիտասարդի ամուր կամքով, իսկ Զաւարեանը` երիտասարդի արթուն եւ մաքրամաքուր խիղճով: 134-ամեակի տօնակատարութիւնը առիթ է բոլորին վերյիշեցնելու, որ ՀՅԴ-ն երիտասարդութեան կուսակցութիւնն է, այսինքն ներկայի եւ ապագայի հասցէն է բոլոր անոնց, որոնց համար առաջնահերթութիւնն են ազգայինն ու հայկականը:
Արցախի կորուստը եւ Հայաստանի ներկայ իրավիճակը պատրուակ չեն կրնար դառնալ պայքարի ոգիի տկարացման կամ ընդհանրապէս անտարբերութեան: Ամենայն պարզութեամբ, դաշնակցական երիտասարդութիւնը այսօր կը ձգտի գործել փիւնիկի հոգեբանութեամբ: 428-ին քայքայուած Արշակունեաց թագաւորութենէն մինչեւ 885-ի պետականութեան վերականգնումը, հայ ժողովուրդը համբերեց 457 երկար տարիներ` ունենալով մէկ նպատակ` անկախութիւն: Օրին ՀՅԴ-ն չկար, սակայն կար ազգային գիտակցութիւնը եւ յեղափոխական ոգի: Այս բոլորը կը վերյիշենք ըսելու համար, որ ՀՅԴ-ն միմիայն 134 տարուան կուսակցական երեւոյթ չէ, այլ նաեւ` ամբողջ ազգի մը բազմահազարամեայ պատմութեամբ գոյացած գաղափարներու միացումը եւ ներկայացումը հանրութեան` իր յարմար ժամանակով եւ պայմաններով:
ՀՅԴ ԼԵՄ-ը` իբրեւ դաստիարակչական միաւոր եւ գաղութի երիտասարդութիւնը համախմբող ամէնէն ազդեցիկ եւ կազմակերպուած երիտասարդական միութիւնը, կու գայ դարձեալ հաստատելու, որ ՀՅԴ-ն 134 տարեկան է, սակայն ան երբեք պահպանողականութեան եւ անցեալի փառքերով պիտի չխեղդուի, այլ իր երիտասարդութեամբ պիտի պահպանէ իր ընկերվարական, յեղափոխական, ազգային եւ ժողովրդարավական գաղափարական սիւները: Դաշնակցական երիտասարդութիւնը, Հրանդ Տինքի նման, քաջութեամբ, նոյնիսկ գայլերուն միջեւ անվախ կերպով պիտի շարունակէ ՀՅԴ-ի երթը` յանուն հայ ազգին, Արցախին եւ Հայաստանին:
Քրիստափոր Միքայէլեան կ՛ըսէ. «Կեանք կայ, որ մահ է, մահ կայ, որ կեանք է»:
