Կազմակերպութեամբ Սուրիոյ Հայ դատի յանձնախումբին, ուրբաթ, 29 ապրիլին տեղի ունեցաւ «Հայ դատն ու հայ երիտասարդը» խորագիրով խորհրդաժողովը, որուն իրենց մասնակցութիւնը բերին հալէպահայ 15 միութիւններ եւ կազմակերպութիւններ:
Բացման խօսքով յանձնախումբի ատենապետ Ծերուն Գահուէճեան նախ ողջունեց մասնակիցները, ապա մէջբերեց Երինկի հետեւեալ խօսքը.
«Արդարութիւնը մէկ ձեռքով բռնած է կշիռք, միւսով` սուր: Կշիռքով կը կշռէ իրաւունքը, սուրով կը պաշտպանէ եւ կը հաստատէ զայն: Սուրը առանց կշիռքի` մերկ բռնութիւն է, իսկ կշիռքը առանց սուրի` իրաւունքի անզօրութիւն»:
Ապա ան անդրադառնալով Հայոց ցեղասպանութեան` ըսաւ, որ 1915-ին Թուրքիոյ գործած մեծագոյն ոճիրը հայ ազգին հայրենահանումն էր, ինչ որ արեւմտահայ ժողովուրդը դարձուց անարմատ, գաղթական` մեռնելու եւ հուսկ ձուլուելու դատապարտուած: Հետեւաբար ան շեշտեց, որ հերթական ապրիլ 24-ը առիթ պէտք է ըլլայ ոչ թէ միայն ոգեկոչելու նահատակներուն յիշատակը, այլեւ` մասնաւորաբար յիշելու հայրենահանման պատմական չարիքը: Այսօր, եթէ մենք մոռնանք մեզմէ յափշտակուած հայրենիքը, ուրիշներ ալ կը մոռնան, իսկ Արեւմտահայաստանը` մեր պատմական հայրենիքը, կը դառնայ ովկիանոսի յատակը կորած Աթլանթիտ քաղաքին նման:
Գահուէճեան դիտել տուաւ, որ հայ ժողովուրդին համար Հայ դատը լոկ Ցեղասպանութեան ճանաչման եւ հատուցման հարցերը չեն, այլ` ամբողջական հայութեամբ ամբողջական Հայաստանի տեսլականին իրականացումը: Ապա եզրափակելով` յայտնեց, որ խորհրդաժողովի կազմակերպման նպատակն է իրազեկ դարձնել երիտասարդութիւնը` Հայ դատին, անոր յանձնախումբերուն աշխատանքին, դիմագրաւած մարտահրաւէրներուն եւ քննարկել անոնց յաղթահարման մէջ երիտասարդութեան դերակատարութիւնը:
Խորհրդաժողովին կը մասնակցէին հետեւեալ միութիւններուն ներկայացուցիչները. Ազգ. Քարէն Եփփէ Ճեմարանի Շրջ. միութեան, ՀՄԸՄ-ի, Սուրիոյ պատանեկան միութեան, «Քրիստափոր» ուսանողական եւ «Տխրունի» ուսանողական-երիտասարդական միութիւններու, Սուրիոյ երիտասարդաց միութեան, Սուրիահայ օգնութեան խաչի, Թէքէեան մշակութային միութեան, Համազգայինի, Հայ կաթողիկէ միութեան, Հայ աւետարանական համայնքի Ք. Ջ. երիտասարդաց միութեան, ինչպէս նաեւ «Գանձասար»-ի թղթակիցներ:
Խորհրդաժողովը կ՛ընդգրկէր հետեւեալ չորս զեկոյցները.
Ա.- «Հայ դատ. սահմանում, պահանջատիրութիւն, գրասենեակներ եւ անոնց գործունէութիւնը»:
Զեկուցաբեր` ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Բիւրոյի Հայ դատի եւ քաղաքական հարցերու գրասենեակի պատասխանատու Կիրօ Մանոյեան:
Բ.- «Հայ դատն ու միջազգային օրէնքը»:
Զեկուցաբեր` իրաւաբան, միջազգային օրէնքի մասնագէտ, Արդարութեան եւ մարդկային իրաւանց հայկական իրաւական կեդրոնի տնօրէն- խորհուրդի անդամ` դոկտ. Գէորգ Յակոբճեան:
Գ.- «ԶԼՄ-ներուն դերը Հայ դատի աշխատանքներուն մէջ»:
Զեկուցաբեր` ՀՅԴ-ի անդամ, Ազգային ժողովի «Հայաստան» խմբակցութեան պատգամաւոր, «Երկիր Մետիա» պատկերասփիւռային ընկերութեան լրատուական եւ հասարակական-քաղաքական հաղորդումներու նախկին տնօրէն Գեղամ Մանուկեան:
Դ.- «Հալէպահայ միութիւններու դերակատարութիւնը Հայ դատի աշխատանքներուն մէջ»:
Զեկուցաբեր` հրապարակագիր, Հալէպի Հայագիտական հիմնարկի «Հայ դատ» նիւթի դասախօս Աւօ Գաթրճեան:
Ապա հալէպահայ միութիւններն ու կազմակերպութիւնները ներկայացուցին զեկոյցներ` Հայ դատին գծով իրենց տարած աշխատանքին մասին:
Խօսուեցաւ Հայ դատի աշխատանքներուն մէջ միութիւններուն, երիտասարդութեան եւ լրատուամիջոցներու դերին շուրջ: Տեղի ունեցան քննարկումներ եւ ներկայացուեցան առաջարկներ:
Խորհրդաժողովը փակուեցաւ Հայաստանի Հանրապետութեան քայլերգով:
