Անսպասելի, Անտեղի, Անզուսպ Խնդուք

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ

Միշտ կ՛ըսուի, որ խնդալը լաւագոյն դեղն է: Սակայն անտեղի, անյարմար պահու խնդուքը վնասակար է, յատկապէս ընկերային առումով: Քիչ չեն անոնք, որոնք անյարմար պահերու յանկարծ կը խնդան եւ… նախ իրենք կը զարմանան, ապա կը զարմացնեն իրենց շուրջինները: Ինչո՞ւ այդպէս կը պատահի: Հարցումին փորձած են պատասխանել զանազան մասնագէտներ եւ հոգեբաններ:

Ն.

Բազմաթիւ  մարդիկ ունեցած են անպատշաճ զգալու փորձառութիւնը` իսկապէս լարուած իրավիճակներու մէջ անզուսպ խնդալով կամ ծիծաղելով, երբ ամէն բան այնքան ալ ծիծաղելի չէ: Կը պարզուի, որ ասիկա աշխատանքի մէջ զգացումներու կարգաւորման տեսակ է:

Մարդիկ Ինչո՞ւ Երբեմն Անյարմար Պահերու Կը Խնդան

Բազմաթիւ անձեր ունեցած են անսպասելի, անզուսպ խնդուք: Շատեր այդպէս կ՛արձագանգեն, երբ կը բախին լարուած իրավիճակներու:

Եէյլ համալսարանի հոգեբանութեան դասախօս Մարկարեթ Քլարք կ՛ըսէ. «Մենք կը կարծենք, որ այդ կապուած է ձեր սեփական զգացումները կարգաւորելու հետ»:

Քլարք քանի մը հետազօտութիւն կատարած է ջղային խնդուքի եւ զգացումներու երկձեւ արտայայտման այլ տեսակներու վերաբերեալ: Նման արտայայտութիւնները տեղի կ՛ունենան, երբ մենք իսկապէս զգացմունքային ենք, եւ մեր մէջ յաւելեալ եռանդ կայ: Աւելորդը դուրս կու գայ այնպէս, որ կը տարբերի այն բանէն, թէ մենք ի՛նչ կը զգանք ներքնապէս:

«Դուք ծանրաբեռնուած էք, չափազանց դրական կը զգաք եւ  կ՛արտայայտէք բան մը, որ սովորաբար կապուած է ժխտական յոյզերու: Մենք կը կարծենք, որ այդ կը նուազեցնէ սկզբնական յոյզերը: Անիկա կ՛աշխատի ինչպէս դրական, այնպէս ալ ժխտական յոյզերու պարագային, որովհետեւ դուք կրնաք ճնշուիլ որեւէ տեսակի յոյզերէ, եւ կը  թուի, թէ հակառակը արտայայտելը որոշ մարդոց մօտ կը նուազեցնէ զգացումները», բացատրեց Քլարք:

«Ջղային ծիծաղը կամ «ուրախ լացը» կը ծառայէ տեսակ մը յուզական վիճակի մը հասնելու, որ նման է մարմնի քրտինքին, որ կը պաղի գերտաքացման ժամանակ: Որոշ մարդոց կազմը ակամայ կը փորձէ կարգաւորել ուրախ կամ տխուր զգացումները` արտայայտելով հակառակ արձագանգ», կ՛ըսէ Քլարք:

Այս «անկարգաւորումը» ունի բնախօսական առաւելութիւններ. սրտանօթային գործունէութիւնը, որ բարձր է ճնշուած իրավիճակի մէջ, կը նուազի, եւ մարդիկ յաճախ կ՛ըսեն, որ ատկէ ետք աւելի լաւ կը զգան:

Հասարակական Համակարգում

Քլեմսոնի համալսարանի հասարակական հոգեբանութեան դասախօս Օրիանա Արակոն, որ աշխատած է Քլարքի հետ երկձեւ արտայայտութիւններու հետազօտութեան վրայ, կ՛ըսէ, որ այս տարօրինակ արտայայտութիւնները, կարծես, նոյնպէս ունին հասարակական օգուտներ:

«Այդ կրնայ իսկապէս մեծ գործառնութեան արժէք ունենալ մարդոց միջեւ համագործակցային փոխազդեցութիւններու համակարգման կամ ստեղծման գործին մէջ, – ըսաւ ան: Այնպէս որ, աւելի հաւանական է, որ ուրախութեան արցունքներով մարդիկ կ՛ուզեն մխիթարել այդ մարդը, նոյնիսկ եթէ անոնք պարզապէս շահած են սքանչելի բան մը… հանգստացնելու, հանդարտեցնելու համար այդ անհատը: Այսպիսով, զգացմունքային արտայայտութիւնները, որոնք կան դէմքին, մարմնին մէջ, կրնան ազդանշաններ ուղարկել շրջապատողներուն, թէ ո՛րն է այստեղ գործողութիւնները համակարգելու լաւագոյն միջոցը»:

Ձեր տխուր լուրին բարեկամի մը խնդուքով արձագանգը կրնայ դիտուիլ ե՛ւ որպէս միջոց` յաղթահարելու աւելորդ ժխտական ներուժը, ստիպելով ծիծաղիլ իրեն համար, ե՛ւ որպէս մեզի համար յիշեցում մը ապահովելու միջոց:

«Այսպիսով, ձեր պատասխանը ձեր ընկերոջը երկու պարագային ալ, երբ ան սկսաւ խնդալ ժխտական լուրը լսելէ ետք, այն էր, որ դուք նոյնպես թեթեւցած էք», ըսաւ ան: «Կրնայ ըլլալ, որ ձեր ընկերոջ տուած պատասխանը ճիշդ այն է, որ անհրաժեշտ էր այդ պահուն, եւ անոր խնդուքը ազդարարեց, թէ ի՛նչ անհրաժեշտ էր այդ պահուն ձեր երկուքին միջեւ իսկապէս լաւ ընկերային համակարգումը շարունակելու համար: Եւ այդ  կրնար ըլլալ, եթէ ան ճիշդ նոր նստած ըլլար այնտեղ, գիտէ՞ք, թերեւս խոժոռծ կամ լուռ, տրամադրութիւնը կը մնար այդ խորութեան մէջ, այդ ստորին տեղին մէջ, եւ այդ իսկապէս դուրս էր այն շրջանակէն, ուր ան լաւ կը վարուէր ատոր հետ»:

Արակոն ըսաւ, որ այդ պէտք է ուսումնասիրուի փորձառական եղանակով, հիմնականին մէջ այն պատճառով, որ իր հետազօտութեան մեծ մասը կեդրոնացած էր ոչ թէ ժխական, այլ դրական յոյզերու երկձեւ արտայայտութիւններու վրայ: Եւ ատոր համար լաւ պատճառ կայ:

«Մեզի համար աւելի դժուար է ուսումնասիրել այնքան յաճախակի դաձող ժխտական յոյզերը, քան` ուսումնասիրել այն դրական յոյզերը, որոնց մէջ կը յառաջանան այդ արտայայտութիւնները` բարոյագիտական պատճառներով: Այսինքն մենք չենք ուզեր անհանգստացնել անհատները, երբ անոնք կը մտնեն գիտաշխատանոց եւ կը մասնակցին փորձի: Այսպիսով, մեզի համար աւելի դժուար է դիտել ժխտական փորձը, ուր կը յայտնուին այս դրական արտայայտութիւնները», ըսաւ ան:

Տարօրինակ արձագանգներու խառն պարկ

Ըստ Արակոնի, դժուար է ճշգրիտ գիտնալ, թէ ինչո՛ւ որոշ մարդիկ նման արձագանգներ կ՛ունենան, իսկ միւսները` ոչ: Որոշ տեսութիւններ կ՛ենթադրեն, թէ անհատները, որոնք կ՛արտայայտուին այս ձեւով, սովորաբար զգացումները աւելի շատ կը զգան:

Ինչ բան կը թուի, թէ կը հետեւի երկձեւ արտայայտութեամբ, որ կը կոչուի սրամիտ յարձակում:

«Ես կը դիտէի Քոնան Օ՛Պրայընի պատկերասփիւռային հարցազրոյցը` դերասանուհի Լեսլի Պիպի հետ: Պիպ ըսաւ, որ երբ կը տեսնէ անուշիկ շան ձագ մը, ինք պարզապէս կ՛ուզէ ոտքով հարուածել անոր գլխուն», ըսաւ Արակոն

Այդ ժամանակ Արակոն կ՛աշխատէր արտայայտութիւններու եւ  զգացումներու հետազօտութեան վրայ:

«Ես մտածեցի. Աստուա՛ծ իմ, այն, որ կը կատարուի դուրսը, նման չէ ներսը զգացուածներուն»:

Իր հետազօտութենէն մեկնելով, Արակոն կ՛ըսէ, որ եթէ դուք հակուած էք զգալու այլ կերպ արտայայտութիւն մը, աւելի հաւանական է, որ զգաք միւսները:

Ուսումնասիրութեան ատեն անձ մը ըսաւ, որ կը յիշէ քանի մը անգամ, երբ ուրախ լաց եղած է:

«Օ՜, այո՛, վստահաբար ամէն մարդ այպէս չէ: Վերջերս քոյրս ինծի ուղարկեց զարմուհիիս Snapchat-ը: Անոր այտերը այնքան մեծ էին, որ ես ըսի` Աստուա՛ծ իմ, ան շատ անուշիկ է, ես պարզապէս կ՛ուզեմ ապտակել զայն: Ան ըսաւ` ապտակէ՛, ի՞նչ պատահած է քեզի: Ես ըսի`  իրականութեան մէջ չեմ ապտակեր, բայց ան պարզապէս ապտակ ստացողի տեսք ունի, կարծես անոր դէմքը պարզապէս կը խնդրէ, որ զինք ապտակեն»:

Արակոն ըսաւ, որ այս արտայայտութիւնները բաւական տարածուած են նոյնիսկ տարբեր մշակոյթներու մէջ, եւ թէ` ատոնք սովորաբար ոչ մէկ տեսակի բժշկական վիճակի կապուած են:

Այսպիսով, յաջորդ անգամ, երբ լսէք, որ ձեր ընկերներէն մէկը կ՛ըսէ, թէ կ՛ուզէ բռունցքով հարուածել երեխայի դէմքին, կամ եթէ չի կարենար զսպել խնդուքը, երբ անոր կը պատմէք դժբախտութեան մը մասին, ընդունեցէ՛ք անհեթեթութիւնը եւ գիտցէ՛ք, որ այժմ դուք ունիք պատմութիւն մը. դուք կրնաք խնդալ տարիներ շարունակ:

Խնդուքը Լաւ Է
Ձեր Առողջութեան Համար

  • Ամբողջ մարմինը կը հանգստացնէ
  • Դիմադրողական համակարգը կը զօրացնէ
  • Կը խթանէ ուղեղի բջիջները
  • Կը պաշտպանէ սիրտը
  • Կ՛այրէ ջերմուժը
  • Կը թեթեւցնէ ջղայնութեան ծանր բեռը
  • Նոյնիսկ կ՛օգնէ երկար ապրելու
Խնդուքի ֆիզիքական
օգուտները
  • Կը խթանէ դիմադրողականութիւնը
  • Ճնշուածութեան հորմոնները կը նուազեցնէ
  • Ցաւը կը մեղմացնէ
  • Կը հանգստացնէ
  • Կ՛արգիլէ սրտի հիւանդութիւնները
Հոգեկան, մտային օգուտներ
  • Կեանքին ուրախութիւն եւ եռանդ կը հաղորդէ
  • Կը մեղմացնէ անհանգստութիւնն ու լարուածութիւնը
  • Ճնշուածութիւնը կը չքացնէ
  • Կը բարելաւէ տրամադրութիւնը
  • Կ՛ամրացնէ ճկունութիւնը
  • Հասարակական օգուտներ
  • Կը սերտացնէ յարաբերութիւնները
  • Գրաւիչ կը դառնանք
  • Կ՛աւելցնէ խմբային աշխատանքը
  • Կ՛օգնէ մեղմել տագնապը
  • Կը խթանէ խմբային կապը
Խնդուքին եւ հոգեկան
առողջութեան կապը
  • Կը դադրեցնէ անհանգստացնող զգացումները
  • Կ՛օգնէ հանգստանալ եւ պրկուածութենէ ազատիլ
  • Կը փոխէ տեսակէտը
  • Ձեզ աւելի կը մօտեցնէ ուրիշներուն
Սրամտութիւնը եւ խնդուքը
յարաբերութեանց մէջ
  • Աւելի ինքնաբուխ եղէք
  • Պաշտպանողական մի՛ ըլլաք
  • Ազա՛տ արձակեցէք արգելակումները
  • Արտայայտեցէ՛ք ձեր իսկական զգացումները
  • Գործածեցէ՛ք սրամտութիւնը` ձեր յարաբերութիւններուն մէջ տարակարծութիւնները եւ լարուածութիւնը հարթելու համար
  • Ժպտեցէ՛ք
  • Հաշուեցէ՛ք ձեր շնորհները
  • Երբ խնդուք լսէք, ուղղուեցէ՛ք այդ կողմը
  • Ժամանակ անցուցէք հաճելի, խաղաղասէր անձերու հետ
  • Զրոյցներու մէջ սրամտութիւն մտցուցէ՛ք
  • Խնդալու կարելիութիւններու ստեղծումԴիտեցէ՛ք զուարճալի շարժապատկերներ, պատկերասփիւռային հաղորդումներ կամ ԵուԹիւպ-ի տեսանիւթ
  • Հրաւիրեցէ՛ք ընկերներ կամ կատակերգական ակումբ այցելեցէք
  • Կարդացէ՛ք զուարճալի էջերը
  • Փնտռեցէ՛ք զուարճալի անձեր
  • Կազմակերպեցէ՛ք խաղի երեկոյ` ընկերներու հետ
  • Խաղցէ՛ք ընտանի անասունի հետ
  • Յաճախեցէ՛ք «ծիծաղի եոկայի» դասի
  • Հաղորդակցեցէ՛ք երեխաներու հետ
  • Յիմարութիւն ըրէք
  • Ժամանակ տրամադրեցէ՛ք զուարճալի գործունէութեան (օրինակ` քարաօքէ)
Ինչպէ՞ս զարգացնել հիւմըրի
ձեր կարողութիւնը
  • Փորձեցէք ծիծաղիլ իրավիճակներու վրայ, այլ ոչ թէ` ողբալ ատոնց վրայ
  • Շրջապատեցէ՛ք ձեզ լաւ յիշատակներով, որպէսզի լուսաւորուիք
  • Յիշեցէ՛ք զուարճալի բաները, որոնք տեղի կ՛ունենան
  • Կանգ մի՛ առնէք բացասականի վրայ
  • Գտէ՛ք ձեր ներքին երեխան
  • Առանց խնդալու օր մի՛ անցընէք

 

 

 

 

Like on Facebook
CATEGORIES
Share This

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )