Տեսնէիր՝ Քէֆդ Կու Գար

Մ. Ք.

­Մեր ազգի պարզած ներկայի անմխիթար իրականութեան մէջ, ուր գրեթէ ամէն ճակատի վրայ հաստատելի են տեղատուութիւնը, նահանջն ու համատարած յուսաբեկութիւնը, իսկապէս  մխիթարութեան նշոյլ մը կը բերէ հայ մարդու  որեւէ նախաձեռնութիւն, որ գաղութային-համայնքային կեանքի վերաշխուժացման քիչ մը  յոյս կը ներշնչէ:

Վստահաբար ինծի պէս յոյսի այդ նշոյլը տեսան նաեւ անոնք, որոնք շաբաթ, 25 սեպտեմբերին  փութացած էին Նէա Զմիռնիի պուրակին բացօթեայ հանդիսավայրը, ուր,  Ֆիքսի «Արամ Մանուկեան» կոմիտէի եւ շրջանի ՀՅԴ երիտասարդական միաւորի գործակցութեամբ, տեղի ունեցաւ ազգային ու հայրենասիրական երգերով երաժշտական երեկոյ` Հայաստանէն յատկապէս հրաւիրուած եռանդամ ՆՈՒՌ նուագախումբի կատարողութեամբ:

Յունահայ ծառայողներու անցեալի ցուցակի փայլուն ներկայացուցիչներէն` անթառամ յիշատակովն Կարօ Մինասեան, որ ո՛չ խրախճանքի մարդ էր եւ ո՛չ ալ խմիչքի, հոգեկան բաւարարութիւն պարգեւող երեւոյթի առջեւ երբ գտնուէր, գոհունակութեամբ կը բարձրաձայնէր. «Սանկ կը տեսնես` քէֆդ կու գայ…»:

Հանգուցեալ գաղափարակից ընկերոջս ըսածին պէս իմ ալ «քէֆս եկաւ», երբ երիտասարդականի ներկայացուցիչը երեկոյին պաշտօնական բացումը կատարելու համար բեմի վրայ յաղթ ու ինքնավստահ, յոյն եւ հայ ճակատագրակից ժողովուրդներու եղբայրական զգացումներուն գովքը հիւսելէ եւ քաղաքապետին ու քաղաքապետարանի խորհուրդի ներկայութեանց  համար շնորհակալական խօսքերէ ետք, յայտնեց, որ արցախեան երկրորդ պատերազմի տարելիցին առիթով այս ձեռնարկը նուիրուած  է յիշատակին մեր բազմահազար նահատակ հերոսներուն, որոնք իրենց երիտասարդ կեանքը մատաղ ըրին հայրենիքի պաշտպանութեան` զոհ երթալով ազերի-թուրք բարբարոսական միացեալ վայրագութեանց… Եւ շարունակեց. «Բացայայտ է, որ դար մը առաջ իր կատարած Ցեղասպանութեան մեծ ոճիրին համար պատժուած չըլլալով` Թուրքիան եւ  իրեն ցեղակից-զինակից Ազրպէյճանը հայ ժողովուրդին վրայ կրկնեցին ցեղասպանական նոր ոճիրը: Դժբախտաբար, այսօր իսկ, հայերը ենթակայ կը մնան բարբարոսներու վայրագ յարձակումներուն, եւ միջամտողներ չկան, աշխարհի վրայ կարծես քաղաքակիրթներ չեն մնացած, անգոյ են…»: Ապա աւելցուց. «Մենք` հայերս, այն ժողովուրդն ենք, որ երբեք չէ դադրած ու չի դադրիր պայքարելէ ազատութեան եւ իր իրաւունքներուն համար: Հազարաւոր տարիներու երկայնքին, բազմապիսի դժուարութեանց դէմ մեր պայքարին զուգահեռ, քաղաքակրթութիւն արտադրած ժողովուրդ ենք մենք ու կը շարունակենք արտադրել: Հայաստանի ամէն քաղաք ու գիւղ եւ ամէն անկիւն ունի քաղաքակրթական եզակի պատկերներ, որոնք կը պատկանին ազգային մեր հարուստ ժառանգութեան, որուն մէկ մասն են հայ երգը, հայկական երաժշտութիւնը, զոր պիտի ունկնդրէք ու վայելէք հիմա…»:

Քէֆս եկած էր արդէն, երբ ոտքս հազիւ հանդիսավայրի մուտքէն ներս դրած` հանդիսականներու ապշեցնող ներկայութիւն մը տեսայ: Յայտարարուածէն շուրջ ժամ մը առաջ ընդարձակ հանդիսավայրը լեցուած էր: Նստելիք, չգրաւուած աթոռ գրեթէ չէր մնացած: Թէեւ երեւոյթը նորութիւն չէր: Առաջ ալ, միեւնոյն վայրին մէջ եւ աւելի ընդարձակ տարածութեան վրայ ամէն տարի կատարուող նոյնօրինակ հայկական մշակոյթին նուիրուած ձեռնարկը կը մէկտեղէր 1500-2000  հայ եւ յոյն հանդիսականներու բազմութիւն մը: Բայց այն ատեն համավարակ ու ծայրայեղ զգուշացում չկային, համայնքային աշխուժութիւնները բնականոն ընթացքի մէջ էին, ամէն ինչ «սառած» չէր` անցնող երկամեակին նման: Կը նշանակէր, որ վարակէն ետք համայնքային կեանքն ու եռուզեռը պիտի վերագտնեն իրենց սովորական կշռոյթը: Ընդհանուր յուսաբեկութեան մէջ` յոյսի նշոյլ մը: Քէֆս…

Հանդիսականներու հոծ ներկայութիւնը կը զարմացնէր նաեւ այն  պատճառով, որ յունահայու երաժշտական ճաշակը երկար ատենէ տիրապետուած ըլլալով յունական ժողովրդային երգ-նուագի զմայլանքով, անհաւանական չէր, որ անտարբերութեան մատնուէր ձեռնարկը ու չընդառաջուէր: Նոյնիսկ անձս վարանքի մէջ էր, թէ արդեօք երկու  նուագող եւ մէկ երգիչ պիտի կարենայի՞ն լիցքաւորել լման ձեռնարկի մը ամբողջ յայտագիրը, երբ մանաւանդ յունական ճաշակը վարժուած էր բեմի վրայ տեսնելու տեսակաւոր նուագարաններով բազմանդամ նուագախումբ եւ երգիչներու հոյլ, որոնք իսկական քէֆի մէջ կը դնեն ունկնդիրը եւ զայն քէֆի սիրահար կը դարձնեն:

Խօսնակը յայտարարեց, որ առաջին երկու կատարումները կը նուիրուին վերջին պատերազմին նահատակուած, հաշմուած կամ մարտադաշտէն վերադարձած մեր  հերոսներուն: Դաշնամուրի վրայ` նուագախումբի ղեկավար Սարգիս Ադամեան, նուագակից ունենալով ջութակահար Շանթ Դանիէլեանը, միասնաբար «Կռունկ»-ի մերթ տխուր ու աղաչական եւ մերթ խրոխտ ու  պահանջկոտ եղանակի ելեւէջող ալիքներով պարուրեցին մթնոլորտը: Յաջորդեց յայտագիրին իբրեւ հիւր հրաւիրուած երգչուհի (guest star) յունահայ երիտասարդուհի Թամարին (Պարսամեան) թովիչ մենակատարումը` «Թռչէի մտքով տուն» երգին: Մինչ ես ինծի կ՛ըսէի, թէ մեր պատմութեան ողբերգական դէպքերն են պատճառը, որ մեր տոհմիկ երգերու բառերն ու մեղեդին այսպէս տխուր են ու մելամաղձոտ: Կ՛աւելցնէի նաեւ, թէ արդեօք ցեղային բնա՞զդ մըն  ալ դերակատար է, որ մեր երգերը մելամաղձոտութեամբ կը վարակէ, որպէսզի մեզ հոգեպէս նախապատրաստէ գալիք ողբերգութիւններու համար…

Բեմի վրայ երգիչն էր Գէորգ Սարգիսեան: Ազգային ու տոհմիկ եւ հայրենասիրական երգերով, հանդիսականներու խանդավառ մասնակցութեամբ եւ ծափերով կը թնդար հանդիսավայրը` սկիզբէն մինչեւ աւարտը: «Հայեր, միացէ՛ք», «Արդեօք ովքե՞ր են», «Զարթի՛ր, որդեակ», «Գետաշէն», «Զարթի՛ր, լաօ», «Պիտի գնանք յաղթելու» եւ այսպէս լման երգացանկ մը` հայրենասիրական մարտակոչ երգերու…

Չեմ գիտեր, թէ ողբացեալ Կարօ Մինասեան, եթէ ողջ ըլլար, պիտի ըսէ՞ր` «Լսէիր` քէֆդ կու գար»…

Ես լսեցի, բայց քէֆիս տեղ աչքերէս արցունք եկաւ…

ԱԹԷՆՔ, 27 ՍԵՊՏ. 2021

 

Like on Facebook
  •  
  •  
CATEGORIES
Share This

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )