Գաղութէ-Գաղութ

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ

Միացեալ Նահանգներ

Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան Թեմի Առաջնորդ Անուշաւան Արք. Դանիէլեանի Այցելութիւնները

4 սեպտեմբերին Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան թեմի առաջնորդ Անուշաւան արք. Դանիէլեան մեկնեցաւ Փրովիտընս` ներկայ գտնուելու ՀԵԴ-ի Ողիմպիականին: Ան նաեւ հանդիպում ունեցաւ Հայ երիտասարդաց դաշնակցութեան Արեւելեան Միացեալ Նահանգներու Կեդրոնական  վարչութեան հետ ներկայութեամբ  ՀՅԴ Արեւելեան Միացեալ Նահանգներու Կեդրոնական կոմիտէին:

Սրբազան հայրը եւ վարչութեան անդամները միասնաբար արծարծեցին երիտասարդութիւնը յուզող այժմէական հարցեր: Առաջնորդը, անձնապէս ծանօթանալով անոնց նուիրումին ու յանձնառութեան, բարձրօրէն գնահատեց կազմակերպութեան տարած աշխատանքը անցնող ութ տասնամեակներուն` հայ երիտասարդներուն մէջ վառ պահելով ազգային նկարագիրը եւ պահանջատիրութեան ոգին: Ան նաեւ շեշտեց ֆիզիքական զարգացման ու, գաղափարաբանութեան ծանօթացման կողքին, հայ հաւատքի իւրացման կարեւորութիւնը` որպէս մեր ինքնութեան եռեակ կռուանները:

5 սեպտեմբերին սրբազան հայրը  ներկայ գտնուեցաւ Փրովիտընսի Սրբոց Վարդանանց եկեղեցւոյ մէջ մատուցուած ս. պատարագին, որուն աւարտին սրբազանը ներկայ եղաւ  Հայ երիտասարդաց դաշնակցութեան Ողիմպիական խաղերու պաշտօնական բացումին, որուն ներկայ եղաւ նաեւ Ռոտ Այլընտ նահանգի կառավարիչ Տան Մաք Քինը: Սրբազան հայրը, յանուն Ազգային առաջնորդարանի մեծ ընտանիքին, ողջունեց Հայ երիտասարդաց դաշնակցութեան ընտանիքի բոլոր անդամները, եւ խօսքը ուղղելով Ողիմպիական խաղերու մասնակցողներուն` նկատել տուաւ, որ մրցաշարքին միայն կարգ մը անհատներ կամ խմբակներ մետալներ եւ բաժակներ պիտի ստանան, շեշտելով, որ Աստուած կեանքի գերագոյն մրցումը պատրաստած է այնպիսի ձեւով, որ բոլոր անոնք, որոնք զայն կ՛ապրին համաձայն Երկնաւորի պատուէրներուն, անխտիր մրցանակակիր կը հանդիսանան եւ կ՛արժանանան յաւերժական պսակներու: Սրբազան հայրը անձամբ  յատուկ շնորհակալութիւն յայտնեց կառավարիչ Մաք Քինին` հայ համայնքին հանդէպ տածած հոգատարարութեան, Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման, բայց մանաւանդ բոլոր դպրոցներու մէջ Ցեղասպանութեան պարտադիր դասաւանդման նահանգային պաշտօնական տնօրինման համար:

Այնուհետեւ, սրբազան հայրը մեկնեցաւ Ուստըրի Ս. Երրորդութիւն եկեղեցին եւ հոգելոյս Վազգէն Ա. քհնյ. Պեքիարեանի ընտանիքին հետ ուղղուեցաւ գերեզմանատուն, ուր քահանայ հօր շիրիմին առջեւ կատարուեցաւ քառասնօրեայ կարգի յատուկ արարողութիւնը:

Սրբազան հայրը անգամ մը եւս վեր առաւ իննսունամեայ քահանայ հօր բացառիկ ծառայութիւնը Ազգային առաջնորդարանի բազմաթիւ ծուխերէն ներս` շեշտելով, որ հանգուցեալը ո՛չ միայն որպէս անձ, այլեւ համայն ընտանիքով օրհնութիւն դարձաւ գաղութին` օրինակելի գործօն մասնակցութեամբ:

Խաչվերացի Եւ Ս. Խաչ Մայր Եկեղեցւոյ Անուանակոչութիւն

12 սեպտեմբերին Արեւմտեան թեմի բոլոր եկեղեցիներուն մէջ նշուեցաւ Խաչվերացի տօնը:

Մոնթեպելլոյի Ս. Խաչ մայր եկեղեցւոյ մէջ եւ եկեղեցւոյ անուանակոչութեան տօնին առիթով պատարագը մատուցեց Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Թորգոմ եպս. Տօնոյեան:

Առաջնորդը իր քարոզին մէջ բացայայտեց խաչի խորհուրդը եւ շեշտեց խաչին ու խաչեալին հաւատարիմ մնալու էական պարտաւորութիւնը: Անդրադառնալով Լիբանան կատարած իր վերջին այցելութեան սրբազանը ժողովուրդին հաղորդեց Կիլիկիոյ գահակալ Արամ Ա. կաթողիկոսի հայրապետական ողջոյններն ու բարեմաղթութիւնները` միաժամանակ գոհունակութիւն յայտնելով թեմի ժողովուրդին` Լիբանանի հայութեան նկատմամբ ցուցաբերած անսակարկ ուշադրութեան, ինչպէս նաեւ` հոգեւոր, նիւթական եւ բարոյական զօրակցութեան համար:

Սրբազանը հաւատացեալներու շարքին ողջունեց Հայկական ոսկրածուծի հիմնարկի ներկայացուցիչները եւ գնահատեց անոնց առաքելութիւնը, ապա աղօթք բարձրացուց առ Աստուած` հայցելով Քրիստոսի ներկայութիւնը աշխարհի բոլոր հիւանդներուն եւ յատկապէս քաղցկեղէ տառապողներու կեանքին մէջ, այլեւ շուտափոյթ ապաքինման եւ առողջութեան վերականգնման սրտայոյզ մաղթանքներ յղեց դէպի հայութեան բոլոր հատուածներ` Հայաստան, Արցախ եւ սփիւռքեան գաղութներ:

«Կիլիկիա» մաղթերգի միաձայն երգեցողութենէն ետք սրբազան հայրը եկեղեցական շքախումբով ուղղուեցաւ «Բաղրամեան» սրահ, ուր կատարեց մատաղի օրհնութիւն:

Թեհրան

 Թեհրանի «Արարատ» Մարզաւանի Յարակից Պողոտան Անուանափոխուեցաւ Ռոստոմ Ոսկանեանի Ի Պատիւ

Վերջերս Հայ մշակութային «Արարատ» կազմակերպութեան համալիրին յարող պողոտան` նախկին «Աֆթաբ»-ը անուանափոխուեցաւ իրանահայ ճարտարապետ, քանդակագործ եւ նկարիչ Ռոստոմ Ոսկանեանի ի պատիւ:

Թեհրանի իշխանութիւնները վերանուանման մասին որոշում տուին, երբ անցեալ տարի այցելեցին «Արարատ» մարզաւանը եւ ծանօթացան Ռ. Ոսկանեանի հեղինակած Ս. Խաչ մատուռի պատմական շինութեան:

Ռոստոմ Ոսկանեանի նախագծած շինութիւնները բազմաթիւ են` հասարակական եւ բնակարանային շէնքեր, որոնցմէ` «Արարատ» մարզաւանը, Հայ ակումբը, Թաւրիզի առաջնորդարանի կեդրոնական այգիի շրջափակին մէջ ՀՕՄ-ի «Ծերունի Գասպարեան»-ի անուան մանկապարտէզը:

Չեխիա

Հայաստանին Նուիրուած Երեկոյթ

7 սեպտեմբերին, Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութեան 30-ամեակին ընդառաջ, Չեխիոյ մէջ Հայաստանի դեսպանութիւնը եւ «Օրեր» համաեւրոպական ամսագիրը, «Սլաւոնական միութիւն» կազմակերպութեան եւ Փրակայի քաղաքային գրադարանի հետ համագործակցութեամբ, կազմակերպեցին Հայաստանի նուիրուած երեկոյթ մը:

Առաջին հերթին տեղի ունեցաւ Հայաստանի, hայկական պատմամշակութային ժառանգութեան եւ ականաւոր հայ անհատականութիւններուն նուիրուած շրջուն ցուցահանդէսներու հանդիսաւոր բացում, ապա հայ անուանի բեմադրիչ  Ջիւան Աւետիսեանի`  արցախեան առաջին եւ քառօրեայ պատերազմներուն նուիրուած «Դրախտի դարպասը» գեղարուեստական ժապաւէնի չեխական առաջին ներկայացումը` ի յիշատակ հայրենի հողին համար իրենց կեանքը նուիրաբերած մեր հերոսներուն:

Ձեռնարկի ընթացքին ելոյթ ունեցան` Հայաստանի դեսպան Աշոտ Յովակիմեան, «Օրեր» համաեւրոպական ամսագիրի գլխաւոր խմբագիր Յակոբ Ասատուրեան, Սլաւոնական միութեան նախագահ Վոյտիեխ Մեռունկա, միութեան ծրագիրներու ղեկավար Եիրժի Քրալիկ եւ «Դրախտի դարպասը» գեղարուեստական ժապաւէնի չեխ համաարտադրիչներ Մարթին Ռայման եւ Սթիւ  Ռեւերան:

Դեսպան Ա. Յովակիմեան իր խօսքին մէջ ներկայացուց ձեռնարկին խորհուրդը` Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութեան եւ Արցախի Հանրապետութեան հռչակման 30-ամեայ յոբելեաններու ընդմէջէն անդրադառնալով նախորդ տարուան փորձութիւններուն եւ հայ ժողովուրդի դիմագրաւելիք մարտահրաւէրներուն: Դեսպանը յատուկ շնորհակալութիւն յայտնեց ներկայ ծանր պայմաններուն մէջ հայ ժողովուրդի կողքին կանգնած չեխ գաղութին:

Հայկական Երրորդ Խաչքարի Տեղադրում

15 սեպտեմբերին Չեխիոյ Քրալուփէ Վլթաւա քաղաքի կեդրոնական այգիին մէջ տեղի ունեցաւ վերջերս տեղադրուած հայկական խաչքարի բացման արարողութիւն:

Խաչքարի տեղադրման հեղինակն է Թելման Ներսիսեանը, որ իր խօսքին մէջ նկատել տուաւ, որ վերջին տարուան ընթացքին զինք մտահոգած է իր հայրենքի մէջ ստեղծուած վիճակը, եւ փափաքած է սոյն խաչքարի տեղադրմամբ յարգանքի տուրք մատուցել իր ժողովուրդին եւ երկիրին, ուր ծնած է, աւելցնելով, որ սոյն խաչքարը պէտք է խորհրդանշէ նաեւ մարդկութեան միջեւ համերաշխութիւն եւ համագործակցութիւն:

Ներսիսեանը ընդգծեց, որ հայկական խաչքարը նուիրուած է 1915 թուականին թուրքերու կողմէ իրականացուած Հայոց ցեղասպանութեան 1,5 միլիոն զոհերու յիշատակին:

Այնուհետեւ օրհնութեան խօսք արտասանեց կարտինալ Տուքա` անդրադառնալով ոչ միայն Ցեղասպանութեան ընթացքին հայ ժողովուրդի կրած անհամար զրկանքներուն, միլիոնաւոր զոհերու յիշատակին, այլեւ` ներկայիս Հայաստանի մէջ ապրող հայերու ծանր վիճակին, նշելով, որ ներկայիս եւս Հայաստանը շրջապատուած է թշնամիներով, եւ օրակարգի վրայ է անոր գոյութեան հարցը:

Այնուհետեւ Հայոց ցեղասպանութեան գիրքի հեղինակ Մարեկ Եանտաք ներկայացնելով հայերու դէմ կատարուած 20-րդ դարու առաջին ցեղասպանութեան մանրամասնութիւնները, կարդաց օտար միսիոնարներու վկայութիւնները, որոնց մէջ նաեւ Մարիա Եաքոպսոնի:

Քրալուփէի փոխքաղաքապետ Լիպոր Լեսաք նշեց, որ տակաւին 1990-ական թուականներուն քաղաքին մէջ հաստատուած հայերը, որոնցմէ էր Թելման Ներսիսեանը, իրենց լաւագոյնը դրսեւորած են, բարձրագոյն կրթութիւն ստացած են եւ արժանի ծառայութիւններ մատուցած են քաղաքին: Այլ խօսքով, հայերը արժանի են, որ իրենց յուշարձանը ունենան քաղաքին մէջ:

Չեխիոյ մէջ Հայաստանի դեսպան Աշոտ Յովակիմեան նշեց, որ 2021-ին ողջ աշխարհի հայերը նշեցին Հայոց ցեղասպանութեան 106-րդ տարելիցը, եւ, ըստ էութեան, 6 միլիոն հաշուող հայկական սփիւռքը այդ Ցեղասպանութեան պատճառով աշխարհի մէջ սփռուած հայերու սերունդներն են: Հայաստանի դեսպանը ընդգծեց, որ հայերը ամբողջ աշխարհի մէջ կը պայքարին Հայոց ցեղասպանութեան ժխտողականութեան դէմ, որ` Թուրքիան մինչ օրս կը շարունակէ հերքել, եւ շնորհակալութիւն յայտնեց այն երկրներուն, որոնք այս հարցով իրենց աջակցութիւնը կը ցուցաբերեն հայ ժողովուրդին: Դեսպանը յատկապէս իր երախտագիտութիւնը յայտնեց Չեխիոյ խորհրդարանի Պատգամաւորներու պալատին, որ 2017-ին ընդունեց Հայոց ցեղասպանութեան մասին բանաձեւ, նաեւ` Չեխիոյ ծերակոյտին, որ 2020-ին ընդունեց համանման բանաձեւ:

Դեսպանը խորհրդանշական համարեց ներկայ շրջանին նման խաչքարի բացումը, որովհետեւ Լեռնային Ղարաբաղի մէջ Ազրպէյճանի եւ Թուրքիոյ կողմէ սանձազերծուած վայրագութեան պատճառով ոչնչացած են` հայկական ժառանգութիւնը, եկեղեցիները, խաչքարերը, մշակութային արժէքները:

Աւարտին խօսք առաւ նաեւ Փրակայի Ռեփորէի շրջանի քաղաքապետ Պաւել Նովոթնի, որուն շնորհիւ  պատերազմի օրերուն Շրջանային խորհուրդը ճանչցած էր Արցախի անկախութիւնը, եւ քաղաքապետարանի շէնքին վրայ պարզուած էր Հայաստանի դրօշը:

 

Like on Facebook
  •  
  •  
CATEGORIES
Share This

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )