Գաղութէ Գաղութ

Պատրաստեց ՄՍՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ

 Հայոց Ցեղասպանութեան 106-րդ
Տարելիցին Նուիրուած Ձեռնարկներ

 

Սուրիա

 Հալէպ

* 24 ապրիլին Հալէպի «Գ. Եսայեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան 1,5 միլիոն սրբադասուած նահատակներուն յիշատակին ոգեկոչման կեդրոնական հանդիսութիւնը:

Արաբերէն բացման խօսք արտասանեց Սեպուհ Պապիկեան, իսկ հայերէն` Սիւզի Խշուաճեան-Փիլաւճեան:

Օրուան բանախօս Զեփիւռ Է. Րէիսեան լուսարձակի տակ առաւ Թուրքիոյ անցեալէն ցայսօր կատարած բռնարարքները, մեր պայքարի աննահանջ երթը, վերջին տարիներուն աշխարհով մէկ Հայ դատի գրասենեակներուն իրագործած նուաճումներն ու հայ ժողովուրդին պայքարելու վճռակամութիւնը` ընդգծելով հայ ժողովուրդին ու Հայաստանին դիմագրաւած ներկայ մարտահրաւէրները:

Օրուան եզրափակիչ պատգամը ուղղեց Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մասիս եպս. Զօպուեան, որ օրինակներ տալով` վեր առաւ Թուրքիոյ ժխտողական քաղաքականութիւնն ու Ցեղասպանութեան փաստերը վերացնելու ճիգերը, ինչպէս նաեւ անդրադարձաւ հայ ժողովուրդի գոյատեւման երաշխիքներուն, պահանջատիրութեան եւ պայքարի երթին նկատմամբ ունեցած անկոտրում կամքին եւ վճռակամութեան:

* Հովանաւորութեամբ հայ երեք համայնքապետներուն, 25 ապրիլին Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ միջյարանուանական յուշահանդէս:

Բացման խօսքը արտասանեց օրուան հանդիսավար Մարինա ՉիլԱբօշեան-Պօղիկեան:

Սուրիոյ հայ աւետարանական համայնքապետ վեր. դոկտ. Յարութիւն Սելիմեան իր սրտի խօսքին մէջ յայտնեց, որ Հայոց ցեղասպանութեան մեր հաւաքական յիշողութիւնը այսօր երկու ուղղութեամբ գործունէութիւն կը ծաւալէ, մէկը` դէպի անցեալ, երբ ցաւով կը յիշենք ու կը յիշեցնենք մեր պատմամշակութային ժառանգութեան, պապենական հողերուն կորուստը եւ մեր ժողովուրդին կրած արհաւիրքը, իսկ միւսը` դէպի առաջ, երբ Հայկական հարցը կը տեսնենք որպէս գոյութենական, ազգային էութեան եւ հայկական մտածողութեան խնդիր: Հետեւաբար մեր 1,5 միլիոն սրբադասուած նահատակներուն արեան կանչը մեզ կը հրաւիրէ համախմբուած շարունակելու պահանջատիրութեան մեր երթը:

Այնուհետեւ ելոյթ ունեցաւ Բերիոյ թեմի կաթողիկէ հայոց առաջնորդ Պետրոս արք. Միրիաթեան: Կատարուած անարդարութիւններուն, հայ ժողովուրդի անմեղ զոհերու թափած արիւնին եւ թուրքին իրականութեան ժխտումին դիմաց ան հայցեց Աստուծմէ, որպէսզի մեր հաւատքը աւելցնէ եւ օգնութեան հասնի մեզի: Ան նաեւ յորդորեց ներկաները, որպէսզի իրենց հաւատքը զօրացնեն` Աստուծոյ վստահելով, եւ Հայկական հարցը յանձնեց Աստուծոյ նախախնամութեան:

Օրուան խորհուրդը ներկայացուց Ս. Քառասնից Մանկանց մայր եկեղեցւոյ դպրապետ Սարգիս սրկ. Սարգիսեան: Ան յայտնեց, որ հայը կրնայ հիասթափիլ, եւ գերհզօր պետութիւններու դիրքորոշումը կրնայ էական նշանակութիւն ունենալ պատմութեան ապագայ հոլովոյթին վրայ, սակայն նախ անհրաժեշտ է, որ մենք ընկալենք Ցեղասպանութիւնը` որպէս հայոց պատմութեան մեծագոյն դասը, որուն դրական դրսեւորման լաւագոյն օրինակը ազգովին տեսանք Սարդարապատի եւ այլ ճակատամարտերու յաղթանակով, անգամ մը եւս հաստատելով, որ հայը ունի պայքարելու ունակութիւն եւ արեամբ պաշտպանելու իր հայրենիքը: Անդրադառնալով պահանջատիրութեան երթին` դպրապետը ողջունեց Հայ դատի գրասենեակներուն տարած աշխատանքը, ջարդարարին կատարած ահաւոր արարքը ճանչցնելու համայն աշխարհին, ընդգծելով, որ եկեղեցին հաւատարիմ մնալով իր դարաւոր առաքելութեան` պիտի շարունակէ գործել յանուն մեր ազգի պատուին, յանուն հայրենիքի բարգաւաճման, յանուն Հայ դատին եւ հայ ժողովուրդի բարօրութեան:

Աւարտին, սրբազանը իր սրտի խօսքը ուղղեց ներկաներուն: Ան դիտել տուաւ, որ հայը, ուր որ ալ գտնուեցաւ, իր մտքին, յիշողութեան եւ արեան մէջ կենդանի պահեց յարուցեալ ժողովուրդին կտակը եւ բոլորին ներկայացուց մեր ցաւն ու պահանջատիրութիւնը: Ան շեշտեց, որ հայը հաւատարմութեամբ, մաքուր նկարագիրով եւ քրիստոնէական սկզբունքներով օրինակելի տիպար հանդիսացաւ եւ կարողացաւ իր արժէքները, լեզուն եւ իր խաչը իրեն հետ տեղափոխել` ըլլալով ջատագովը Հայ դատին:

*  24 ապրիլին Հալէպի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ սրբազանը մատուցեց ս. պատարագ եւ օրուան պատգամը ուղղեց ժողովուրդին: Ան հաստատեց, որ մեր 1,5 միլիոն սրբադասուած նահատակները նահատակութեան ճանապարհը ընտրելով` չյանձնուեցան թուրքին, այլ պահեցին քրիստոնէական իրենց հաւատքը եւ ազգային պատկանելիութիւնը, շեշտելով, որ հակառակ թուրքին ծրագրած ցեղասպանութեան` հայ ժողովուրդը իր հաւատքով պայքարեցաւ եւ յաղթանակելով գոյատեւեց, որովհետեւ տեսիլք ունեցաւ ապագային նկատմամբ: Սրբազանը յորդորեց ներկաները` միասնական ոգիով շարունակելու մեր պահանջատիրութիւնը, մինչեւ որ վերատիրանանք մեր պապենական հողերուն:

Աւարտին, եկեղեցւոյ շրջափակին մէջ գտնուող նահատակներու յուշակոթողին դիմաց տեղի ունեցաւ ծաղիկներու զետեղում, ապա արեան տուչութիւն` եկեղեցւոյ ներքնասրահէն ներս:

Լաթաքիա

24 ապրիլին, յաւարտ ս. պատարագին, «Արարատ» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ ոգեկոչման հանդիսութիւն:

Բացման խօսք արտասանեց Հերմիկ Տողրամաճեան-Գաբրիէլեան, որ նկատել տուաւ, թէ Հայոց ցեղասպանութեան եւ արցախեան հիմնահարցերը կը շարունակուին մնալ անլոյծ, հետեւաբար կը շարունակենք յանուն Արցախի վերականգնումին եւ հայ ժողովուրդի արժանապատուութեան վերականգնումին մեր արդար պայքարը` ճանաչում, դատապարտում եւ հատուցում պահանջելով:

Օրուան բանախօս, պատմաբան, հայերէնաւանդ ուսուցչուհի դոկտ. Շողեր Աշըգեան «Յարատեւ պահանջատիրութիւն» խորագիրով իր բանախօսութեան ընդմէջէն լուսարձակի տակ առաւ «Հայ դատ» հասկացողութիւնը, որ հողի ու հատուցման դատ է, եւ որուն վախճանական նպատակը կ՛իրագործուի, երբ մենք տէրը դառնանք մեր կորուսեալ հայրենիքին: Ան յայտնեց, որ մեր պահանջատիրութիւնը տեւական, կայուն գործընթաց է անփոփոխ նպատակի մը համար, իսկ «Մէկ հայրենիք, մէկ ազգ եւ մէկ դատ»-ը այն գաղափարն է, որ ամէնէն բարձրը պէտք է հնչէ:

Օրուան եզրափակիչ պատգամը յղեց Լաթաքիոյ եւ ծովեզերեայ շրջանի հովիւ Վազգէն քհնյ. Քէօշկերեան: Ան ըսաւ, որ 24 ապրիլը պայքարի եւ Հայ դատի հետեւողականութեան, արդարութեան եւ արդարադատութեան թուական է:

Յունաստան

Նէա Զմիռնի

24 ապրիլին Նէա Զմիռնիի` Հայոց ցեղասպանութեան նուիրուած յուշակոթողին առջեւ տեղի ունեցաւ բարեխօսական, գոհաբանական կարգ եւ ծաղկեպսակներու զետեղում:

Հայ դատի յանձնախումբի անունով Սթաւրոս Ապարեան արտասանեց բացման խօսքը, որուն մէջ յատուկ կերպով շեշտեց համաթրքութեան վտանգի տարածումը, որ գործուեցաւ Արցախի վրայ` պատճառ դառնալով տարածաշրջանի անկայունութեան եւ հայ ժողովուրդի վրայ նոր բնաջնջումի ծրագիրին:

Քսանթի

24 ապրիլին Քսանթիի հայկական ակումբին մէջ տեղի ունեցաւ արիւնատուչութիւն` ի յիշատակ մէկ ու կէս միլիոն նահատակներուն, որուն մասնակցեցան մեծ թիւով հայեր, ինչպէս նաեւ` յոյներ: Նոյն օրը երեկոյեան քաղաքի կեդրոնի «Ազատութեան» հրապարակին վրայ տեղի ունեցաւ ժողովրդային հաւաք եւ

մոմավառութիւն:

Քաւալա

24 ապրիլին քաղաքապետարանի շէնքին առջեւ կանգնեցաւ հայկական եռագոյնը, իսկ նոյն գիշեր կեդրոնական շէնքի մը պատին վրայ ցուցադրուեցան Հայոց ցեղասպանութեան մասին մեծադիր նկարներ, որոնք տպաւորիչ պատկեր մը տուին քաղաքի բնակիչներուն համար իրազեկելով զանոնք հայ ժողովուրդին դէմ գործուած մեծ եղեռնագործութեան մասին:

Քոմոթինի

24 ապրիլին Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ մէջ մատուցուեցաւ պատարագ: Նոյն օրը, Հայ Գթութեան Խաչի կազմակերպութեամբ, հայկական եկեղեցւոյ սրահին մէջ տեղի ունեցաւ արիւնատուչութիւն, որուն մասնակցեցան մեծ թիւով հայրենակիցներ:

Ալեքսանտրուպոլիս

24 ապրիլին Ալեքսանտրուպոլիս քաղաքին կեդրոնը կանգնած պոնտական ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակի կոթողին առջեւ շրջանի հովիւ Յովհաննէս ծ. վրդ. Սաղտըճեան կատարեց գոհաբանական մաղթանք, որուն յաջորդեց ծաղկեպսակներու զետեղում:

Քալամաթա

24 ապրիլին քաղաքի կեդրոնը կանգնած հայկական խաչքարին առջեւ տեղի ունեցաւ գոհաբանական աղօթք եւ ծաղկեպսակներու զետեղում: Քալամաթայի քաղաքապետ Թանասիս Վասիլոփուլոս յայտարարեց, որ 106 տարիներ անցան Հայոց ցեղասպանութեան ահաւոր եղելութենէն, շեշտելով, որ հայերը եւ յոյները ունին հասարակաց պայքարներ եւ նո՛յն ցաւը կը զգան: Ան հաստատեց, որ իրենք միշտ պիտի կանգնին հայութեան կողքին:

Իրան

Թեհրան

* Հայոց ցեղասպանութեան 106-րդ տարելիցին առիթով Թեհրանի Ս. Սարգիս մայր եկեղեցւոյ շրջափակին մէջ կանգնած յուշարձանին մօտ, նախագահութեամբ Թեհրանի հայոց թեմի առաջնորդ Սեպուհ արք. Սարգիսեանի, կատարուեցաւ փառաբանական-բարեխօսական աղօթք, որմէ ետք սրբազանը յղեց իր պատգամը: Խօսք առաւ Թեհրանի հայոց թեմի Թեմական խորհուրդին անունով Վահէ Թարոյեանը, իսկ պարսկերէնով հայ ժողովուրդի պահանջատիրական ձայնը պետական շրջանակներուն յղեց Իսլամական խորհրդարանի մէջ Թեհրանի եւ հիւսիսային իրանահայութեան պատգամաւոր Արա Շահվերդեանը: Այնուհետեւ տեղի ունեցաւ ծաղիկներու զետեղում: Ձեռնարկը աւարտեցաւ «Սարդարապատ» օրհներգով:

Յայտնենք, որ 23 ապրիլի երեկոյեան ժողովուրդը մասնակցեցաւ միասնական մոմավառութեան` իրենց բնակարաններուն եւ պատշգամներուն տեղադրելով մոմեր, առ ի յարգանք բիւրաւոր նահատակներուն: Նոյն օրը երեկոյեան Թեհրանի Ս. Սարգիս եկեղեցւոյ շրջափակին մէջ գտնուող յուշարձանին մօտ երիտասարդական, պատանեկան, ուսանողական եւ մարմնամարզական միութիւնները մոմավառութեամբ ու խնկարկութեամբ իրենց  յարգանքի տուրքը մատուցեցին անմեռ նահատակներու յիշատակին եւ երգեցին ազգային-յեղափոխական երգեր:

Նոր Ջուղա

23 ապրիլի երեկոյեան համացանցային էջերուն մէջ տեղադրուեցան Սպահանի հայոց թեմի առաջնորդ Սիփան եպս. Քէչէճեանի, Իսլամական խորհրդարանի մէջ Սպահանի եւ հարաւային իրանահայութեան պատգամաւոր Ռոբերտ Բեգլարեանի, թեմի Պատգամաւորական ժողովի դիւանի, Թեմական եւ Կրօնական խորհուրդներու եւ Նոր Ջուղայի Հայ դատի գրասենեակին պատգամները:

Նոյն օրը երեկոյեան տեղի ունեցաւ միասնական մոմավառութիւն. Նոր Ջուղայի եւ Շահինշահրի ժողովուրդը իրենց բնակարաններու լուսամուտներուն եւ պատշգամներուն վառած մոմերով իրենց յարգանքի տուրքը մատուցեցին Մեծ եղեռնի բիւրաւոր սուրբ նահատակներու անմոռաց յիշատակին:

24 ապրիլին, նախագահութեամբ սրբազան հօր,  Ս. Ամենափրկիչ վանքի Ս. Յովսէփ Արիմաթացի եկեղեցւոյ մէջ կատարուեցաւ սուրբ նահատակներու բարեխօսական կարգը: Այնուհետեւ վանքի շրջափակին մէջ գտնուող յուշարձանին դիմաց տեղի ունեցաւ  ծաղկեպսակներու զետեղում:

Յայտնենք, որ 23 ապրիլին Շահինշահրի մէջ եւս տեղի ունեցաւ սուրբ նահատակներու բարեխօսական կարգ` Սահակ քհնյ. Մինասեանի միջոցով, որուն յաջորդեց ծաղկեպսակներու զետեղում:

Ատրպատական

24 ապրիլին, նախագահութեամբ Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ Գրիգոր արք. Չիֆթճեանի, Թաւրիզի Ս. Սարգիս եկեղեցւոյ բակին մէջ գտնուող նահատակաց յուշարձանին դիմաց տեղի ունեցաւ բարեխօսական կարգը:

Իր պատգամին մէջ սրբազանը ուխտի հաւատարմութեան կոչ ուղղեց կարենալ դիմակայելու համար հին եւ նոր բոլոր այն մարտահրաւէրները, որոնք կը  սպառնան մեր ազգի գոյութեան: Աւարտին տեղի ունեցաւ ծաղկեպսակներու զետեղում:

Նոյն օրը Ուրմիոյ Ս. Ստեփանոս եկեղեցւոյ շրջափակին մէջ կանգնեցուած Ապրիլեան յուշակոթողի առջեւ տեղի ունեցաւ բարեխօսական կարգը` Մարտիրոս քհնյ. Ղուկասեանի միջոցով, որուն յաջորդեց ծաղկեպսակներու զետեղում:

23 ապրիլի երեկոյեան Ատրպատականի ազգային առաջնորդարանի շրջափակին մէջ տեղի ունեցաւ մոմավառութիւն:

Յայտնենք, որ նոյն օրը երեկոյեան Ատրպատականի, Թաւրիզի եւ Ուրմիոյ մէջ ժողովուրդը իրենց բնակարաններուն մէջ եւս մոմեր վառեց` առ ի յարգանք ապրիլեան սուրբ նահատակներուն:

Իտալիա

Հռոմ

24 ապրիլին Հռոմի Ս. Բարթողիմէոս եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ միջեկեղեցական արարողութիւն: Քրիստոնէական միասնութեան խթանման քահանայապետական խորհուրդի նախագահ կարտինալ Կուրտ Կոխ իր քարոզին մէջ նշեց, որ հայ նահատակները մեզ կը յիշեցնեն, որ նահատակութիւնը քրիստոնէութեան մէջ լուսանցքային երեւոյթ չէ, այլ` եկեղեցւոյ հիմքը,աւելցնելով, որ քրիստոնեայ նահատակը չի նահատակուիր պարզապէս գաղափարի համար, այլ կը խաչուի եւ կը մեռնի Քրիստոսի հետ:

Հայ եկեղեցւոյ ներկայացուցիչ Խաժակ արք. Պարսամեան իր սրտի խօսքին մէջ յայտնեց, որ կատարուածը յիշելը պարտադիր է ոչ միայն հայ ժողովուրդին եւ համընդհանուր եկեղեցւոյ, այլեւ ողջ աշխարհին համար, որպէսզի այս ողբերգութենէն եկող նախազգուշացումը մեզ ազատէ վերստին նման արհաւիրքներու մէջ իյնալու, որոնք կը վիրաւորեն Աստուծոյ եւ մարդկային արժանապատուութիւնը:

Սլովաքիա

24 ապրիլին Սլովաքիոյ Ազգային խորհուրդի նախագահ Պորիս Կոլարի եւ Սլովաքիոյ մէջ Հայաստանի դեսպան Արմէն Պապիկեան յարգանքի տուրք մատուցեցին Պրաթիսլաւայի մէջ տեղադրուած Հայոց ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակը յաւերժացնող խաչքար-յուշակոթողին մօտ:

Սլովաքիան աշխարհի շուրջ 30 երկիրներու շարքին է, որոնք Օսմանեան կայսրութեան մէջ հայերու սպանդը որակած են որպէս ցեղասպանութիւն: Սլովակիոյ Ազգային խորհուրդի նախագահը դատապարտեց Ազրպէյճանի կողմէ հարիւրաւոր հայերու բռնի պահելը շեշտելով, որ նոյեմբեր 2020-ի պայմանաւորուածութեան համաձայն կողմերը պէտք է փոխանակէին բոլոր ռազմագերիները, իսկ Ազրպէյճանը տակաւին այդ մէկը չէ իրականացուցած: Ան համոզում յայտնեց, որ  ԵՄ-ն պէտք է ճնշում բանեցնէ Ազրպէյճանի վրայ, որպէսզի հակամարտութիւնը աւարտի, եւ բոլոր ռազմագերիները վերադառնան հայրենիք:

Իր կարգին դեսպան Արմէն Պապիկեան շնորհակալութիւն յայտնեց Սլովաքիոյ, որ առաջին պետութիւններէն մէկն էր, որ 2004-ին ճանչցաւ Հայոց ցեղասպանութիւնը, շեշտելով, որ այս հարցին մէջ շատ կարեւոր է Սլովաքիոյ դիրքորոշումը, որ յստակ ազդանշան է, որ նման պատերազմական յանցագործութիւններ ապագային չկրկնուին:

 

 

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )