Հայոց Ցեղասպանութեան Միացեալ Նահանգներու Կողմէ Ճանաչման Առընթեր. Լիբանանցի Անձնաւորութիւններու Եւ Քաղաքական Ուժերու Անդրադարձը

Հայոց ցեղասպանութեան 106-ամեակը անկիւնադարձային փուլ մը դարձաւ  Հայ դատի հոլովոյթին մէջ: Փաստօրէն, Հայ դատի լուծման ճիգերու ճամբու ուղեգիծը, Հայոց ցեղասպանութեան 106-ամեակէն` 24 ապրիլ 2021-էն ետք պիտի չըլլայ այն, ինչ որ էր նախքան 106-ամեակը: Միացեալ Նահանգներու նախագահին կողմէ պաշտօնապէս Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչումով, Հայ դատի լուծման հոլովոյթը այսուհետեւ պիտի ընթանայ նո՛ր պայմաններու մէջ, նո՛ր միջոցառումներով, յանգելու համար հասարակաց, վախճանական նոյն նպատակին` հայ ազգի բռնախլուած իրաւունքներուն ձեռքբերման:

Այս ծիրին մէջ, լիբանանցի քաղաքական դէմքեր եւ կուսակցութիւններ, ինչպէս ամէն տարի, այս տարի ես վերահաստատեցին իրենց ցաւակցութիւնն ու զօրակցութիւնը հայ ժողովուրդին:

Ներքին գործոց նախարար Մոհամետ Ֆահմի հեռաձայնային հաղորդակցութիւն ունեցաւ երեսփոխան Յակոբ Բագրատունիի հետ եւ իր ցաւն ու զօրակցութիւնը յայտնեց հայութեան արդար դատին:

Ստորեւ սեղմ փունջ մը` քաղուած անոնց կեցուածքներէն, թարգմանաբար.

Լիբանանեան ուժեր կուսակցութեան նախագահ Սամիր Ժահժահ հաղորդագրութեամբ մը ցաւ յայտնեց, որ այս տարի Հայոց ցեղասպանութեան եւ Ասորիներու ցեղասպանութեան` «Սէյֆօ»-ի ջարդերու տարելիցը կը զուգադիպի Լիբանանի մէջ ապրուստի, առողջապահական, կենցաղային ու տնտեսական տագնապալի պայմաններու, ինչ որ կ՛արգելակէ, որ իրենք միասնաբար մատուցեն իրենց յարգանքի տուրքը նահատակներու յիշատակին: «Իրենց դատին հաւատացող ու հայրենիքին համար պայքարող ազգերու ճակատագիրն է, որ անոնք գիտակցին, թէ եթէ անիրաւութիւնը ունի փուլ մը, ապա ճշմարտութիւնն ու արդարութիւնը ունին յաղթանակի, տոկունութեան ու գոյատեւման փուլեր» ըսաւ Ժահժահ: «Սա մէ՛կ դատ է, մարդո՛ւ, ազատութեա՛ն եւ իրաւունքի՛ դատ է, որ ծագումով հայ լիբանանցիները կը համախմբէ իրենց լիբանանցի տարբեր համայնքներու քոյրերուն ու եղբայրներուն հետ» ընդգծեց Սամիր Ժահժահ:  Այս առիթով Ժահժահ իր զօրակցութիւնը յայտնեց Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման պահանջատիրութեան` խոնարհելով նոյն շրջանին զոհուած ասորի եւ քաղդէացի նահատակներու յիշատակին: «Երբ ձեր մեծ հայրերը ցեղասպանութեան ու տեղահանութեան կ՛ենթարկուէին օսմանցիներու կողմէ, մեր մեծ հայրերը կը դիմադրէին սովին ու պաշարումին, եւ ազատատենչ ընդդիմադիրներ կախաղան կը բարձրանային» վերյիշեց Ժահժահ` նշելով, որ թէեւ հայ ժողովուրդը կրցաւ մոխիրներէն վերականգնիլ, անկախութիւն կերտել ու աշխարհասփիւռ իր ներկայութեամբ ծաղկեցնել ու ստեղծագործել, «այսուհանդերձ մեր իրավիճակը այսօր դառն է ու այն չէ, որուն կը ձգտէինք»:

Նախկին նախարար Մէյ Շիտիաք կատարած է թուիթըրեան գրառում մը, որուն մէջ նշած է, թէ «Ցեղասպանութիւնը ճանչնալը նահատակներուն արդարութիւն շնորհել է: Ողջո՛յն հայ ժողովուրդին: Չի մեռնիր իրաւունք մը, որ իր պահանջատէրը ունի»:

Երեսփոխան Էտկար Թրապուլսի «Թուիթըր»-ի իր էջին վրայ Ծիծեռնակաբերդէն լուսանկար մը զետեղած էր եւ կատարած էր հետեւեալ գրառումը. «106 տարիներէ ի վեր տակաւին արեան ձայնը կը կանչէ` պահանջելով ճշմարտութիւն եւ արդարութիւն:

Իսկ երեսփոխան Զիատ Հաուաթ հետեւեալը գրած է. «106-ամեայ պայքարէն ետք, կանգուն կը մնայ իրաւունք մը, որուն ետին պահանջատէր կայ. հայ ժողովուրդի զաւակները եւ անոնց շարքին` Ժիպէյլի մեր եղբայրները օրինակ են դիմադրողականութեան, յաջողութեան ու յանձնառութեան»:

«Միայն արմատներուն կառչիլն է, որ կ՛իրագործէ արդարութիւնը», ընդգծած է Հաուաթ:

Հզօր հանրապետութիւն համախմբումի անդամ երեսփոխան Իմատ Ուաքիմ իր կարգին հետեւեալ գրառումը արձանագրած է «Թուիթըր»-ի իր էջին վրայ. «Մէկ մարդ, մէկ դատ, միշտ ու ամէնուրեք, անմեռ է այն իրաւունքը, որուն ետին պահանջատէր կայ»:

Նախկին երեսփոխան Ամալ Ապի Զէյտ գրած է.- «Հայոց ցեղասպանութեան 106-ամեակին Հայ դատը պիտի մնայ սերունդէ-սերունդ բոցավառող մոմը, վասն իրաւունքի ու մարդկային արդարութեան: Հայ ժողովուրդին նման հաւատացեալ ու կենսունակ ազգ մը անպայման պիտի յաղթանակէ ցեղասպանութեան եւ պիտի արժանանայ անոր ճանաչման իրերայաջորդ պետութիւններու կողմէ»:

Հզօր Լիբանան համախմբումի անդամ երեսփոխան Սիմոն Ապի Ռամիա գրած է.

«Ժողովուրդ մը, որ տառապեցաւ, իրաւազրկուեցաւ, տեղահանուեցաւ, սպաննուեցաւ, սակայն իր միասնականութեամբ վերականգնեցաւ, ազատութեան տիրացաւ, ամրագրեց իր իրաւունքները` յաչս համայն աշխարհին ու ժողովուրդներուն: Հայ դատը չի մեռնիր, քանզի հերոսները սերունդէ-սերունդ իրենց արեամբ գրեցին զայն: Միակամ ժողովուրդի արժանապատուութիւն»:

Նմանապէս, երեսփոխան Ֆարիտ Հայքալ Խազեն գրած է. «Հայոց ցեղասպանութեան եւ «Սէյֆօ»-ի ջարդերու ոգեկոչման առիթով մենք ամէնէն աւելի պէտք ունինք ներշնչուելու պայքարող հայ ժողովուրդին դիմադրողականութենէն եւ արմատներուն կառչելու վճռականութենէն: Ձեր դատը խարսխուած պիտի մնայ պատմութեան մէջ»:

Իսկ Մարոնիներու լիկայի նախագահ, նախկին նախարար Ուատիհ Խազեն իր հրապարակած հաղորդագրութեան մէջ յիշելով անցեալ դարասկիզբին Օսմանեան կայսրութեան կողմէ հայերու եւ այլ քրիստոնեաներու դէմ գործադրուած ջարդերը, շեշտած է, թէ հայ համայնքին կարեւորութիւնը կը կայանայ Համաշխարհային Ա. պատերազմին ընթացքին, ճգնաժամի պահուն իր ցուցաբերած իւրայատկութեամբ: Խազեն հայութեան կրած դառն փորձառութիւնը որոշ չափով նմանցուցած է Լիբանանի ճգնաժամին, երկիր մը, որ նոյնպէս օրին կրեց օսմանեան լուծը եւ իր ազատութեան համար տուաւ նահատակներ` Պէյրութի հրապարակը բարձրացած կախաղաններուն վրայ:  «Ու այս առիթով չենք կրնար չխոնարհիլ  ու չողջունել հայ նահատակներու յիշատակը», գրած է ան:

Նոյն ծիրին մէջ, Ազգային ազատականներու կուսակցութիւնը հաղորդագրութեամբ մը ողջունած է հայ ու ասորի եղբայրները` իրենց ժողովուրդներուն դէմ գործադրուած ցեղասպանութեան 106-ամեակին առիթով իր ամբողջական զօրակցութիւնը արտայայտելով: Լիբանանի մէջ ապաստան գտած այս ժողովուրդները իրենց մեծագոյն ներդրումը բերին վասն այս երկրի ծաղկեցման ու բարգաւաճման, ինչպէս նաեւ անոնք տուին հերոս նահատակներ` ի խնդիր Լիբանանի ազատութեան, գերիշխանութեան ու անկախութեան:

Ազգային ազատ հոսանք կուսակցութեան անունով «Հզօր   Լիբանան» համախմբումի անդամ երեսփոխան Էտի Մաալուֆ պատուիրակութիւն մը գլխաւորելով ներկայ գտնուեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան ոգեկոչման արարողութեան Անթիլիասի մայրավանքին մէջ ու այս առիթով Ազգային ազատ հոսանք կուսակցութեան ղեկավար, «Հզօր Լիբանան» համախմբումի նախագահ, նախկին նախարար Ժըպրան Պասիլի անունով  ծաղկեպսակ զետեղեց Հայոց ցեղասպանութեան նահատակներու յուշակոթողին առջեւ, Անթիլիասի վանքին մէջ:

Հայոց ցեղասպանութեան 106-ամեակին առիթով` Լիբանանեան ուղղափառ խորհուրդը դատապարտեց միջազգային լռութիւնն ու ջարդերու բացայայտ դատապարտումէն խուսափումը:

«Մենք լիբանանցի ժողովուրդին հետ կը կանգնինք եղբայրական հայ ժողովուրդի ետին` միջազգային ընկերութենէն ու աշխարհէն պահանջելով մղել թրքական պետութիւնը, որ ճանչնայ ցեղասպանութիւնը եւ ներում հայցէ հայ ժողովուրդէն` իբրեւ նախաքայլ անոր իրաւունքներու հատուցման, որովհետեւ ամօթ է, որ մարդկութեան եւ ժողովուրդներու հանդէպ կատարուած սպանդէն աւելի քան հարիւր տարի ետք, տակաւին ազատ աշխարհը լուռ ու անշարժ կը մնայ», յայտարարեց խորհուրդը իր հրապարակած հաղորդագրութեան մէջ: «Կ՛ապրինք 21-րդ դարուն մէջ ու տակաւին կը լսենք մարդոց եւ ժողովուրդներու դէմ ջարդերու մասին: Կը մաղթենք, որ սպանութիւնն ու պատերազմները վերջ գտնեն, ու կայունութիւնը հաստատուի Միջին Արեւելքի եւ արաբական շրջանին մէջ», եզրափակեց հաղորդագրութիւնը:

 

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )