Կազմակերպութեամբ ՀՅԴ «Է. Ակնունի» կոմիտէին, ուրբաթ, 24 ապրիլ 2020-ին, Ֆանարի Լէյլաւանի Հայոց ցեղասպանութեան յուշակոթողին դիմաց, արտակարգ պայմաններու մէջ տեղի ունեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան 105-ամեակի յիշատակում` ծանօթ պայմաններու պատճառով առանց հայորդիներու մասնակցութեան եւ դիմատետրի ուղիղ կապով:
Բարի գալուստի խօսքը արտասանեց Ցոլեր Թալաթինեան, որ նշեց, թէ 105 տարի ետք Թուրքիան չէ կրցած իրականացնել հայ ժողովուրդի բնաջնջման ծրագիրը եւ վաղն ալ պիտի չյաջողի, որովհետեւ հայութիւնը հաւաքաբար պիտի պահպանէ իր գոյութիւնը եւ պիտի շարունակէ պայքարը, մինչեւ արդար հատուցում:
Վեր. դոկտ. Փոլ Հայտոսթեանի եւ Միքայէլ քհնյ. Տէմիրճեանի մասնակցութեամբ աղօթքի արարողութենէն ետք ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի անդամ Յակոբ Հաւաթեան եւ ՀՅԴ «Է. Ակնունի» կոմիտէի ներկայացուցիչ Րաֆֆի Տէմիրճեան կոմիտէին անունով ծաղկեպսակ մը տեղադրեցին:
Ապա խօսք առաւ Րաֆֆի Տէմիրճեան, որ ըսաւ. «Ի՛նչ ալ ըլլան պայմանները եւ արգելքները, 1988-ին հաստատուած Լէյլաւանի Հայոց ցեղասպանութեան յուշակոթողի ջահը ապրիլ 24-ի օրը վառ պիտի մնայ, որպէսզի անգամ մը եւս վերանորոգենք մեր ուխտը եւ շարունակենք պահանջատիրութիւնը»: Ան նշեց, որ այսօրուան դժուարին պայմաններուն մէջ պէտք չէ մոռնանք մեր ժողովուրդին իրաւունքները եւ մեր կարելիութեան սահմաններուն մէջ մեր մասնակցութիւնը պէտք է բերենք Հայ դատի աշխատանքներուն: Ապա Արազ Էլէյճեան ասմունքեց Դանիէլ Վարուժանի «Ձօն» բանաստեղծութիւնը:
Օրուան պատգամը ուղղեց վեր. դոկտ. Փոլ Հայտոսթեան, որ նշեց, թէ Ցեղասպանութիւնը դարձաւ հայուն օրացոյցը, կողմնացոյցը, կշռանժարը, նոյնիսկ ինքնութեան քարտը, բայց ոչ մահուան վկայագիրը: Ան ըսաւ, որ եթէ օսմանական եւ քեմալական ծրագրուած ու բնազդային ջարդերը, պարտադրած ոճրային զրկանքներն ու տեղահանութիւնները կը միտէին իրականացնել հայուն մահը, իսկ համաշխարհային խիղճը պահել մահաքունի մէջ, ապա կար հայը, որ Ցեղասպանութիւնը պիտի չտեսնէր իբրեւ աւարտ կեանքի պայքարին, այլ հակառակը` մահուան մութը պիտի վերածէր նոր առաւօտեան լոյսի ճառագայթի:
Վեր. Հայտոսթեան հաստատեց, որ Ցեղասպանութեան յիշատակութիւնը պէտք է կատարուի բարձր գիտակցութեամբ, որովհետեւ եթէ աշխարհը պիտի շարունակէ ճանչնալ մեր արդար դատը եւ Թուրքիան պիտի ստիպուի հաշուի առնել իր մեղքը, ուրեմն մենք պէտք է պարտինք ըլլալ ծանրակշիռ վկաները` միտքով, գիրով, ծրագիրով եւ զարգացումով: Ան աւելցուց, որ պէտք է յիշատակել բարձր գիտակցութեամբ, որովհետեւ եթէ հայը պիտի շարունակէ պարտադրել յարգանք, ապա ուրեմն պէտք է պարտի պահել կեանքի վեհագոյն եւ ազնուագոյն յատկութիւնները: Ան կոչ ուղղեց մեզմէ հեռացնելու պարտուողական մտայնութիւնները, որպէսզի վերագտնենք լեռներն ու ձորերը նուաճելու մեր պատմութիւնը: Վեր. Հայտոսթեան շեշտեց, որ յիշատակութիւնը նաեւ պէտք է կատարուի պայքարի բարձր ոգիով, հաւատքով, զգացումով եւ գործով:
Պատգամախօսը ըսաւ. «Նուիրաբերե՛նք մեր լաւագոյնը նահատակներու յիշատակին: Մեր կարողութեան համեմատ եւ խնամքով բաժին բերենք մեր հոգիէն, մեր ժամանակէն, մեր կատարած փորձէն ու լումաներէն: Կը խոնարհինք մեր նահատակներու յիշատակին դիմաց եւ կ’ուխտենք ապրիլ»:
Աւարտին, գեղարուեստական յայտագիրը շարունակուեցաւ լիբանանահայ երգիչներ Կարօ Կապուտակեանի եւ Հրաչ Կայծակեանի կողմէ շարք մը ազգային-հայրենասիրական երգերու կատարումով:
