Հայ Մամուլին Նուիրուած Համահայկական Համագուարը Ընթացք Առաւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Անթիլիասի Մայրավանքին Մէջ

Երեքշաբթի, 2 յուլիս 2019-ին, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Անթիլիասի մայրավանքի յարկին տակ ի մի խմբուած էին Հայաստանէն, Արցախէն եւ սփիւռքի զանազան գաղութներէն եկած մամլոյ մշակներ` մասնակցելու Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան կազմակերպած Հայ մամուլի համահայկական համագումարին, որ տեղի ունեցաւ նախագահութեամբ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսին:

Սոյն համագումարին պաշտօնական բացումը կատարուեցաւ առաւօտեան ժամը 9:30-ին, վեհարանի դահլիճին մէջ, ուր հաւաքուած էին մամուլի շուրջ 100 խմբագիրներ, լրագրողներ եւ աշխատակիցներ: Յոտնկայս ունկնդրելէ ետք «Տէրունական աղօթք»-ը , Հայաստանի, Արցախի ու «Կիլիկիա» քայլերգները, Արամ Ա. կաթողիկոս ուղղեց իր հայրապետական պատգամը: Բարի գալուստ մաղթելէ ետք ներկաներուն, ան լուսարձակի տակ առաւ ներկայի հրատապ մարտահրաւէրները, որոնք կը ներթափանցեն հայ մամուլի գործելաոճին մէջ: Առ այդ, վեհափառ հայրապետը նաեւ անդրադարձաւ կլոպալ մշակոյթին տիրապետող ներկայութեան, որ փոփոխութեան ենթարկած է, ինչպէս բոլոր լրահոսերը, նաեւ հայ մամուլի առաքելութիւնը, եւ դիտել տուաւ անոր առաքելութիւնը վերաշեշտումի ենթարկելու հրամայականը: Ան նաեւ խօսեցաւ լրագրողին մասին, որուն մէջ կ՛ամփոփուին մամուլին որակը, ազատութեան ոգին, առարկայական ու առողջ մօտեցումը: Վերջապէս, Արամ Ա. կաթողիկոս իր պատգամով համապարփակ կերպով ներկայացուց ներկայ հայ մամուլին իրավիճակը եւ անկէ բխած համահայկական ու ազգային խնդիրները եւ պատգամը փակեց համագումարին ուշադրութեան յանձնելով հիմնական հարցադրումներ, որոնք պիտի արծարծուին յառաջիկայ երեք օրերու ընթացքին (Արամ Ա. կաթողիկոսի պատգամը ամբողջութեամբ կու տանք հետագային):

Հայրապետական պատգամին յաջորդեց Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի ողջոյնի խօսքը, զոր ընթերցեց Լիբանանի մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպան Վահագն Աթաբէկեան: Վարչապետը յայտնած է, որ հայկական լրատուամիջոցները այսօր կանգնած են բազմաթիւ մարտահրաւէրներու դիմաց` թէ՛ Հայաստանի, թէ՛ Արցախի եւ թէ՛ սփիւռքի մէջ` շեշտելով, որ իրենց էութեամբ ու բովանդակութեամբ իրարմէ տարբեր մարտահրաւէրներու քննարկումն ու լուծման ուղիներ գտնելը համազգային օրակարգի հարցեր են: Փաշինեան դիտել տուած է, որ հայ մամուլը առանցքային դերակատարութիւն ունի հայութեան վերաբերող ամէն տեսակի հարցերուն միջազգային հեղինակութիւն տալու առումով:

Վերջապէս, խօսք առաւ համագումարի պատուոյ հիւրը, Հայաստանի վարչապետին տիկինը եւ հայրենի «Հայկական ժամանակ» թերթի գլխաւոր խմբագիր Աննա Յակոբեան: Ան ըսաւ, թէ մամուլը ամբողջ աշխարհին մէջ ճգնաժամ կ՛ապրի, եւ ասկէ անմասն չի մնար հայ մամուլը: Դիտել տալով, որ արհեստագիտութեան արագ յառաջացումով ընկերային ցանցերը հետզհետէ կը փոխարինեն աւանդական մամուլը, մանաւանդ տեղեկատուական ոլորտին մէջ, բայց եւ այնպէս մամուլը, լրատուութեան կողքին, ունի նաեւ հասարակութիւնը կրթելու, գաղափարներ յառաջ բերելու, խորքային քննարկումներ յարուցելու, կենսական հարցեր արծարծելու եւ հարցերու լուծման բանալիներ որոնելու առաքելութիւն: Հետեւաբար, ան կոչ ուղղեց` կազմակերպուած ձեւով արձագանգելու հայ մամուլի մարտահրաւէրներուն:

Հայ մամուլին նուիրուած համահայկական համաժողովի երկրորդ նիստը կը կրէր «Հայաստան-Արցախ-սփիւռք համագործակցութիւն. խնդիրներ եւ ընելիքներ» խորագիրը, ատենապետն էր Շահան Գանտահարեան: Ան դիտել տուաւ, որ ներկայ դրութեամբ զանգուածային լրատուամիջոցները վաղուց դուրս եկած են դասական ընկալումներէ, որովհետեւ վըրչուըլ ժամանակակից աշխարհակարգի փիլիսոփայութիւնը, որ հիմնուած է ցանցային, ուղղակի եւ գերարագ յարաբերութիւններուն վրայ, հայկական լրատուամիջոցներուն համար նորարարութիւնը կամ անվերջ փոփոխութիւնը կը վերածէ ո՛չ թէ միջոցի, այլ նպատակի: Ըստ անոր, տեղեկագիտութեան եւ ընդհանրապէս տեղեկատուակարգի այսօրուան համապատկերին մէջ հայկական ցանցային աշխարհը ունի յստակ առաւելութիւն կամ բացառիկ կարգավիճակ` սփիւռքեան 43 երկիրներու մէջ գործող 253 հայկական զանգուածային լրատուամիջոցներով: Այս առումով ան հրամայական նկատեց համահայկականացման աշխատանք տանիլը` հաստատելով, որ հայկական իրականութեան մէջ գոյութիւն ունեցող լրատուամիջոցները այս առումով մեծ դեր ունին կատարելիք:

Նիստին առաջին զեկուցաբերն էր Ժիրայր Չոլաքեան, որ խօսեցաւ «Մամուլը անկախութեան, նորարարութեան եւ համագործակցութեան հրամայականներուն դիմաց» նիւթին մասին: Ան անդրադարձաւ ինքնիշխանութեան կարեւորութեան, որ համագործակցութեան նախապայմաններէն մէկն է, ապա թէ ոչ այդ կը դառնայ ինքնախաբէութիւն եւ այլ ուղղութիւններ կը ստանայ:

Երկրորդ զեկուցաբերը` Վահրամ Պօղոսեան, իբրեւ նիւթ ունեցաւ «Արցախեան մամուլը` մարտահրաւէրներ եւ խնդիրներ»: Ան յատկապէս անդրադարձաւ այն իրողութեան, որ արցախեան մամուլը մեկուսացուած է` առարկայական եւ ենթակայական պատճառներով: Պօղոսեան դիտել տուաւ, որ տարբեր առիթներով եւ միջոցներով փորձ կատարուած է այդ կացութիւնը յաղթահարելու, սակայն այս առումով տակաւին երկար ուղի կայ կտրելիք, շատ հարցեր կան լուծուելիք:

Բ. նիստին վերջին զեկուցաբերն էր Վահագն Գարագաշեան, որ հեռակապով անդրադարձաւ «Հակահայ քարոզչութեան դէմ տեղեկատուական պատերազմը» նիւթին: Ան դիտել տուաւ, թէ Հայաստան շրջապատուած է երկու թշնամի դրացիներով, որոնց հետ ռազմավարական, դիւանագիտական եւ տեղեկատուական պատերազմի մէջ է: Զեկուցաբերը ծանրացաւ տեղեկատուական-քարոզչական պատերազմներուն վրայ` հաստատելով, որ ստիպուած են ամրոց պետութիւն ըլլալու, հետեւողական աշխատանք տանելու, քարոզչական մեր կառոյցը վերահունաւորելու, որպէսզի կարելի ըլլայ դէմ դնել Թուրքիոյ եւ Ազրպէյճանի հակահայ ճակատումներուն, ամէնօրեայ յարձակումներուն, ապատեղեկատուութեան, հայատեացութեան տարբեր տեսակի դրսեւորումներու: Այս բոլորին լոյսին տակ ան անհրաժեշտ նկատեց տեղեկատուական անվտանգութեան վերահսկողութեան եւ իրազեկման դիտեւան (ռազմական դիտանոց) ստեղծել, լրատուամիջոցներուն պարտականութիւնը նկատեց հզօրացնել, ամրագրել եւ զարգացնել հայկական քարոզչութեան շրջագիծը:

Ճաշի դադարէն ետք սկսաւ Գ. նիստը, որուն նիւթն էր «Մամուլը եւ նորարար արհեստագիտութեան մարտահրաւէրները», ատենապետը`  Միքայէլ Հաճեան, որ լուսարձակի տակ առաւ մերօրեայ սրընթաց աշխարհին մէջ մամուլին դիմաց ցցուած տարբեր ու բազմաթիւ դժուարութիւններուն հակազդելու անհրաժեշտութիւնը, որպէսզի կարելի ըլլայ պահել մամուլը` առանց կորսնցնելու անոր արժէքը:

Առաջին զեկուցաբերն էր Արամ Անանեան, որ ներկայացուց «Հայկական տպագիր մամուլի ապագան. ինչպէ՞ս մրցունակ մնալ թուային դարաշրջանին մէջ» նիւթը: Ան շեշտեց, որ ասիկա միայն հայկական խնդիր չէ, այլեւ ընդհանրապէս մամուլին դիմագրաւած հիմնական հարցն է` կացութիւնը նկատելով նախաճգնաժամային եւ անհրաժեշտ սեպելով ապագայ բեմագրութիւնը սերտել եւ զայն կանխատեսել, որպէսզի կարելի ըլլայ փոփոխութիւններուն արձագանգելու պատրաստ ըլլալ: Ան շեշտեց, որ հայկական առումով տպագիր մամուլը այդքան ալ վատ կացութեան մէջ չէ, սփիւռքի մէջ տակաւին կան հրատարակուող ամէնօրեայ թերթեր, սակայն առկայ է նաեւ համացանցին ճամբով լրատուութիւնը ձրի եւ շատ արագ հասցնելու երեւոյթը, որ տպագիրին դիմաց մարտահրաւէրը աւելի կը մեծցնէ: Բայց եւ այնպէս Ա. Անանեան դիտել տուաւ, որ տպագիր մամուլն է, որ հեղինակաւոր է ու ազդեցիկ, անիկա հասարակական բանավէճի առողջ հարթակ է, ուստի պէտք է աշխատանք տանիլ երիտասարդութիւնը մօտեցնելու տպագիր մամուլին եւ զայն մատչելի ու գրաւիչ դարձնելու նոր սերունդին համար:

Երկրորդ զեկուցաբերը` Վիգէն Աւագեան, իբրեւ նիւթ ունեցաւ «Մամլոյ սպասաւորի կերպարը` նորարար արհեստագիտութեան օրերուն»: Ան բաղդատական մը կատարեց մամլոյ սպասաւորին նախապէս մարմնաւորած կերպարին, յատկութիւններուն եւ ներկայիս` կազմակերպ քաոսին մէջ անոր պարզած կերպարին միջեւ: Զեկուցաբերը շեշտեց, որ փոխուած են միջավայրը, աշխատանքային ոլորտը, պայմանները, սահմաններն ու սկզբունքները, ուստի մամլոյ այսօրուան սպասաւորին թիրախը պէտք է ըլլայ իւրայատկութիւնը, ստեղծագործական արտակարգ ճիգը, արագօրէն տեղեկահաւաք կատարելը, լուրերը մշակելն ու տարածելը` միշտ պահելով ճշմարտութիւնն ու ճշգրտութիւնը: Վ. Աւագեան հաստատեց, որ այսօր շատ ծանր է մամլոյ սպասաւորին ուսերուն դրուած բեռը, որովհետեւ հորիզոնները շատ ընդարձակ են, մարտահրաւէրները` բազում, ուստի պէտք է գործել այնպէս, որ կարելի ըլլայ գոյատեւել, իսկ ատոր համար հիմնական է բարեփոխուիլը, քաոսին մէջ գործող բազումներուն մէջ փայլիլը:

Երրորդ զեկուցաբերը` Նայիրի Հոխիկեան խօսեցաւ «Արեւմտեան Հայաստանի ազգային ինքնութիւնը պահպանող հայերու գործօնը հայ-թուրքական յարաբերութիւններուն եւ հայկական ինքնագիտութեան մէջ» նիւթին մասին` դիտել տալով, որ 2008 թուականէն ի վեր յաճախակի այցելութիւններ տուած է Արեւմտեան Հայաստան, ուր միայն քարեղէն արժէքները իր ուշադրութեան կիզակէտը չեն եղած, այլ այն մարդիկը, որոնք հայկական արմատներ ունին, պահած են իրենց ինքնութիւնը: Ան անդրադարձաւ այն նիւթին, թէ լրատուամիջոցները ի՛նչ կրնան ընել Արեւմտեան Հայաստանի մէջ` հաստատելով, որ պէտք է խօսինք այդ հայերուն մասին, անոնց կենցաղը, ապրելակերպը, տագնապը լուսարձակի տակ պահենք, աշխատանք տանինք, որպէսզի տիրապետեն իրենց մայրենիին, որովհետեւ անոնք մեր հողերուն վրայ կ՛ապրին եւ մեծ դեր կրնան ունենալ Թուրքիոյ հետ մեր յարաբերութեան առումով: Հոխիկեան ըսաւ, թէ պէտք է ազգային ինքնութիւնը վառ մնայ Արեւմտեան Հայաստանի մէջ ապրողներուն մէջ:

Գ. նիստի վերջին զեկուցաբերն էր Ահարոն Շխրտըմեան, որուն նիւթն էր «Տպագիր մամուլը եւ նոր իրականութիւնը»: Ան կարեւոր նկատեց զատորոշել Հայաստանի եւ սփիւռքի մամուլը, որովհետեւ իւրաքանչիւրը ունի տարբեր հարթութիւն, տարբեր պայմաններ ու իրականութիւն: Ըստ անոր, տպագիր եւ ելեկտրոնային մամուլը զիրար կ՛ամբողջացնեն, սակայն բոլոր պարագաներուն ալ կարիք կայ յանձնառու հրապարակագիրի, արհեստավարժ լրագրողի, որոնք պատասխանատու աշխատանք կը կատարեն: Շխրտըմեանի համաձայն, պէտք է սերտել պատճառները ժողովուրդին եւ երիտասարդներուն` մամուլէն հեռացումին, գրիչներու նօսրացումին, որպէսզի կարելի ըլլայ լուծումներու մասին մտածել: Ան շեշտեց, որ այսօր տպագիր մամուլը գոյութեան պայքար կը մղէ, պէտք է հարցին էութեան թափանցել, որպէսզի կարելի ըլլայ փրկել կացութիւնը, նաեւ մամուլի ճամբով գուրգուրալ մայրենիին եւ պահպանել արեւմտահայերէնը:

Օրուան վերջին նիստը կը կրէր «Լրատուութիւնը եւ ընկերային ցանցերը» խորագիրը: Նիստի ատենապետ Զաւէն Թորիկեան հակիրճ տողերու մէջ ներկայացուց վերնագրումի ու էջադրումի կարեւորութիւնը եւ անոր ստեղծած կացութիւնը:

Գայեանէ Առաքելեան ներկայացուց «եութիուպեան եւ ֆէյսպուքեան հեռարձակումները` իբրեւ «մետիա»-ի անկախութեան նոր գործիք եւ հնարաւորութիւն» նիւթը, ուր անդրադարձաւ մամուլի տնտեսական ազատութեան կարեւորութեան ու ընկերային ցանցերուն ընծայած տարածքին եւ նշեց, որ եթէ անցեալին խմբագիրները կ՛որոշէին մամուլի բովանդակութիւնը, ապա ներկայիս ընկերային ցանցերը կը կատարեն այդ մէկը:

Սաթիկ Սէյրանեան ներկայացուց «Հայաստանեան մամուլը թաւշեայ իրադարձութիւններէն յետոյ. մարտահրաւէրներ» նիւթը, ուր ներկայացուց Հայաստանի մէջ ստեղծուած վերջին քաղաքական կացութեան ազդեցութիւնը Հայաստանի լրագրութեան դաշտին վրայ, ի մասնաւորի անհանդուրժողական մթնոլորտը:

Ապա զեկուցում ներկայացուց Գեղամ Մանուկեան «Ամբողջական փոխճանաչման խնդիրը հայկական մամուլին մէջ» նիւթով, ուր դիտել տուաւ, որ մամուլը կարգ մը խնդիրներ կ՛արծարծէ ընտրողական մօտեցումով եւ, հետեւաբար, հոն կը պակսի իսկական փոխճանաչումը:

Վերջին զեկուցաբերն էր Աբօ Չափարեան` «Ազատ մամուլին դերը եւ առաքելութիւնը արագընթաց փոփոխութեան ենթակայ տեղեկատուական դաշտին մէջ» նիւթով: Ան ընդգծեց մամուլի դերակատարութեան մասին ընթերցողին արթնութեան եւ սուտը ճշմարիտէն զանազանելու մասին ու դիտել տուաւ, որ մամուլը նաեւ զարգացման աղբիւր է:

Նշենք, որ համաժողովը իր աշխատանքները պիտի շարունակէ վաղը եւ միւս օր:

Հայ Պարի Երեկոյ

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Տեղեկատուական բաժանմունքին կազմակերպութեամբ, 2 յուլիսի երեկոյեան ժամը 8:00-ին, Պիքֆայայի Ս. Աստուածածին վանքի շրջափակը նոր շունչով տրոփեց իր ազգային ու հոգեւոր առաքելութեան մէջ, որովհետեւ իր շուրջ համախմբեց լիբանանահայ երեք մշակութային միութիւններու պարախումբերը` բան մը, որ աննախադէպ էր:

«Նոր Սերունդ» մշակութային միութեան «Արեգ», Համազգայինի «Քնար» եւ ՀԲԸՄ-ՀԵԸ-ի «Արին» պարախումբերու պատանի եւ երիտասարդ պարողները` հայ մշակոյթի ջահակիրները, հոն հաւաքուած Հայ մամուլի համահայկական համաժողովին մասնակիցներուն, ինչպէս նաեւ մշակութասէր հանրութեան հրամցուցին փունջ մը հայկական աւանդական պարեր:

Ձեռնարկին Արամ Ա. կաթողիկոսին կողքին ներկայ էին նաեւ Հայաստանի վարչապետի տիկին Աննա Յակոբեանը եւ Լիբանանի մէջ Հայաստանի դեսպան Վահագն Աթաբէկեանը:

Ելոյթներու աւարտին, երեք պարախումբերը միասնաբար ներկայացուցին միացեալ պար մը, որուն միացաւ ժողովուրդը եւ հայութեան վերածնունդը խորհրդանշող յուշարձանի «լանջին» պարեց` հայ եկեղեցւոյ հովանիին ներքեւ անգամ մը եւս ցնծացնելով հայ մշակոյթն ու արուեստը:

 

Share This Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )