Պատրաստեց՝ Դոկտ. Նորա Արիսեան
Վկայակոչելով ԱՖՓ լրատու գործակալութիւնը` արաբական մամուլը ողողուած էր Շարլ Ազնաւուրի մահուան վերաբերող լուրերով:
«Արապիա» կայքը հաղորդեց Շարլ Ազնաւուրի մահուան լուրը` յայտնելով, որ ան եղած է աշխարհի ամէնէն հանրածանօթ ֆրանսացի երգիչներէն մէկը, որ ելոյթներ ունեցած է Պրիւքսելի, Փարիզի եւ Ֆրանսայի տարբեր քաղաքներու մէջ: Իսկ «Ժազիրա» կայքը լուրը հաղորդեց հետեւեալ վերնագիրիններքեւ. «Ֆրանսական երգի վերջին հսկաներէն Շարլ Ազնաւուր մահացած է»:
Միւս կողմէ` Եգիպտոսի «Եոմ Սապեհ» թերթը երեք նիւթեր տեղադրեց երկու օրուան մէջ:
Անիկա առաջին անգամ Ազնաւուրի մահուան լուրը հաղորդեց «Ֆրանսացի երգիչ Շարլ Ազնաւուր կը մահանայ 94 տարեկանին» վերնագիրին տակ: Թերթը Ազնաւուրը կը ներկայացնէ իբրեւ ֆրանսահայ երգիչ եւ երգի բառերու հեղինակ, որ յայտնած էր իր ցանկութիւնը երգելու արաբերէնով` Ֆէյրուզի հետ:
Երկրորդ լուրի հեղինակ Ռիհամ Ապտուլլահ «Հետեւեալները կը գուժեն մեծ ֆրանսացի Շարլ Ազնաւուրին մահը» վերնագիրին տակ կը գրէ` «Համաշխարհային արուեստը կորսնցուց ֆրանսացի մեծ երգիչը»: Ան կը ներկայացնէ աշխարհի ղեկավարները եւ յայտնի դէմքերը, որոնք գուժեցին մահը Ազնաւուրին, ինչպէս` Ֆրանսայի նախագահ Էմմանուէլ Մաքրոնը, նախկին նախագահ Ֆրանսուա Հոլանտը, լիբանանահայ հաղորդավար Նշան Տէր Յարութիւնեանը, լիբանանցի երգչուհիներ Քարոլ Սմահան եւ Էլիսան, հաղորդավար Շարիֆ Ամերը եւ գործարար Նեժիպ Սաուիրսը:
Երրորդ լուրով Մոհամետ Ռիտա կը խորագրէ` «Յատուկ նկարներ` ֆրանսական մշակոյթի դեսպանի կեանքէն», եւ թերթը նկարներով կը հաղորդ էԱՖՓ-ի լուրը` 13 նկար զետեղելով: Նաեւ մանրամասնօրէն կը ներկայացնէ երգիչին ելոյթները` շեշտելով անոր ծնողներուն հայ ըլլալը:
Արաբական «ՀիաՄակ» կայքը կը ներկայացնէ արաբ աստղերուն մեկնաբանութիւնները Շարլ Ազնաւուրի մահուան առիթով, մասնաւորաբար Լաթիֆայի, Ռաղեպ Ալամէի եւ Հընտ Սապրիի գրառումները:
Իսկ եգիպտական «Ախպար Եոմ»-ը կը գրէ. «Ֆրանսական երգի առասպել Շարլ Ազնաւուր կը հեռանայ»: Լրատուամիջոցը կը յիշատակէ, որ Ազնաւուրը ըսած է, թէ` «ֆրանսերէնը աշխատանքի լեզուս է, իսկ հայերէնը յաւերժ պիտի մնայ իմ առաջին լեզուս»:
Իսկ «ՄիմՄակազին» (արաբական կնոջական կայք) իր հրապարակած նիւթը կը վերնագրէ` «Շարլ Ազնաւուր..Ֆրանսան կախարդող հայու ձայնը»: Յօդուածագիրը` Ֆաթեն Ումրան կը գրէ, որ` «Ան իր քնքուշ ձայնով եղած էր միլիոնաւոր սրտերու դեսպան, եւ զայն կոչած էին Ֆրանսայի Ֆրենք Սինաթրան: Ան երգած է 8 լեզուներով: Ազնաւուր պիտի չմահանայ, այնքան ատեն որ երկրի վրայ կայ սէր եւ երաժշտութիւն»: Կայքը զետեղած է նաեւ Ազնաւուրի երգերէն մէկուն տեսահոլովակը:
Յօդուծագիրը կ՛անդրադառնայ երգիչի կեանքին` ծնունդէն սկսեալ` եւ կը յայտնէ, որ ան միշտ օգնած է Հայաստանին եւ հայ ժողովուրդին: Նաեւ անդրադարձ կատարուած է«Քեզի համար Հայաստան» երգի ստեղծման պայմաններուն: Յատուկ նշուած է Շարլ Ազնաւուրի եւ թատրոնի կապը, ինչպէս նաեւ գրուած է իր ստեղծագործութիւններուն մասին:
Յօդուածագիրը նաեւ կը խօսի Ազնաւուրի յաջողութեան երկար ճանապարհին մասին, նաեւ յատուկ յիշատակում կայ Ազնաւուրի ուսման եւ երգի բառերու հեղինակութեան մասին: Ան Ազնաւուրը կ՛անուանէ կեանքի եւ սիրոյ խորհրդանիշ:
Համաարաբական կայքերէն «Արապի Ժատիտ» նախ Փարիզէն կը հաղորդէ Ազնաւուրի մահուան լուրը` զայն դասելով իբրեւ աշխարհի ամէնէն հռչակաւոր ֆրանսացի երգիչը, որ հայկական արմատներ ունի, ապա «Շարլ Ազնաւուր… վերջապէս արեւին տակ» վերնագիրով կը յայտնէ, որ աշխարհը ճանչցաւ իւրայատուկ փորձառութիւն մը, իր երգերուն նմանող կեանք մը, յիշատակելով իր այն երգը, որ կ՛ըսէ. «Զիս տարէ՛ք դէպի երկրի ծայրերը… Ինծի կը թուի, որ ողբերգութիւնը արեւուն տակ աւելի թեթեւ կ՛ըլլայ»:
Իսկ «Էլֆան» արուեստի յատուկ կայքը կը գրէ. «Ազնաւուր հրաժեշտ կու տայ կեանքին` իր տղուն կողքին թաղուելու ցանկութեամբ»: Յօդուածին մէջ կը նշուի, որ Ազնաւուր 2009-ին յայտնած էր, թէ ինք ֆրանսացի է եւ իր ցանկութիւնն է թաղուիլ իր զաւկին կողքին: Կայքը նաեւ կը տեղադրէ նիւթ մը, հետեւեալ վերնագիրով. «Այստե՛ղ Ազնաւուրը առաջին ելոյթը ունեցաւ Լիբանանի մէջ,եւ ահաւասիկ` տոմսերուն գիները»: Յօդուածին մէջ կը պարզուի, որ Ազնաւուր 1962-ին ունեցած է ելոյթներ «Թէաթրօ» սրահին մէջ, եւ տոմսին գինը եղած է 100 լ. ոսկի:
Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու «Իթթիհատ» կայքը ԱՖՓ-ի լուրը հաղորդած է «Ֆրասական երգի վերջին հսկաներէն Շարլ Ազնաւուր մահացած » վերնագիրին տակ:
Պահրէյնի «Այեամ» թերթը նոյնպէս կը գրէ` «Ֆրանսական երգի վերջին հսկաներէն Շարլ Ազնաւուր մահացած է», նշելով, որ Ազնաւուրին բախտը բացուեցաւ, երբ Էտիթ Փիաֆ զինք լսեց, ու այդպիսով ան սկսաւ իր ելոյթներուն շարքը եւ հասաւ համբաւի:
Իսկ Սուրիոյ մէջ «Ազմինէ» կայքը կ՛արձագանգէ Ազնաւուրի մահուան լուրին` զայն որակելով բազմատաղանդ արուեստագէտ, որ եղած է երգիչ, գրող եւ մտած է դերասանութեան ու դիւանագիտութեան ասպարէզ: Լուրին աւարտին «Ազմինէ»-ն Ազնաւուրի երգերու տեսանիւթ մը զետեղած է:
«Սիրիա Նիուզ» կայքը իր կարգին մանրամասնօրէն ներկայացուցած է երգիչին կեանքը եւ անոր հռչակաւոր երգերուն ցանկը:
Իսկ պատկերասփիւռի կայաններուն մակարդակով, նշենք, որ զանազան կայաններ յատուկ յայտագիրներով հանդէս եկան, ինչպէս` Թունուզի «Իխպարիէ Թունսիէ» եւ Յորդանանի «Մամլաքա Թի. Վի.», «Չանըլ 23», «Ալ Քանաթ», «Արապիա» կայանները, որոնք անդրադարձան Ազնաւուրի կեանքին եւ յաջողութեան` մէջբերելով անոր հետեւեալ խօսքը. «Ես հայ եմ եւ ֆրանսացի եմ, երկուքը անբաժան են, ինչպէս` կաթն ու սուրճը»:
Պէտք է ըսել, որ բացի մամուլին մէջ լոյս տեսած գրութիւններէն եւ յօդուածներէն` ընկերային ցանցերը նոյնպէս ողողուած էին արաբ արուեստասէր դէմքերու գրառումներով, անոնք կը ցաւակցէին ֆրանսահայ երգիչին մահուան տխուր առիթով եւ կը զետեղէին իր երգերէն կամ նկարներէն:
