Երէկ Ազրպէյճանի, Իրանի, Ղազախստանի, Ռուսիոյ եւ Թուրքմենիստանի ղեկավարները Ղազախստանի Աքթաու քաղաքին մէջ գումարեցին ժողով մը, որուն աւարտին ստորագրեցին Կասպից ծովու կարգավիճակին շուրջ համաձայնագիր մը:
Կասպից ծովը եզերող երկիրներու ղեկավարներու շուրջ մէկուկէս ժամ տեւած վեհաժողովին ընթացքին իրենց ստորագրած նշեալ համաձայնագիրին ճամբով անոնք որոշեցին Կասպից ծովը չեզերող երկիրներուն անոր ջուրերուն մէջ ներկայութիւնը արգիլել:
Համաձայնագիրը նաեւ կը ճշդէ Կասպից ծովու կարգավիճակը, բան մը, որուն շուրջ 22 տարիէ ի վեր կարելի չէր եղած համաձայնութիւն գոյացնել:
Ըստ համաձայնագիրին, Կասպից ծովու մակերեսը պիտի ըլլայ հասարակաց տարածք, իսկ անոր յատակն ու ընդերքը դրացի պետութիւններուն միջեւ պիտի բաժնուին միջազգային իրաւունքի եւ անոնց միջեւ ձեռք բերուած համաձայնութիւններու հիմամբ:
Համաձայնագիրը նաեւ կը վերահաստատէ, որ զայն ստորագրած հինգ երկիրներէն դուրս որեւէ երկիր չի կրնար իր զինեալ ուժերը տեղակայել Կասպից ծովուն մէջ:
Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւ ողջունեց հռչակագիրին ստորագրութիւնը` զայն կոչելով «պատմական»:
«Հռչակագիրին ստորագրութիւնը պատմական իրադարձութիւն է: Ազրպէյճան կառուցողական կերպով աշխատած է, իր ներդրումը ունեցած է: Եւ մինչեւ հռչակագիրին ստորագրութիւնը Կասպից ծովը եղած է կայունութեան, անվտանգութեան ծով: Մենք վստահութիւն, համագործակցութեան բարձր մակարդակ ունինք: Կասպից ծովու անվտանգութիւնը կ՛որոշուի հռչակագիրով: Ազրպէյճանը աշխուժ ներդրում կ՛ունենայ կենսոլորտական հարցին մէջ, նաւթակազային գործարքներուն մէջ կենսոլորտային անվտանգութեան ապահովման հարցին մէջ: Մենք լաւ յարաբերութիւններ կառուցած ենք` շահերու, փոխադարձ ըմբռնումի հիման վրայ: Այս փաստաթուղթը կարեւոր դեր պիտի խաղայ մեր երկիրներու ապագային համար», ըսաւ Ալիեւ հռչակագիրին ստորագրութենէն ետք իր արտասանած խօսքին մէջ:
Իրանի նախագահ Հասան Ռուհանի իր կարգին յայտնեց, որ համաձայնագիրին ստորագրութիւնը «շատ կարեւոր քայլ մըն է այս ծովը եզերող երկիրներուն միջեւ միասնականութեան ամրապնդման երթին մէջ»` յայտարարելով, որ իր երկիրը հիւսիսի եւ հարաւի մէջ ծովափներ ունենալով պատրաստ է առեւտուրի զարգացման մէջ կատարելու իր ռազմավարական եւ շրջանային դերակատարութիւնը:
«Այս ծովը, իբրեւ շրջան, շատ կարեւոր է եւ ռազմավարական, եւ անոր կառավարութիւններուն ու ժողովուրդներուն միջեւ բարեկամութեան, գործակցութեան եւ միասնականութեան առանցք մըն է», նշեց ան:
Նշենք, որ Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութին կիրակի օր յայտարարեց, որ Կասպեան հինգ երկիրները պիտի ստեղծեն Կասպեան տնտեսական համախմբում մը:
