Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ
Գիտէի՞ր, որ գոյութիւն ունին ամպի 10 տարբեր տեսակներ` Սիրրուս, Սիրրո Քումուլուս, Սիրրոսթրաթուս, Այթո Քումուլուս, Սյթոսթրաթուս, Սթրաթուս, Սթրաթո, Քումուլուս, Նիմպոս թրաթուս, Սթրաթո Քումուլուս, Նիմպոս Թրաթուս, Քումուլուս եւ Քումուլոնիմպուս:
Անոնց կերպարանքը եւ բարձրութիւնները կը տարբերին, սակայն անոնք բոլորը ունին նոյն բաղադրութիւնը: Ամպերը կազմուած են միլիոնաւոր ջուրի կաթիլներէ եւ սառոյցի բիւրեղներէ: Այս պատճառով է, որ նոյնիսկ եթէ անոնք փետուրի նման թեթեւ կ՛երեւին, անոնք թոներ կը կշռեն իրենց պարունակած ջուրի քանակներուն պատճառով:
Փոքրիկ ամպ մը, որ ունի 1 քմ. լայնք, 1 քմ. երկայնք եւ 100 մեթր հաստութիւն, կրնայ օրինակի համար, կշռել աւելի քան 100 թոն (14 փիղի հաւասար): Սակայն ընդհանրապէս ամպերը շատ աւելի մեծ կ՛ըլլան: Անոնք երբեմն կրնան կշռել մինչեւ 25 միլիոն թոն:
Գիտէի՞ր, Թէ…
– Ըստ ՆԱՍԱ-ի, այն վայրերը, ուր տարուան ընթացքին ամէնէն քիչը ամպ կայ, Ափրիկէն, Աւստրալիան եւ Հարաւային Բեւեռն են, մինչ ովկիանոսներուն վրայ է, ուր մենք կը հանդիպինք ամէնէն մեծ քանակով ամպերու:
– Ծիածանները կը յայտնուին ընդհանրապէս առտուն շատ կանուխ, կամ` ուշ կէսօրէ ետք:
Տուրմի Հոտով Ծաղիկը
Ծաղիկները հոտ կ՛արձակեն յատուկ պատճառով մը: Անոնց այս հոտն է, որ կը գրաւէ միջատներուն ուշադրութիւնը, որպէսզի անոնք քան եւ բեղմնափոշին քաղեն: Այս ձեւով, ծաղիկէ ծաղիկ անցնելով, այս միջատները իրենց հետ պիտի փոխադրեն բեղմնափոշին եւ օգնեն, որ բոյսերը բազմապատկուին: Անոնց հոտը կը ծառայէ նաեւ քարշանք յառաջացնելու գիշատիչ անասուններուն մօտ` անոնց հեռու պահելու համար:
Իւրաքանչիւր ծաղիկ ունի իր հոտը: Կարգ մը ծաղիկներ ունին կիտրոնի հոտ, փոշիի, մեղրի, կուպրի, հնդկընկոյզի, համեմներով կարկանդակի… իսկ քոսմոս աթրոսանկինէուս բոյսը ունի տուրմի հոտ: Նոյնիսկ անոր գոյնը նման է տուրմի գոյնին, որովհետեւ ան շատ մութ կարմիր, գրեթէ սրճագոյն է: Դժբախտաբար, քոսմոս շոքոլայ ծաղիկը չունի իսկական տուրմին համը: Ան ուտելի չէ:
Քոսմոս տուրմը միակ ծաղիկը չէ, որ տուրմի հոտ ունի: Կան առնուազն հինգ ուրիշ բոյսեր, որոնք կ՛արձակեն նաեւ այս անուշ հոտը. անոնց կարգին է Պերլանտիէրա Լիրաթան, որուն ծածկանունն է «տուրմի կաթիլ»:
Գիտէի՞ր Թէ
– Արում Թիթանը աշխարհի ամէնէն մեծ ծաղիկն է: Անոր հասակը կրնայ հասնիլ մինչեւ 3 մեթրի: Ասիկա անոր միակ մրցանիշը չէ. ան նաեւ աշխարհի ամէնէն գէշ հոտը ունեցող ծաղիկն է: Երբ ան կը ծաղկի, ան կ՛արձակէ փտած միսի հոտ:
– Տուրմը վտանգաւոր է շուներուն եւ կատուներուն համար, հետեւաբար անոնց բնաւ տուրմ պէտք չէ տալ:
Աշխարհի Ամէնէն Մեծ Փազըլը
Համբերութեան խաղերուն մէջ փազըլը թագաւոր է: Երկար ժամանակ ուղիղ աշխատցնող այս խաղը գեղանկարչութեան նման տաբակ էր: Սակայն մինչ այդ ան նորացուած է, եւ այժմ մենք կրնանք գտնել 3D ծաւալ ունեցող փազըլները, կամ նոյնիսկ` համացանցին վրայ միայն տեսողական ձեւի տակ փազըլներ:
Փազըլի մը դժուարութիւնը կախեալ է անոր կտորներու թիւէն: Ամէնէն դիւրին խաղերը ունին քանի մը կտորներ, մինչ ամէնէն դժուարները կազմուած են հազարաւոր կտորներէ: Երկար ժամանակի ընթացքին ամէնէն մեծ փազըլը կազմուած էր 32 հազար կտորներէ, սակայն, անշուշտ, ներկայիս այդ թիւը ետեւ կը մնայ:
2016 թուականին մրցանիշ արձանագրեց «Ռավընս պըրկըր» ընկերութիւնը, որ շուկայ իջեցուց 40.320 կտորներէ կազմուած փազըլ մը: Անոր չափերը տպաւորիչ են, ան ունի 1,92 մեթր բարձրութիւն եւ 6,8 լայնք: Ան կրնայ ծածկել ամբողջ պատ մը: Այս փազըլը կազմելը կը կարօտի բազմաթիւ անձերու մասնակցութեան եւ օրերով աշխատանքի:
Սակայն զարմանալի չէ, եթէ այս մրցանիշը մօտ օրէն կտրուի…
Գիտէի՞ր, Թէ…
– Ամէն տարի տեղի կ՛ունենայ Փազըլի միջազգային ախոյեանութիւնը: Այս տարօրինակ մրցաշարքին մասնակցողները պէտք է ամէնէն մեծ թիւով փազըլներ կազմեն 24 ժամուան ընթացքին: Խումբեր կու գան աշխարհի չորս կողմերէն եւ իրարու դէմ կը մրցին 1000 կամ 2000 կտորներէ բաղկացած փազըլներով:
– Առաջին փազըլները ծնած են 18-րդ դարուն: Ստեղծողն է անգլիացի մը` Ճոն Սփիլսպըրի:
Փոքրիկ Աշխարհ Մը
Ճափոնցի արուեստագէտ Քիյոմի երկու փոքրիկներու մայր է: Ան կը սիրէ արթննալ առտու շատ կանուխ, երբ բոլորը տակաւին կը քնանան, եւ իշխող լռութիւնը կ՛աշխատցնէ անոր երեւակայութիւնը:
Հետեւաբար ան կը մտնէ իր բանաստեղծական փոքրիկ աշխարհը` ստեղծելու մանր կարասիներ եւ առարկաներ, որոնց կարելի է հանդիպիլ միայն շքեղ պուպրիկներու տուներու մէջ:
Ներշնչուելով 18-րդ դարէն` Քիյոմի կը ստեղծէ իր մանր առարկաները` թուղթերով, պարաններով, կերպընկալով…
Անոր ստեղծած բոլոր առարկաները` պահարանները, աթոռները, մկրատները, կարի մեքենան եւ դերձաններու ճախարակները, փոքրիկ գլխարկները եւ նոյնիսկ հացավաճառի ցուցափեղկերուն մէջի անուշեղէնները մեծ խնամքով եւ մանրամասնութեամբ շինուած են եւ Քիյոմիի ձեռքի աշխատանքն են:
Անհաւատալի, Բայց Իրա՛ւ
– Աւստրալիա մօտաւորապէս 1,5 մեթր դէպի հիւսիս սահած է վերջին 22 տարիներուն ընթացքին:
– Միացեալ Նահանգներու եւ Քանատայի միջեւ սահմանը կ՛անցնի գրադարանի մը մէջտեղէն:
– Գոյութիւն ունի ջրախոտի տեսակ մը, որ ինքզինք կ՛ուտէ երբ ուտելիքը պակսի:
– Կարգ մը մժեղներ կը նախընտրեն կովու արիւնը մարդոց արիւնէն:
– Մէկ ամսուան ընթացքին պատահած երկրորդ նոր լուսինը կը կոչուի սեւ լուսին: Սեւ լուսինները կը յայտնուին մօտաւորապէս ամէն 32 ամիսը անգամ մը:
– Գոյութիւն ունին ձուկի 130 տեսակներ, որոնք ժամանակ կ՛անցընեն նաեւ ցամաքի վրայ:
Ժամանց
