Հայաստանն Է Սփիւռքահայու Ինքնութեան Ներշնչարանը

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ

Հայկական սփիւռքը մէկ ամբողջութիւն մը համարելու մեր մտապատկերը ներելի թիւրիմացութիւն մըն է, որովհետեւ մեր գաղթօճախները որքան անհամար, նոյնքան իրարմէ տարբեր են` իրենց շրջապատով, կենցաղով, սովորութիւններով եւ այլ յատկութիւններով:

Նոյն մեկնակէտով, մեր գաղութներէն իւրաքանչիւրը իբրեւ մէկ ամբողջութիւն ժամանակաւոր բնոյթ ունի, որովհետեւ, ըստ պայմաններու, անոնց թուական եւ կարողական որակն ու քանակը կ’ենթարկուին դրական կամ բացասական փոփոխութեան` ըստ տուեալ երկրի կամ տարածաշրջանի ընձեռած քաղաքական, տնտեսական կամ ընկերային պայմաններուն:

Պարզ խօսքով, մեր պատկերացուցած սփիւռքեան ամբողջութիւնը ակամայ ենթակայ է յարափոփոխութեան օրէնքին, որ իւրաքանչիւր գաղութին կը պարտադրէ ձեւական թէ էութենական պատշաճեցում` ըստ իր շրջապատի պահանջներուն:

Այս պայմաններու տակ մեր գաղութներու գոյատեւումը, մանաւանդ` անոնց ուժական եւ գործօն գոյութիւնը, հիմնուած են եռանկիւնային յարաբերութեան մը վրայ: Այդ եռանկիւնը կը կազմեն նոյնինքն գաղութը, տուեալ գաղութին հիւրընկալ երկիրը եւ Հայաստանը: Իր գոյատեւման եւ մեր ազգային օրակարգի սատարման աշխատանքին մէջ գաղութը ներգործօն ազդեցութեան տակ է` իր սեփական հաւաքականութեան, հիւրընկալ երկրին եւ Հայաստանին կարիքներուն, պահանջներուն, դիւրութիւններուն եւ դժուարութիւններուն:

Այսպիսի բարդ ու խրթին իրավիճակի ենթակայ է իւրաքանչիւր գաղթօճախ: Այս բացատրութեամբ նաեւ պէտք է ընկալել հայկական սփիւռքի մէկ ամբողջութեան ըլլալու պատկերացումին թիւրիմացութիւնը:

Սակայն սփիւռքեան այս դժուարին կացութեան մէջ առկայ է մէկ հիմնական հասարակ յայտարար` մեր հայեցի ինքնութեան պահպանումը: Հայկական սփիւռքը մէկ ամբողջութեան վերածողը եւ իւրաքանչիւր գաղութի գոյատեւման երաշխիքը խարսխուած են հայեցի ինքնութեան պահպանման, արմատաւորման եւ կիրարկման վրայ:

Հետեւաբար շատ բնական է հայեցի ինքնութեան առաջնահերթութիւնը թէ՛ սփիւռքի եւ թէ՛ հայրենիքի համար: Բաւարար թէ անբաւարար մակարդակներով ծրագրումներ կը կատարուին ու կը գործադրուին, որպէսզի սփիւռքահայուն ջամբուին հայեցի ինքնութեան բաղադրեալները կազմող մեր ազգային գիտակցութիւնը, արժէքները, աւանդութիւնները մշակոյթը, ինչպէս եւ` քաղաքական դատի գիտակցութիւնը:

Պէտք է ընդգծել` հարցը հայապահպանումի մասին չէ, այլ` հայեցի ինքնութեան մասին: Հայապահպանումը կրաւորական մօտեցում մըն է, ուր կը բացակային մեր անհատական եւ հաւաքական գոյութեան նպատակային տուեալները:

Հայեցի ինքնութիւնը գիտակցական հայու զարգացման մասին է, ուր հայեցի գոյատեւումը անքակտելի մասն է մեր ազգային պայքարին, առաքելութեան եւ նպատակներուն:

Որքան ալ կարեւոր ըլլան հայեցի ինքնութեան զարգացման եւ ամրացման ձգտող մեր ծրագրումները, գիտակցական ինքնութիւնը ապահովելու համար անհրաժեշտ է ջամբուող գիտելիքները իմաստաւորող հոգեկան ու մտային տուեալը: Այսինքն` այդ գիտելիքներուն իմաստ, լիցք եւ սլացք տուող ներշնչարանը:

Դաշնակցական երիտասարդութեան համար մէկ եւ միակ է մեր ինքնութեան ներշնչարանը: Այդ ներշնչարանը հայրենիքն է:

Դաշնակցութեան երիտասարդական միաւորները ոչ միայն տեսականօրէն, այլ գործնապէս գաղափարական հանգանակի վերածած են Հայաստանը` իբրեւ սփիւռքահայու ինքնութեան ներշնչման աղբիւր:

Մեր գաղութներու տարածքին եւ կեդրոններուն մէջ, դաշնակցական պատանիին եւ երիտասարդին համար ամէնօրեայ ապրում եւ գործ է Հայաստանի գիտակցութիւնը եւ ներշնչումը: Իրենց այս աշխատանքը աւելիով կ՛ամրապնդուի իրենց կազմակերպած տարեկան հայաստանագնացութան ծրագրով, ուր անոնք շաբաթներով կը դաստիարակուին ու կը ներշնչուին Հայաստանի եւ Արցախի դաշտերուն մէջ ու լեռներուն վրայ:

Տակաւին երկու ամիս առաջ, ամրան, հայաստանագնացութեան գործնական փաստը յաւելեալ գօտեպնդում տուաւ սփիւռքի մէջ մեր հայեցի ինքնութեան պահպանման:

Սփիւռքահայ հարիւրաւոր դաշնակցական պատանիներ, երիտասարդներ եւ մարզիկներ ապրեցան ու մասնակից եղան հայաստանագնացութեան, որ յատկանշուեցաւ` բանակումներով, բանակավայրերով, դաստիարակչական ծրագիրներով, հայրենիքի տարբեր շրջաններ այցելութիւններով, համահայկական խաղերով, փառատօներով…

Յատկապէս պէտք է ընդգծել հայաստանագնացութեան մասնակցող Դաշնակցութեան երիտասարդական ու պատանեկան միութիւններու եւ Դաշնակցութեան յարակից կազմակերպութիւններու անդամներուն գերակշռող ներկայութիւնը: Մեր երիտասարդներն ու պատանիները գործնապէս դաստիարակուեցան ու իրողապէս ապրեցան հարազատ հայրենիքի փորձառութիւնը:

Անոնք վերադարձան տուն` իրենց բնակած գաղթօճախները: Վերադարձան հայօրէն աւելի դաստիարակուած, աւելի վճռական դարձած եւ մանաւանդ` աւելի հայացած: Աւելի՛ն. վերադարձան իբրեւ աւելի գիտակից հայեր:

Միայն հայրենիքը կրնար ներշնչել հայեցի ինքնութեան այդ գիտակցութիւնը: Որովհետեւ, ուր  ալ ըլլանք սփիւռքի տարածքին, մեր ինքնութեան ներշնչարանը Հայաստանն է:

Լոս Անճելըս,
19 հոկտեմբեր 2017