12 ապրիլին սկսաւ «Ազդակ»-ի խմբագրութեան հովանիին տակ գործող «Քննական ոսպնեակ» խմբակի գործունէութեան նոր փուլը` իբրեւ աւելի շատ երիտասարդական քննարկումի բեմ: Ընդհանուր ուղղուածութիւնը պիտի շարունակէ մնալ նոյնը, ինչ որ էր «Քննական ոսպնեակ»-ի գործունէութեան նախորդ փուլին` մեր հասարակութեան կամ ընդհանուր քաղաքական կեանքին մէջ քիչ խօսուող հարց մը առնել եւ զայն խոր քննարկումի առարկայ դարձնել` աւարտին այդ հարցին շուրջ ուսումնասիրութիւններ եւ վերլուծական բնոյթի այլազան աշխատանքներ կատարելով հանրութեան ուշադրութիւնը անոր վրայ սեւեռելու համար: Մէկ տարբերութեամբ միայն, որ նախապէս շեշտադրումը դրուած էր յօդուածագրութեան վրայ, իսկ նոր ձեւաչափով «Քննական ոսպնեակ»-ը կը միտի նախ խորապէս իրազեկ դառնալ քննարկուող նիւթին` ներքին դասախօսութիւններու շարքով, ինչպէս նաեւ` տուեալ նիւթին շուրջ վիճակագրական աշխատանքներ կատարել:
«Քննական ոսպնեակ»-ի խմբակը արդէն իսկ դրած է ընդհանուր ծրագիր մը, թէ յառաջիկայ քանի մը ամիսներուն ընթացքին ի՛նչ հիմնական նիւթերու շուրջ պիտի ընթանան իր քննարկումները: Խմբակին անդամները նկատեցին, որ ներկայիս քիչ քննարկուող հարցերէն մէկը սեռային խտրականութեան հարցն է, կիներու ընկերային, տնտեսական եւ քաղաքական իրաւունքներուն ձեռքբերման հարցը, հայրիշխանութեան հարցը եւ սեռային իրաւահաւասարութիւնը խոչընդոտող մարտահրաւէրներու վերացման հարցը: Այս հարցերուն շուրջ առաջին դասախօսութիւնը տուաւ խմբակի անդամներէն Արեւիկ Փափազեան հիմնուելով իր համալսարանական թեզին վրայ` ներկայացուց, թէ ներկայիս ի՛նչ պատկեր կը պարզէ սեռային խտրականութիւնը Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ, խօսեցաւ հայկական կեանքին մէջ իգական սեռին նկատմամբ հայրիշխանական կարծրատիպերուն մասին:
3 սեպտեմբերին տեղի ունեցաւ նոյն ընդհանուր նիւթին շուրջ երկրորդ դասախօսութիւն-զրոյցը, որուն ընթացքին կիներու իրաւունքներու պաշտպանութեամբ զբաղող լիբանանցի գործիչ Լոր Մաքարեմ խօսեցաւ Լիբանանի մէջ իգական սեռին նկատմամբ խտրական մօտեցումներուն մասին` շեշտը դնելով մանաւանդ իգական եւ արական սեռերու միջեւ փոխյարաբերութիւններուն մէջ գոյութիւն ունեցող թապուներուն վրայ: Լոր Մաքարեմ կեդրոնացաւ նաեւ կիներուն սեռային իմաստով նեղութիւն պատճառելու զանազան դրդապատճառներուն մասին` խօսելով նաեւ այս հարցերը շատ չբարձրաձայնելու իմաստով հասարակութեան մէջ գոյութիւն ունեցող արգելքներուն մասին:
«Քննական ոսպնեակ»-ի 3-րդ դասախօսութիւնը տեղի ունեցաւ 28 սեպտեմբերին` ընդհանուր նիւթ ունենալով հայրիշխանութիւնը: Զեկուցաբերն էր հարաւային Լիբանանի «Ֆենիսիա» համալսարանի դասախօսներէն Հանա Տաքուար: Ան խօսեցաւ սեռային տեսակներու (gender) եւ սեռ (sex) հասկացողութիւններուն միջեւ գոյութիւն ունեցող տարբերութիւններուն մասին: Ան նաեւ անդրադարձաւ տղամարդոց եւ կիներու էութիւնը ցոյց տուող պայմաններուն: Քննարկումի հիմնական առանցքներէն մէկը հանդիսացաւ այն, թէ աշխատանքի մարզին մէջ ինչպէ՛ս կ՛արտայայտուի սեռային խտրականութիւնը: Հանա Տաքուար մանրամասնօրէն խօսեցաւ ներկայ տնտեսակարգին մէջ կիներու ապրանքայնացման, շուկայացման երեւոյթին մասին, նաեւ անդրադարձաւ Լիբանանի մէջ այն հիմնական մարզերուն, ուր առաւել եւս շեշտակիօրէն կը դրսեւորուին կարծրատիպերը կենտերային յարաբերութիւններուն մէջ` քաղաքականութիւն, կրօն, մշակոյթ…
Ինչպէս ըսինք, խմբակը դրած է դասախօսական շարքի մը ամբողջական ծրագիր` խորապէս քննարկելու համար առկայ հարցերը: Դասախօսական այս շարքը պիտի տեւէ մինչեւ յունուար ամիս: Յառաջիկայ դասախօսութիւններուն շարքին նկատի առնուած են հետեւեալ նիւթերը` «Ֆեմինիզմ», «Կիներու իրաւունքները արաբական աշխարհին եւ Լիբանանի մէջ», «Կիներու իրաւունքներուն դիմագրաւած մարտահրաւէրները», «Դրամատիրութիւնը եւ սեռային խտրականութեան հարցերը» եւ այլն: Զուգահեռ կը ծրագրուի հարցախոյզ պատրաստել լիբանանահայ գաղութին մէջ կիներու իրաւունքներուն պարզած վիճակին մասին: Դասախօսութիւններուն եւ հարցախոյզէն բխելիք ուսումնասիրութեան աւարտէն ետք յառաջիկայ տարուան ընթացքին պիտի կազմակերպուի կլոր սեղան մը` նշուած նիւթերուն շուրջ, եւ այս ձեռնարկին ընթացքին պիտի ներկայացուին պատրաստուած ուսումնասիրութեան արդիւնքները:
Անշուշտ սոյն ձեռնարկէն ետք խմբակը քննարկումի առարկայ պիտի դարձնէ նաեւ այլ նիւթեր, որոնք պիտի շօշափեն ազգային, գաղափարական, քաղաքական, ընկերային եւ այլ բնոյթի հարցեր` միշտ նկատի ունենալով այդ հարցերուն քիչ արծարծուած ըլլալը մեր հանրային կեանքին մէջ:
