Բաղդատելով ամիսներ առաջ ռուս-հրեայ լրագրող Ալեքսանտր Լափշինի ձերբակալութեան եւ Ազրպէյճանի յանձնման գործողութեան հետ` չորս թուրք մտաւորականներու Արցախ կատարած այցելութեան ստեղծած թնճուկը տարբեր է:
Դէպքերը այնպէս կրնան զարգանալ, որ այս չորս յանդուգն այլախոհները իրենց կարգին արտայանձնուին Պաքուի, սակայն` ի՞նչ պայմաններու տակ եւ ապա ինչպիսի՞ դատավարութեամբ: Հարցադրումներն ու հնարաւոր անակնկալները բազմաթիւ են:
Լափշին Պիելոռուսիոյ քաղաքացի չէր, եւ զայն Ազրպէյճանի յանձնելու խոչընդոտներ չկային` Ազրպէյճանի եւ Պիելոռուսիոյ օրէնսդրութեամբ: Հաւանաբար քանի մը մտերմիկ հեռաձայնային խօսակցութիւններու եւ բջիջային հեռաձայնով զրոյցներ բաւարար եղան շուտով որոշում տալու, որպէսզի Ազրպէյճանի Հանրապետութեան խնդրանքին ընդառաջ երթային եւ վերջինիս կողմէ տրամադրուած պետական օդանաւով մը «յանցապարտ»-ը յանցաւոր երկիրը փոխադրուէր:
Պաքու արդէն իսկ յատուկ թղթածրար մը պատրաստած պէտք է ըլլայ այս չորս անբաղձալի տարրերուն առնչութեամբ, իսկ Անգարա զանազան աղբիւր-լծակներու միջոցով իր կարգին գործի լծուած է:
Այսպէս, Թուրքիոյ ծայրայեղ ազգայնամոլ Ազգայնական շարժում կուսակցութեան երեսփոխան Աթիլլա Քայանը զանոնք դաւաճան նկատած է: Այս արտայայտութիւնը ցոլացումն է շատ աւելի բարձր մակարդակի անձնաւորութեան մը` Թուրքիոյ պաշտպանութեան նախարար Նուրէտտին Ճանըքլըի մէկ յայտարարութեան` Պաքուի մէջ, Ազրպէյճանի եւ Թուրքիոյ զինեալ ուժերու միացեալ ռազմափորձերուն ընթացքին, շեշտելով, որ երկու երկիրներուն զինեալ ուժերը միշտ սերտօրէն կը գործակցին, այնքան, որ Ազրպէյճանի ուժը Թուրքիոյ ուժն է, իսկ Թուրքիոյ ուժը` Ազրպէյճանինը:
Ան քայլ մըն ալ անդին երթալով` շեշտած է, որ երկու երկիրները կը միաւորեն իրենց ջանքերը բոլոր բնագաւառներուն մէջ, եւ որ անոնք ո՛չ միայն եղբայրական պետութիւններ են, այլ նաեւ իրարու կարիքը ունին:
Ճանըքլը նոյնիսկ յատուկ կերպով շեշտած է, որ Ազրպէյճանի ժողովուրդին ցանկութիւնը թուրք ժողովուրդին համար հրաման է, հետեւաբար կը ձեռնարկեն անհրաժեշտ քայլերու, որոնց կարգին` Ազրպէյճանին մաս կազմող Արցախի ազատագրումը: Ան ամենայն յոխորտանքով նշած է, որ այդ տարածքները ուշ կամ կանուխ պիտի ազատագրուին հայկական բռնագրաւումէն:
Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարարութիւնն ալ կոչ ուղղած է երկրի քաղաքացիներուն, որ Արցախ չայցելեն, նշելով, որ առանց Ազրպէյճանի իշխանութիւններուն արտօնութեան` գրաւեալ տարածքներ այցելութիւնը ո՛չ միայն կը հակասէ միջազգային իրաւունքին, այլեւ կ՛առաջնորդէ շարք մը պատժամիջոցներու` համաձայն ազրպէյճանական (…կամ թրքական) օրէնքներուն:
Յառաջիկայ օրերը նորութիւններով հարուստ պիտի ըլլան Պաքուի ստեղծած «սեւ ցանկ»-ին վրայ գտնուող անբաղձալի չորս թուրք այլախոհներուն` լրագրողներ Ալի Պայրամօղլուի եւ Էրոլ Քաթըրճիօղլուի, գրող Սայիտ Չեթինօղլուի եւ քաղաքական գործիչ Ուֆուք Ուրասի համար:
