Անյայտ Արձաններ. «Պիպլիական Դաւիթ»` Չարի Եւ Բարիի Պայքար

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ

Մեր սիրելի մայրաքաղաք Երեւանի մէջ ծնած են ու կ՛ապրին արձաններ եւ քանդակներ, որոնց քովէն յաճախ կ՛անցնինք, բայց չենք գիտեր, թէ ի՛նչ պատմութիւն ունին անոնք: Մէկ մասն ալ` «պահուըտած» քաղաքի այգիներուն եւ բակերուն մէջ, լռած են իրենց գոյութեան մասին:

Ծանօթանանք անոնցմէ մէկ քանիին, քանի որ մեզի պատմելու շատ բան ունին:

Հայ նշանաւոր քանդակագործ եւ նկարիչ Երուանդ Քոչարը, որ ստալինեան բռնապետութեան զոհերէն էր, լաւ գիտէր ազատութեան գինը: Ան «Պիպլիական Դաւիթ»-ը քանդակեց Ստալինի մահէն անմիջապէս ետք, 1953-ին:

«Պիպլիական Դաւիթ»-ը երկար տարիներ մնաց Քոչարի աշխատանոցը եւ 56 տարի ետք, 27 հոկտեմբեր 2009-ին, հինգ անգամով մեծցուած տարբերակը տեղադրուեցաւ Հայաստանի Ազգային ժողովի շէնքին բակը` ի յիշատակ 1999-ի 27 հոկտեմբերի ոճրագործութեան զոհերուն, յուշաքարի փոխարէն:

Թէեւ արձանը զոհուածներուն նուիրուած չէր, բայց իր մէջ ունի խոր ցաւ, վիշտ, կորուստ…

«Պիպլիական Դաւիթ»-ը կը խորհրդանշէ չարի եւ բարիի պայքարին մէջ բարիին յաղթանակը: Անիկա նաեւ իւրատեսակ կոչ է, որ չարը նոյնպէս յաւերժական է, եւ պէտք է զգօն ըլլալ:

«Ժամանակակից աշխարհի մարդկութեանը սպառնացող մարտահրաւէրներէն է ահաբեկչութիւնը, զոր պէտք է արմատախիլ ընել, ինչպէս չարը` առհասարակ», կ՛ըսէ Երուանդ Քոչարի թանգարանի տնօրէնուհի Լալա Քոչարը:

Առողջապահական

6 Համոզիչ Պատճառներ`
Կասիա Գործածելու Համար

Չիները արդէն իսկ 3000 տարի առաջ ծանօթ էին կասիային: Յետոյ անոր գործածութիւնը քիչ-քիչ տարածուեցաւ ամբողջ աշխարհի մէջ:

Կասիան որպէս բուրաւէտ համեմ` առաւելաբար կ՛օգտագործուի աղանդերներու եւ տաք գինիներու պատրաստութեան մէջ:

Կենսանիւթերով եւ հանքայիններով հարուստ կասիան ունի բուժիչ յատկութիւններ, հետեւաբար թելադրելի է, որ անիկա յաճախ օգտագործենք խոհանոցին մէջ` օգտուելու համար անոր 6 անփոխարինելի բարիքներէն:

– 1 –

Կասիան կը խթանէ մարմնի դիմադրականութեան գործընթացը: Ձմեռնամուտին թելադրելի է կասիայով համեմուած տաք խմիչքներ օգտագործել` հարբուխէ եւ կրիփէ պաշտպանուելու համար:

– 2 –

Կասիան կը բալերաւէ մարսողական դրութիւնը: Անիկա նաեւ կը դարմանէ` ստամոքսի ցաւը, փորհարութիւնը, սրտխառնուքն ու փսխուքը:

– 3 –

Կասիան կ՛աշխուժացնէ ուղեղը, նաեւ զայն կը պաշտպանէ Փարքինսըն եւ Ալզայմըր հիւանդութիւններէն:

– 4 –

Կասիան նաեւ կը կարգաւորէ շաքարին տոկոսը արեան մէջ:

– 5 –

Կասիան նաեւ կը պայքարի յոգնածութեան դէմ. ան կը պաշտպանէ թոյլ եւ տկար զգացողութիւններէն:

– 6 –

Կասիան հզօր անթիօքսիտան մըն է. անիկա կը պայքարի կանխահաս ծերութեան եւ վատառողջ բջիջներու զարգացման դէմ:

Ուղեղը աշխուժացնող տաք խմիչք

– 1 գաւաթ ջուր (250 մլ)
– 1 թէյի դգալ փոշի կասիա
– Կէս թէյի դգալ քրքում
– 1 թէյի դգալ մեղր

Պատրաստութիւն

Ջուրը եռացնել, աւելցնել կասիան եւ քրքումը: Կրակին վրայէն վերցնել եւ ձգել քառորդ ժամ: Հեղուկը քամոցէ անցընել, գաւաթի մէջ լեցնել եւ աւելցնել մեղրը:

Բուրաւէտ եւ համեղ այս խմիչքը կարելի է օգտագործել նախաճաշին կամ ճաշի ժումէն ետք:

 Ինչպէ՞ս Խնամենք
Կաշի Պայուսակները

Որպէսզի մեր թանկարժէք կաշի պայուսակը երկար ժամանակ պահէ իր թարմութիւնը, ընդամէնը 4 բան հարկաւոր է:

– Առաջին` մաքրել զայն:

Փափուկ լաթի կտորով մը պէտք է յաճախակի մաքրենք զայն, յատկապէս` փոշիէն:

– Երկրորդ` «սնուցանել» զայն:

Բոլորս ալ ծանօթ ենք կօշիկներուն թարմ տեսք եւ փայլք տուող անգոյն ծեփուկներուն: Անոնցմէ ընտրենք որակեալը եւ ամսական դրութեամբ օգտագործենք մեր սիրելի պայուսակին նոր տեսք եւ փայլք տալու համար: Ծեփուկը տարածենք փափուկ լաթի մը միջոցով եւ համաչափ շարժումներով, ապա դարձեալ փափուկ խոզանակի մը միջոցով փայլեցնենք կաշին:

– Երրորդ` ջուրէն պաշտպանել:

Անձրեւը, խոնաւութիւնը մեծ աւեր կը գործեն որակեալ կաշի պայուսակին, հետեւաբար, ինչպէս կօշիկները, պայուսակները եւս պէտք է պաշտպանել անջրանցիկ նիւթով մը:

– Վերջապէս չորրորդ` ճիշդ ձեւով պահել զայն:

Կաշի պայուսակին մեծագոյն թշնամիներն են` փոշին, խոնաւութիւնը, արեւը… Կաշի պայուսակը պէտք է զետեղել կտորէ պարկի մը, կամ բարձի երեսի մը մէջ եւ տեղաւորել չոր, ապահով դարանի մը վրայ: Որպէսզի անիկա չտափակնայ եւ ձեւը  պահէ, կրնանք մէջը թերթ թխմել:

Մեր Առօրեան Դիւրացնող
Հնարքներ

Որպէսզի շէկ շաքարը չքարանայ եւ պահէ իր փխրուն վիճակը, քանի մը կտոր նարինջի կեղեւ կամ քանի մը շերտ խնձոր դրէք կափարիչով օժտուած ապակեայ շիշին մէջ:

***

Որպէսզի ձեր սթենլես սթիլ լուացարանը տեւաբար փայլի, զայն յաճախ մաքրեցէք քացախ-ջուրով: Այսպիսով, նաեւ կ՛անհետանան կիրի հետքերը:

***

Մանրալիքին մէջ փիցցա կամ ծոթրինով հաց տաքցնելու ատեն բաժակ մը ջուր զետեղեցէք, որպէսզի անոնք չչորնան, այլ փափուկ եւ հիւթեղ մնան:

***

Որպէսզի ամբողջ ձմեռը ձեռքի տակ ազատքեղ, անանուխ, կանաչ ծոթրին եւ խնկունի ունենաք, զանոնք մանրեցէք եւ սառոյցի կաղապարներուն մէջ լեցուցէք` վրան առատ ձէթ աւելցնելով: Սառելէ ետք հանեցէք եւ կերպընկալ տոպրակներու մէջ փոխադրեցէք:

***

Որպէսզի ձեր համակարգիչը չտաքնայ, անոր տակ զետեղեցէք հաւկիթի վերապահուած խոշոր խաւաքարտ մը, եւ հարցը արդէն լուծուած է:

Խոհագիր

Դդումի Մատիկներ

Բաղադրութիւն

– 3 խոշոր դդում
– 2 հաւկիթ
– Կէս գաւաթ կսկուծ
– Քառորդ գաւաթ տաշուած փարմըզան պանիր
– Աղ
– Կարմիր փոշի պղպեղ
– Սեւ փոշի պղպեղ
– Սխտորի փոշի

Պատրաստութիւն

Փուռը տաքցնել 180 ջերմաստիճանով:

Փուռի ափսէն ծածկել յատուկ թուղթով:

Դդումները ձեւաւոր, համաչափ, երկայնքին կտրտել:

Ամանի մը մէջ խառնել կսկուծը, պանիրը եւ համեմները:

Փոս ամանի մը մէջ զարնել հաւկիթները:

Դդումի կտորները նախ թաթխել հաւկիթին, ապա պանիրով խառնուրդին մէջ եւ շարել իւղով ծեփուած թուղթին վրայ:

Դդումները եփել 20-25 վայրկեան. եփի կիսուն զանոնք շրջել եւ շարունակել եփել, մինչեւ որ ոսկեգոյն դառնան:

Հրամցնել տաք վիճակի մէջ, ձեր ճաշակին համապատասխան թացանի մը կողքին:

Բացի փուռին մէջ եփելէ` կարելի է դդումի մատիկները տապկել տաք ձէթի մէջ:

Շաբթուան Բանաստեղծութիւնը

Տար Ինձ, Ժամանակ

Առ քո թեւերին, տար ինձ, ժամանակ,
Ես ետ մնալուց շատ եմ վախենում:
Յուշերից որքան հեռու եմ կենում,
Մէկ է, կապում են թեւերս նրանք:

Ակնթարթի մէջ դու կուլ ես տալիս
Այնպիսի մի նոր յաւիտենութիւն,
Որ խօսքս հազիւ հասած բերանիս,
Դառնում է արդէն խորին հնութիւն:

Դուրս հանիր ինձ այս մթին կիրճերից,
Որ քեզ հասկանամ եւ ինձ ճանաչեմ:
Փրկիր ինձ այս խուլ ախ ու ճիչերից,
Տուր ինձ քո ոգին, որ ես շառաչեմ:

Տուր ինձ քո ոգին, որ ես շառաչեմ,
Որ ես դադարեմ հանդարտ հոսելուց,
Ինձնից խօսելուց քեզնից չամաչեմ,
Ինձնից չամաչեմ քեզնից խօսելուց:

Տուր ինձ քո ոգին, քո միտքը ներհուն,
Առ ինձ հանճարեղ քո տարերքի մէջ,
Որ չմոլորուեմ քո ոլորտներում
Եւ իմ հոգու բարդ տիեզերքի մէջ:

Պարզեցրու, զտիր խոհերն իմ խառնակ,
Առ քո թեւ երին, տար ինձ, ժամանակ:

 ՀԱՄՕ ՍԱՀԵԱՆ