18 յուլիսին Հայաստանի Հանրապետութեան սփիւռքի նախարարութեան աշխատակիցները դիտեցին Հայոց ցեղասպանութեան վերաբերող «Ո՞վ սպաննեց հայերը» արաբերէնով առաջին փաստավաւերագրական ժապաւէնը, որուն հեղինակները պատկերասփիւռի եգիպտացի լրագրողներ Մոհամետ Հանաֆի եւ Մարիամ Զաքի ամուսիններն են:
Ժապաւէնին մէջ ներկայացուած են 20-րդ դարու առաջին` Հայոց ցեղասպանութեան վերաբերող լուսանկարներ եւ արխիւային նիւթեր, ցեղասպանագէտներու, պետական եւ հոգեւոր գործիչներու տեսակէտներ: Նկարահանումները տեղի ունեցած են Հայաստանի, Եգիպտոսի եւ Լիբանանի մէջ:
Ողջունելով ժապաւէնին հեղինակները` նախարարը նշեց, որ «Ո՞վ սպաննեց հայերը» փաստավաւերագրական ժապաւէնը կը ցուցադրուի «Ոսկէ ծիրան» փառատօնի ծիրին մէջ, եւ յատկանշականը այն է, որ Հայոց ցեղասպանութեան թեման հետաքրքրած է եգիպտացի հեռատեսիլի լրագրողները: Նախարարը նաեւ արժեւորեց վերջիններուն կատարած լայնածաւալ աշխատանքը, հարցի խոր եւ բազմակողմանի ուսումնասիրութիւնը եւ բարձր գնահատեց ժապաւէնը, որով արաբական աշխարհին կը ներկայացնեն պատմական ճշմարտութիւնը:
«Կը կարծեմ, թէ հայաստանեան առումով ձեր ժապաւէնին մեծագոյն գնահատականը Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման գործին մէջ ներդրած նշանակալի աւանդին համար Հայաստանի նախագահին կողմէ պարգեւատրուիլն էր, եւ դուք` իբրեւ հայ ժողովուրդի լաւագոյն բարեկամներ, արժանի էք այդ գնահատանքին», աւելցուց նախարարը:
Նախարարը նաեւ շնորհակալութիւն յայտնեց Եգիպտոսի Հայ դատի յանձնախումբի ներկայացուցիչ Արմէն Մազլումեանին եւ հայ գաղութին, որ կազմակերպած են լրագրողներուն Հայաստան այցելութիւնները: Հրանուշ Յակոբեան կարեւոր նկատեց այս նախաձեռնութիւնը, որ աւելի կը խորացնէ կապը Եգիպտոսի ու Հայաստանի միջեւ եւ կը նպաստէ հայ-եգիպտական յարաբերութիւններու զարգացման:
Կարեւոր նկատելով լրագրողներու աւանդը Հայոց ցեղասպանութեան մասին արաբական աշխարհը իրազեկելու իմաստով` սփիւռքի նախարարը զանոնք պարգեւատրեց սփիւռքի նախարարութեան բարձրագոյն պարգեւով` ոսկիէ մետալով:
Շնորհակալութիւն յայտելով ջերմ ընդունելութեան եւ այսպիսի բարձր պարգեւի արժանացնելու համար` Մոհամետ Հանաֆին նշեց, որ իրենց համար հոգեհարազատ դարձած է Հայաստանը, եւ իւրաքանչիւր այցելութիւն կը նպաստէ աւելի մօտէն ճանչնալու հայ ժողովուրդը եւ ընկալելու հայ մշակոյթը: Ան աւելցուց, որ ժապաւէնի ստեղծման համար ազդակ հանդիսացած են եգիպտահայերը, նշելով, որ հայերը Եգիպտոսի մէջ ձգողական մեծ ուժ եւ ազդեցութիւն ունին, ու մեծ է անոնց ներդրումը Եգիպտոսի կեանքի տարբեր մարզերուն մէջ: Հանաֆի դիտել տուաւ, որ ժապաւէնը ցուցադրուած է Եգիպտոսի մէջ եւ մեծ ընդունելութեան արժանացած է: Ան նաեւ վստահութիւն յայտնեց այն մասին, որ անիկա հասանելի կ՛ըլլայ ամբողջ արաբական աշխարհին եւ բուն հասցէատիրոջ:
Մարիամ Զաքին նաեւ շնորհակալութիւն յայտնեց բարձր պարգեւին համար եւ ըսաւ, որ անիկա թէ՛ հաճելի է եւ թէ՛ պարտաւորեցնող: Ան նշեց, որ առաջին անգամն է, որ այս ձեւով արաբ հանդիսատեսին կը ներկայացուի Ցեղասպանութեան ամբողջական պատմութիւնը: «Պատմութիւնը պէտք է բացայայտուի, համապարփակ կերպով պէտք է խօսուի այդ մասին, եւ ոչ թէ` առանձին դէպքեր եւ իրադարձութիւններ ներկայացնելով: Մենք աշխատած ենք տարբեր երկիրներու եւ կառոյցներու հետ, բայց այսպիսի բարձր գնահատանքի արժանացած ենք միայն Հայաստանի մէջ: Շատ ուրախ եմ եւ հպարտ», աւելցուց ժապաւէնին հեղինակը:
Այնուհետեւ ժապաւէնին հեղինակները պատասխանեցին նախարարութեան աշխատակիցներու հարցումներուն:
