ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Հայաստանի Ազգային ժողովի «Հայաստան» խմբակցութեան պատգամաւոր Լիլիթ Գալստեան 20 փետրուարին Վիեննայի մէջ ելոյթ ունեցաւ ԵԱՀԿ Խորհրդարանական վեհաժողովի ձմեռային նստաշրջանին` լուսարձակի տակ բերելով Հայաստանի իշխանութեան ներկայ քաղաքականութիւնը, Պաքուի մէջ պահուող Արցախի ռազմագերիներու ճակատագիրը, ինչպէս նաեւ` Եկեղեցւոյ դէմ պայքարը:
Ստորեւ` խօսքին ամբողջութիւնը.
«Ցանկանում եմ ձեր ուշադրութիւնը հրաւիրել Հայաստանի համար կենսական նշանակութիւն ունեցող երկու խորապէս մտահոգիչ խնդիրների վրայ:
«Առաջինը` Պաքւում վերջերս հայ ռազմագերիներն ու Լեռնային Ղարաբաղի նախկին քաղաքական ղեկավարութիւնը դատապարտուեցին ցմահ ազատազրկման:
«Սրանք դատավարութիւններ էին, որոնք որեւէ առնչութիւն չունեն միջազգային իրաւունքի նուազագոյն չափանիշների հետ:
«ԵԱՀԿ-ն, որը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտութիւնը կարգաւորելու մանտաթ (լիազօրութիւն) ունեցող միակ կառոյցն էր, ոչ միայն չկարողացաւ կանխել դէպքերի այսպիսի ընթացքը, այլեւ գործնականում անտարբեր մնաց այդ դատավարութիւնների նկատմամբ: Սա ոչ միայն որեւէ առնչութիւն չունի խաղաղութեան հետ, այլ քաղաքական կամքի եւ պատասխանատուութեան ի սպառ բացակայութեան նշան է: Նման անգործութիւնը խարխլում է վստահութիւնը միջազգային հաստատութիւնների նկատմամբ եւ թուլացնում` իրաւունքի գերակայութեան յարգանքը տարածաշրջանում:
«Թոյլ տուէք այժմ անդրադառնալ Հայաստանի ներսում ժողովրդավարութեան անկմանը: Մենք մօտենում ենք 2026-ի ընտրութիւններին այնպիսի պայմաններում, որոնք այլեւս չեն համապատասխանում ազատ եւ արդար ժողովրդավարական մրցակցութեան նուազագոյն չափանիշներին:
«Հայաստանում իշխանութիւնը վերածուել է քաղաքական ճնշման գործիքի: Դատական համակարգի անկախութիւնը փաստացի փլուզուել է, իսկ քաղաքական նկատառումներով կայացուած դատավճիռները խաթարում են հանրային վստահութիւնը:
«Շինծու մեղադրանքներով ձերբակալւում կամ եւ կալանաւորւում են ընդդիմադիր առաջնորդներ, պատգամաւորներ, քաղաքացիական հասարակութեան գործիչներ, այդ թւում` բարձրաստիճան հոգեւորականներ: Այս անձինք լիովին համապատասխանում են Եւրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի բանաձեւով սահմանուած քաղաքական բանտարկեալների չափանիշներին:
«Սրանք տեսանելի եւ փաստագրուած իրողութիւններ են, որոնք արձանագրել են նաեւ միջազգային կազմակերպութիւնները` նշելով, որ Հայաստանում արձանագրուել է ընտրական ժողովրդավարութեան անկում, եւ 2016-ից ի վեր որեւէ էական բարելաւում չի գրանցուել:
«Առաւել մտահոգիչ են Հայ առաքելական եկեղեցու դէմ յարձակումները: Վարչապետն անձամբ է պահանջում Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի հրաժարականը` խաթարելով Եկեղեցու եւ պետութեան սահմանադրական տարանջատումը: Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի նկատմամբ յարուցուել է քրէական գործ եւ կիրառուել է երկրից դուրս գալու արգելք, ինչը Հայաստանի Հանրապետութիւնում խղճի եւ կրօնի ազատութեան կոպիտ խախտում է: Անհրաժեշտ է, որ միջազգային հանրութիւնը արձանագրի այս զարգացումները եւ հանդէս գայ Հայաստանում կրօնական ազատութեան ու ժողովրդավարական սկզբունքների պաշտպանութեան դիրքերից:
«Որպէս Հայաստանի խորհրդարանական ընդդիմութեան ներկայացուցիչ` ես հաւատում եմ քաղաքական մրցակցութեանը եւ ժողովրդավարական ապագային:
«Սակայն ժողովրդավարութիւնը չի կարող գոյատեւել բռնաճնշումների պայմաններում: Հետեւաբար կոչ եմ անում ԵԱՀԿ Խորհրդարանական վեհաժողովին` ուշադիր հետեւել զարգացումներին, ճշմարտացիօրէն զեկուցել դրանց մասին եւ պաշտպանել ազատութեան, բազմակարծութեան եւ իրաւունքի գերակայութեան հիմնարար արժէքները:
«Հայաստանի ժողովուրդը արժանի է այնպիսի ընտրութիւնների, որտեղ երկրի ապագան բացառապէս իր ձայնով կը կանխորոշուի: Ձեր սկզբունքային ներգրաւուածութիւնը կենսական նշանակութիւն ունի այդ ապագան պաշտպանելու համար»:
