Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ
Ամէ՛ն անգամ, որ Նիկոլ Փաշինեան բերանը բանայ եւ նոր «հնարք» մը նետէ ժողովուրդին, կը մտաբերեմ արաբական ծանօթ խօսք մը` «Հաքա Պատրի ուա ինշարահա սատրի», որ կը նշանակէ` «Պատրին խօսեցաւ եւ հոգիս հանգստացաւ»:
Պատրին սնամէջ, անմիտ, տխմար մարդ մըն է, որ ընդհանրապէս լուռ կը մնայ, իսկ երբ ի վերջոյ խօսի, ապուշ-ապուշ դուրս կու տայ: Յիշեալ խօսքին երկրորդ բաժինը, թէ` «Պատրիին ըսածով հոգիս հանգստացաւ»` տխուր երգիծանք մը ունի, որովհետեւ ըսել կ՛ուզէ, որ Պատրիէն հոգի հանգստացնող որեւէ բան կարելի չէ սպասել: Ի դէպ, արաբները նման դատարկաբաններու մասին ունին ուրիշ պատկերաւոր խօսք մը, որ կը սկսի «եա-ռէյթ…» բառով (երանի թէ լռէիր իմաստով), սակայն զայն այստեղ ամբողջութեամբ արձանագրելը վիրաւորանք պիտի ըլլայ ընթերցողիս:
Նիկոլական սնանկաբանութիւններու շղթային վրայ օղակ մըն ալ աւելցաւ հիմա, երբ մարդուկը նիւթական դժուարութեան մատնուած երեւանաբնակ բնականատէրերու (որոնց շարքին` տարեցներ) թելադրեց իրենց տունը վարձու տալ եւ տեղափոխուիլ գիւղ մը եւ վարձքին եկամուտով հանգի՜ստ ապրիլ: Չնաշխարհիկ մտածում մը, որուն տարբերակները մերթ ընդ մերթ դուրս կը ցատկեն ուղեղէն(՞): Անշուշտ հակադարձութիւնը չուշացաւ, ու մարդիկ հարց տուին, թէ ինչո՞ւ պէտք է ստիպուին տուն-տեղ ձգել եւ գիւղ երթալ (արդեօք հարցնող եղա՞ւ, թէ ՔՊ-ական իշխանութիւնները որքա՞ն հոգածու են գիւղերուն…):
Արաբական առածի Պատրիէն` Նիկոլին տարբերութիւնը այն է, որ Պատրին սակաւախօս է, մինչդեռ ՔՊ-ապետը` շատախօս, օրական քանի մը անգամ «կը հանգստացնէ» հայաստանաբնակ եւ սփիւռքցի հայերու հոգիները. կը յիշեցնէ Օտեանի Փանջունին, որ երբ սկսաւ խօսիլ, քանդածները հրամցուց «կը շինեմ, հայրիկ»-ով…
… Նման «գիւտեր» կը յիշեցնեն ուրիշ հնարամիտ մը` ֆրանսացի թագուհի՛ մը, որ կը կոչուէր Մարի Անթուանեթ: Ան էր, որ ցոյցի ելած անօթի ամբոխներուն կը թելադրէր «հացի փոխարէն կարկանդակ ուտել»: Ֆրանսացի թագուհիին վախճանն ալ ծանօթ է. զայն հանեցին կառափնատ եւ գլխատեցին: Հիմա, թէեւ մահապատիժը ի պատուի չէ, սակայն կայ քաղաքական գլխատումի ընտրանքը, երբ անհաշուելի ձախաւերութիւններուն եւ հայրենիքին հասած կորուստներուն թղթածրարը բացուի արդարութեան սեղանին վրայ:
13 փետրուար 2025
