ԹՈՎՄԱՍ ԿՈՐԿԻՍԵԱՆ
Երբեմն հարց կը տրուի, թէ ի՞նչ է պահանջատիրութիւնը:
Այլ խօսքով` ինչպէ՞ս կարելի է բնորոշել զայն:
Պահանջատիրութիւնը լաւ ճանաչելու համար հարկ է գիտնալ, թէ ի՛նչ է պահանջը, եւ ո՞վ է պահանջատէրը:
Պահանջը ի՞նչ բնոյթ ունի: Անձնակա՞ն է, թէ՞ հաւաքական: Եւ այդ պահանջը անհասանելի երա՞զ մըն է, թէ՞ իրականալի բաղձանք:
Այդ պահանջը հետապնդելու հոգեվիճակը ներկա՞յ է, թէ՞ ոչ: Պատրա՞ստ ես վճռակամօրէն շարունակելու պահանջը կենդանի պահելու մտադրանքդ: Եւ` ի գին ամէն զոհողութեան:
Պահանջը կենդանի պահողը պահանջատէրն է: Միայն անոր (անհատական եւ հաւաքական) ճիգով, աշխատանքով եւ կամքով է, որ կարելի կ’ըլլայ պահել, պահպանել եւ շարունակել պահանջը:
Պահանջը, ով հայեր, ազգակիցներ, միայն գրաւուած հողի վերադարձ եւ Ցեղասպանութեան ճանաչում չէ, այլ հայավայել կեանք մը ապրելու աննահանջ պահանջն է նաեւ: Մարդկայնօրէն արժանի կեանք մը, երբ չեն անտեսուած մարդուն ինքնութիւնը, արժանապատուութիւնը եւ ազատութիւնը:
Այլ խօսքով, վերոյիշեալ մարդկային արժէքները կարելի չէ եւ պէտք չէ անտեսել կամ ոտնակոխել` մեծ կամ հաւաքական պահանջին պատճառով կամ պատրուակով
Պահանջատիրութիւնը հաւատաւոր եւ աննկուն մարդոց կը կարօտի: Եւ անոնք պէտք է ապրին եւ ոչ թէ մեռնին պահանջի բոցը անմար պահելու համար: Եղեռնին յաջորդող տարիներուն պահանջատիրութիւնը լիիրաւ հայ ապրելու պահանջն ու վճռակամութիւնն էր:
Եւ այդ ժամանակի պահանջատէրերը շատ լաւ գիտէին իրենց դիմագրաւած մարտահրաւէրները եւ իրենցմէ սպասուած պահանջատիրութիւնը:
Այսօր արդեօք կարելի՞ է նոյն բանը ըսել: Պահանջատիրութիւնը միայն խօսք չէ եւ ոչ ալ` միայն ուրիշէն պահանջելը:
Այս հիմնական արժէքները եւ կենսական արժեչափերը պահելը եւ դաստիարակելը հայ դպրոցին եւ հայկական օճախին ճիտին պարտքն են: Անշուշտ եթէ կը հաւատանք, որ անոնց դերը պարզապէս գոյութեան քաշքշուք չէ:
