ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ
31 հոկտեմբեր 2020-ին Քերիմ Եւլքէր «Ահվալ» (1) կայքէջին մէջ «Բանալի ռուսական ընկերութիւն մը դուրս կու գայ թրքական հիւլէական կայանի ծրագիրէն» խորագիրով յօդուած մը հրատարակած է (2): Ստորեւ` յօդուածին անգլերէնէ թարգմանութիւնը:
«Ռուսական ընկերութիւն մը քաշուած է Թուրքիոյ մէջ առաջին հիւլէական ելեկտրակայանը շինելու ծրագիրէն` Մոսկուայի եւ Անգարայի միջեւ գոյացած լարուածութենէն` Լիպիոյ, Սուրիոյ եւ Նակորնօ Ղարաբաղի (Արցախ) հարցերով» գրած է թրքական «Տիւնիա» օրաթերթի յօդուածագիր մը (Քերիմ Եւլքէր) շաբաթ օր:
Վերջին տարիներուն Թուրքիան եւ Ռուսիան բարձրացուցած են տնտեսական գործակցութեան մակարդակը, ներառեալ` Թուրքիոյ հարաւը (ծայրագոյն հարաւ, Մերսին նահանգ) գտնուող «Աքքույու» հիւլէական կայանի միացեալ ձեռնարկութիւնը:
4800 մեկաուաթ հզօրութեամբ ելեկտրակայանի կառուցման յատկանշական համաձայնութիւնը 2010-ին ստորագրուեցաւ Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեպ Թայիփ Էրտողանի եւ անոր ռուս գործընկեր Վլատիմիր Փութինի կողմէ, որ, սակայն, այժմ կրնայ կասկածի տակ ըլլալ, քանի որ երկու առաջնորդները արտաքին քաղաքական շարք մը հարցերու շուրջ հակասութեան մէջ կը գտնուին:
Ինթեր Ռաօ, որ Ռուսիոյ մեծագոյն ուժանիւթի հանրային ընկերութիւններէն է, քաշուեցաւ այս ծրագիրէն, հոկտեմբեր 26-ին տեղի ունեցած իր խորհուրդի նիստէն ետք: Այս որոշումը տրուեցաւ, երբ Թուրքիան միջամտեց` զինուորապէս զօրակցելով Ազրպէյճանին` Հայաստանի հետ անոր ունեցած հակամարտութեան, Նակորնօ Ղարաբաղի վիճելի շրջանին համար, որ աւանդականօրէն Ռուսիոյ ազդեցութեան գօտիին մէջ կը գտնուի:
«Հակառակ անոր որ Աքքույույի մէջ միայն մէկ տոկոս շահաբաժին ունի, սակայն որոշումին կարեւորութիւնը քաղաքական նշանակութիւն ունի, քանի որ Ինթեր Ռաօ ընկերութեան նախագահը` Իկոր Սեչին (3) փաստօրէն Փութինի սերտ գործակից օգնականն է:
«Յատկանշական է, որ Ինթեր Ռաօն, Իկոր Սեչինի ղեկավարութեան տակ, որ ծանօթ է իբրեւ Ռուսիոյ երկրորդ հզօրագոյն անձը, քաշուեցաւ Աքքույու հիւլէական ելեկտրակայանի ծրագիրէն: Յատկապէս Լեռնային Ղարաբաղի մէջ Թուրքիոյ կողմէ Ազրպէյճանին գործնապէս զօրավիգ կանգնելէն անմիջապէս ետք»:
Քանատան առաջինն էր, որ կասեցուց Թուրքիոյ զինուորական արտադրութիւններու մատակարարումը, անոր հետեւեցաւ Աւստրիան: Այժմ Ռուսիան յստակ պատգամ մը կ՛ուղղէ Թուրքիոյ, Ռուսիոյ երկրորդ զօրաւոր անձնաւորութեան` Իկոր Սեչինի կողմէ: Հիւլէական կայանը, որ պէտք է աւարտի 2023-ին, մաս կը կազմէ թրքական հանրապետութեան 100-ամեակի տօնակատարութիւններու ցանկին, որուն վրայ Էրտողան, հաւանաբար, աւելցուցած է Նախիջեւանի, Սիւնիքի, Արցախի եւ Ազրպէյճանի գրաւումը:
4 նոյեմբեր 2020
(1) «Ահվալ»-ը Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններուն կողմէ տնտեսուող առցանց լրատուական կայքէջ մըն է, որ մի՛այն Թուրքիոյ մասին կը գրէ:
(2) https://ahvalnews.com/russia-turkey/key-russian-company-withdraws-turkish-nuclear-project-columnist
(3) https://en.wikipedia.org/wiki/Igor_Sechin
