ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ
Երեւանի ՀՅԴ երիտասարդականի «Արամ Մանուկեան» կեդրոնին մէջ 27-28 փետրուարին տեղի ունեցաւ երկօրեայ տեւողութեամբ խորհրդաժողով մը ` սփիւռքի ազգային ինքնութեան հարցերու քննարկման նուիրուած:
Ծաւալուն ու տարողունակ օրակարգ, որուն քննարկումը կատարուեցաւ վեց ենթաբաժիններով ` իւրաքանչիւրին համար յատկացուած առանձին նիստով:
ա . Սփիւռքեան համայնքներու կազմութիւն եւ ազգային ինքնութեան հոլովոյթ,
բ . Հայեցի դաստիարակութիւնը 21-րդ դարուն. յամեցող եւ նոր մարտահրաւէրներ,
գ . Համաշխարհայնացում եւ ազգային մշակոյթ,
դ . Ազգային ինքնութիւնը շեշտադրող գործադաշտեր եւ համացանցի օգտագործում,
ե. Ազգային ինքնութիւն եւ ՀՅ Դաշնակցութիւն,
զ . Հայաստանի դերը սփիւռքի ազգային դիմագծի շեշտումին մէջ:
ՀՅԴ Բիւրոյի նախաձեռնած այս խորհրդաժողովին սփիւռքեան տարբեր երկիրներէ ժամանած ժողովականները այս ենթաբաժիններուն առնչուած եւ մտաւորական ընկերներու կողմէ պատրաստուած խորքային վեց զեկուցումներու հետեւեցան, որոնց գրաւոր պատճէնները նախապէս եւ ի նկատառում դրուած էին մասնակցողներու տրամադրութեան տակ:
Զեկուցումները եւ ժողովականներու կողմէ կատարուած քննարկումներն ու արտայայտուած համահունչ թէ հակահունչ տեսակէտները, ընդհանուր առումով, կը պարզէին երկու մակարդակ ու մօտեցում. նախ` սփիւռքը ինքն իր մէջ, իր իւրայատկութիւններով ու տագնապներով, իր կարելիութիւններով ու առաջնահերթութիւններով, ապա նաեւ` Հայաստանի ընելիքը սփիւռքին համար:
Դաշնակցականի դիտարկումով եւ ժողովականներու գրեթէ ամբողջին հաստատումով, սփիւռքահայութիւնը տարբեր ինքնութիւններով զարգացող, բազմալեզու , բազմամշակութային ազդեցութիւններու ենթակայ բազմաշերտ իրականութիւն մըն է` հայ ազգի երկու երրորդը ներկայացնող համրանքով: Իր կարելիութիւններով եւ մասնագիտական տարբեր բնագաւառներու մէջ աճող իբրեւ մարդուժի աղբիւր կարեւոր ազդակ է ան եւ ունի ուժականութիւնը` գործնապէս նպաստելու Հայաստանին, ազգային պետականութեան ամրապնդման, Հայոց ցեղասպանութեան միջազգային ճանաչման, ղարաբաղեան դատին եւ ազգային-քաղաքական ներկայ ու հեռահար նպատակներու իրականացման պայքարին: Անհրաժեշտ է մտքերու մէջ ամրագրել ու միշտ շեշտել, որ Հայաստանն է սփիւռքի տեւելիութեան երաշխիքը: Սփիւռքի գոյութիւնը կ՛իմաստաւորուի, ներգործօն դերակատարութիւնը կ՛ապահովուի այնքան ժամանակ, որ ան կառչած կը մնայ Հայաստանին, միացեալի մեծ նպատակին եւ իր կարելիութիւնները կ՛ուղղորդէ դէպի հայրենիք:
Ինչ կը վերաբերի Հայաստանին, նախ պէտք է յստակացնել, թէ հայրենի հասարակութեան ու քաղաքական վերնախաւի մտապատկերին մէջ ինչպիսի ընկալում ձեւաւորուած է սփիւռքի մասին: Հայաստանին համար ինչ կը նշանակէ կազմակերպուած սփիւռք եւ ինչպիսի յարաբերութիւններ կը պատկերացուին ապագային ` յստակացնելով միաժամանակ գործադաշտերն ու գործամիջոցները:
Յամենայն դէպս իր տեսակին մէջ եզակի եւ յանդուգն նախափորձ մը կարելի է համարել ՀՅԴ Բիւրոյի նախաձեռնած այս խորհրդաժողովը, որ բնականաբար յաւակնորդ չդարձաւ եզրակացութիւններ բանաձեւելու, այլ պարզապէս բաւարարուեցաւ յայտնուած տեսակէտները նոթագրելով:
Թեման կը մնայ բաց, հաւանաբար նաեւ` երկար ժամանակ ուսումնասիրելի: Զեկուցողներէն մին իրաւացիօրէն կ՛արձանագրէր, որ թերեւս անհրաժեշտ են քանի մը գիտամշակութային համագումարներ` բացայայտելու համար թեմային ծաւալն ու տարողութիւնը: Պատկերացուցէ՛ք. ոչ թէ լուծումներ գտնելու, այլ` ծաւալն ու տարողութիւնը յստակացնելու:
Կ՛արժէ կրկնել փորձը` այս անգամ սակայն անիկա չսահմանափակելով միայն կուսակցական ոլորտի մէջ:
Աթէնք, 2 Մարտ 2016
