Յօդուածներ

Akunq.net-ը թուրքերէնից թարգմանաբար ընթերցողներին է ներկայացնում Հայոց ցեղասպանութիւնը ճանաչած թուրք մտաւորականներից Քեմալ Եալչընի յօդուածը` վերջերս մահացած համաշխարհային ճանաչում ունեցող պոլսահայ լուսանկարիչ Արա Կիւլերի մասին, ով տարիներ առաջ Եալչընին պատմել էր Մեծ եղեռնի ականատես հօր յուշերը` Հայոց ցեղասպանութեան մասին. ՔԵՄԱԼ ԵԱԼՉԸՆ Ցաւալի լուրը կէս գիշերին ինձ հաղորդեց Հոլանտայում գտնուող ընկերս` Ճեմ Տումանը: Թուրքիան կորցրեց իր շատ նշանաւոր հայ զաւակին: Աշխարհը կորցրեց...

Հոկտեմբեր 26-ին սփիւռքի նախարարութեան մէջ տեղի ունեցաւ Ծոցի երկիրներու Աստուածաշնչի ընկերութեան ընդհանուր քարտուղար, աստուածաբանութեան դոկտոր, գրող, հրապարակախօս Հրայր Ճէպէճեանի «Սփիւռքահայ կեանքեր` ինչպէս որ տեսայ» գիրքին շնորհահանդէսը: Ներկաներուն սփիւռքի նախարարի պաշտօնակատար Մխիթար Հայրապետեանի ողջոյնի խօսքը արտասանեց նախարարի օգնական Վաղարշակ Յակոբեանը: «Հրայր Ճէպէճեան գործիչը կը ներկայանայ սփիւռքի եւ Հայաստանի մէջ որպէս հայրենասէր հայ, Հայ դատի եւ պահանջատիրութեան համար պայքարող, քրիստոնէական սկզբունքները որպէս...

ՊԵՏԻԿ «Ազդակ»-ի հոկտեմբեր 11-ի թիւին մէջ կարդացի Վիքթոր Համբարձումեանին կտակը... Իր պարունակութեան մէջ` որքան սքանչելի, նոյնքան ալ` խորիմաստ: Եթէ կան ընթերցողներ, որոնք չեն գիտեր, թէ ո՛վ է Վիքթոր Համբարձումեանը, պէտք է դիմեն որեւէ համայնագիտարանի, ուր անպայման պիտի գտնեն այս անունն ու անոր տարողութիւնը գիտական շրջանակի մէջ: Արագած լերան վրայ Վ. Համբարձումեանին «Բիւրական» աստղադիտարանը իր այնքան կարեւոր տեղը ունի տիեզերքի պատմութեան...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Խաշոկճիի սպանութեան հարցին շուրջ ստեղծուած կացութիւնը թերեւս կարելի է բացատրել հետեւեալ ձեւով. Ստեղծուած է Թուրքիա-Միացեալ Նահանգներ-Սէուտական Արաբիա եռանկիւն մը: Էրտողան սէուտական իշխանութիւններուն թոյլ տուած մեծ սխալը կը փորձէ օգտագործել` հարուածելու համար իսլամական աշխարհի ղեկավարութեան համար իր մրցակից Սէուտական Արաբիոյ վարկը եւ վրէժ լուծելու Եգիպտոսի մէջ իր գաղափարակից Իսլամ եղբայրներու իշխանութեան սէուտական աջակցութեամբ տապալման համար: Անգարան ատիկա կատարելու համար...

1960-ի ցուրտ ձմրան կանուխ առաւօտ մը, 6-ամեայ պատանի մը արագ քայլերով վար կու գայ Հալէպի Ազիզիէ թաղամասի աստիճաններէն եւ կ՛ուղղուի քիչ հեռու կանաչ երկաթ-դռներով դաշտը: Այլոց կարգին, հոն են իր դասընկերներէն մի քանին: Կը սպասեն, որ եղբ. Յովհաննէս դռները բանալով` արտօնէ ներս մուտքը: Անձկութեամբ կը փորձէ վերյիշել քիչ ետք կատարուելիք ընթացակարգը, որ իրեն փոխանցած էին Ազգ. Հայկազեան վարժարանի աւելի բարձր...

Ա. Ա. «Ուաշինկթըն Փոսթ»-ի աշխատակից, սէուտցի այլախոհ լրագրող Ժամալ Խաշոկճիի անհետացումը, Պոլսոյ մէջ Սէուտական Արաբիոյ հիւպատոսարանը մուտք գործելէ ետք, երեւութապէս կը թուի ըլլալ սէուտցի ընդդիմադիրներու դէմ Ռիատի իշխանութիւններուն կողմէ շղթայազերծուած հալածանքի մը մէկ արարը, սակայն այս դէպքին խորը կայ Անգարա-Ռիատ արդէն իսկ լարուած յարաբերութիւնները առաւել լարելու միտում մը, որ կրնայ շրջանային երկու պետութիւններուն կապուած արտաքին զարգացումներուն մէջ նոր փուլի մը...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Մխիթարեան վարժարանի տարիներս էին: Աւարտական դասարանի աշակերտներէն Յովսէփ Մելքոնեանը, որ գրականութեան հանդէպ յատուկ սէր ունէր, «Վարդանանց» հերոսամարտի մասին թատրերգութիւն մը գրած էր` «Ազատութեան ջահակիրները»: Բազմաթիւ թատրերգութիւններ նուիրուած են հայոց պատմական այդ հերոսամարտին, սակայն դպրոցին տնօրէնն ու հայերէնի գրականութեան ուսուցիչը` Վազգէն Այգունի, ուզեցին քաջալերել հազիւ 18-ամեայ պատանին, եւ որոշուեցաւ ներկայացնել այդ անտիպ թատերական գրութիւնը: Վարդան Մամիկոնեանի դերը ստանձնեց Միհրան...

ԿԱՐԻՆԷ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Մշակութաբան, հրապարակախօս Էմմա Գրիգորեանի նկարչութիւնը ներգործուն է, ամրակուռ եւ միեւնոյն ժամանակ այն զգացական է ու քնարական: Այդ յատկանիշները արտայայտուած են գունային երանգների ընտրութեան, իւղաներկի քսուածքի, գոյների համադրութեան եւ հակադրութեան միջոցով: Էմմա Գրիգորեանը անսեթեւեթ է ինչպէս կեանքում, այնպէս էլ` իր նկարչութեան մէջ: Նրա գեղարուեստական պատկերները ճշմարիտ են եւ իրական ոչ միայն իրապատկերային, այլեւ վերացական կտաւներում: Տարիների ընթացքում փոխուել են...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Շուշիի Եւ Ֆրանսայի Սենթ Էթիէն Քաղաքները Բարեկամութեան Հռչակագիր Կնքեցին Շուշիի եւ Ֆրանսայի Սենթ Էթիէն քաղաքներուն միջեւ ստորագրուեցաւ Բարեկամութեան հռչակագիր: Ստորագրութեան արարողութիւնը տեղի ունեցաւ Շուշիի քաղաքապետարանին մէջ: Հռչակագիրը ստորագրեցին Շուշիի քաղաքապետ Արծուիկ Սարգսեանը եւ Սենթ Էթիէնի քաղաքապետ, «Ֆրանսա-Արցախ» Բարեկամութեան շրջանակի անդամ Կայել Փերտրիոն: Ստորագրութեան հանդիսաւոր արարողութեան ներկայ էին Արցախի արտաքին գործոց նախարար Մասիս Մայիլեանը եւ «Ֆրանսա-Արցախ» Բարեկամութեան շրջանակի...

Խրիմեան Հայրիկի Վերադարձը Տարօն Եւ Սուրբ Կարապետի Վանք ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Սուրբ Կարապետ տաճարը եւ զանգակատունը Խրիմեան Հայրիկ, Տարօնի առաջնորդութենէն հրաժարական տալէն ետք, 1865-ին, մեկնեցաւ Կարին եւ հիւր եղաւ շրջանի առաջնորդ Յարութիւն եպիսկոպոս Վեհապետեանին: Խրիմեան Հայրիկ Յարութիւն եպիսկոպոսին պատմեց Տարօնի հայութեան խռովայոյզ վիճակին եւ Սուրբ Կարապետի վանքի վանական երկպառակութիւններու մասին: Իր կարգին Յարութիւն եպիսկոպոս Տարօնի հայութեան խռովայոյզ վիճակին մասին մանրամասն տեղեկագիր...

Հարցազրոյց Համազգայինի Կեդրոնական վարչութեան ատենապետ ընկ. Մկրտիչ Մկրտիչեանի հետ Հարցազրոյցը վարեց՝ ՎԱՀԱԳՆ ԳԱՐԱԳԱՇԵԱՆ 14 Հոկտեմբեր 2018-ին, Մոնթրէալի մէջ տեղի ունեցաւ Համազգայինի 90-ամեակի տօնակատարութիւնը, որուն բանախօսն էր Համազգայինի Կեդրոնական վարչութեան ատենապետ ընկ. Մկրտիչ Մկրտիչեան: Ան 18 Հոկտեմբերին այցելեց «Հորիզոն»ի խմբագրատուն: Ստորեւ կը ներկայացնենք վարիչ խմբագիր Վահագն Գարագաշեանի հարցազրոյցը ընկեր Մկրտիչեանի հետ այս առթիւ. Հ.- Համազգայինի գլխաւոր առաքելութիւններէն մէկն է կրթութեան մեր...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Լողաւազանին ճիշդ եզերքը, թարմ առողջ խոտերէն առաջ, երկար աթոռին վրայ երկարած էր արեւակէզ սրունքները, լողազգեստին վերնամասի կապերը իջեցուցած ուսերէն վար՝ «Սագօ՛, – կը պոռար,- շաուըրին տակէն ասդի էկուր»: Կ՛ուղղուէի աղջկանս քով, որ ահաւասիկ կէս ժամէ աւազանին ջուրը կը լեցնէ պտըլիկ խորանարդի մը մէջ, անկէ՝ ցնցուղին, եւ ցնցուղը կը պարպէ աւազանը եզերող սիմենթին վրայ. հրճուագին համբերութեամբ պիտի պարպէ, մինչեւ...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ 10 օգոստոս 2018-ին ՀՅԴ Բիւրոյի Տնտեսական հետազօտութիւններու գրասենեակը ներկայացուց «ՀՅԴ սոցիալ-տնտեսական քաղաքականութեան հիմնադրոյթներ»-ու նախագիծը: Այս նախագիծը ներկայացուեցաւ իբրեւ լուծում առաջադրող  փաստաթուղթ` Հայաստանի մէջ առկայ ընկերային-տնտեսական հարցերուն: Հայաստանի վերանկախացումէն ետք իրագործուեցան նոր-ազատական քաղաքականութիւններ, որոնք ընդգրկեցին լայնածաւալ սեփականաշնորհումներ, պետական հսկողութեան վերացում` տնտեսական մարզին մէջ, աշխատաւորներու իրաւունքներու ոտնակոխում, որոնք իրենց կարգին պատճառ դարձան ընկերային զրկուածութեան, աղքատութեան, անգործութեան եւ արտագաղթի: Ընկերային եւ...

Ա. Ա. Հարաւային Կովկաս եւ Ռուսիա այցելութիւնը, զոր կատարեց Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփի ազգային հարցերով խորհրդական Ճոն Պոլթըն լուսարձակի տակ բերաւ ամերիկեան քաղաքականութիւնը` տարածաշրջանին մէջ, ուր յստակ է, որ ռուսեւամերիկեան շահերու բախում կայ, ինչ կը վերաբերի Վրաստանի հողային ամբողջականութեան, անոր` ՕԹԱՆ-ի անդամակցութեան, Իրանի նկատմամբ ամերիկեան կեցուածքներուն եւ, ընդհանրապէս, ամբողջ շրջանին մէջ ազդեցութեան գօտիի ստեղծման հնարաւորութիւններու եւ պատկերացումներու: Ազրպէյճանէն Հայաստան...

Սպիտակ տան ազգային անվտանգութեան հարցերու խորհրդական Ճոն Պոլթընի այցելութեան դրդապատճառներն ու թայմինկը բաւական վերլուծումներու եւ եզրակացութիւններու դուռ կրնան բանալ: Առաջին հերթին, քանի մը կարճ տեղեկութիւններ` 22 մարտ 2018-էն ի վեր նախագահ Թրամփի կողմէ նշանակուած  Պոլթընի մասին: Ամերիկայի կարծր անձնաւորութիւններու դասակարգին կը պատկանի Պոլթըն, որ իր երկրի շահերը ամէն բանէ վեր կը գերադասէ, նոյնիսկ` մարդկային ամենադոյզն իրաւունքներէ եւ արդարութենէ: Բրիտանացի հանրածանօթ...

Թուրքիոյ ժամանակակից ամենայայտնի հայ գրողներէն Մկրտիչ Մարկոսեանը հարցազրոյց մը ունեցած է Պոլսոյ «Ակօս» շաբաթաթերթին հետ` Տիգրանակերտի մէջ վերջերս տեղի ունեցած գիրքի ցուցահանդէսի մը մասին, որուն` ան հրաւիրուած է իբրեւ պատուոյ հիւր: Թուրքիոյ մէջ մեծ արձագանգ գտած «Կեաւուրի թաղը» գիրքին հեղինակը անդրադարձած է նաեւ  Արեւմտեան Հայաստանի տարածքին ներկայիս ապրող քաղաքացիներուն` հայերու հանդէպ ունեցած վերաբերումին, անոնց անկեղծութեան, ինչպէս նաեւ` իսլամացուած հայերու հարցերուն:...

ՆԱԶԱՐԷԹ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Հոկտեմբեր 27-ի օրը, ամէն տարի, հայաշխարհի չորս ծագերուն, Հայաստանի ու հայութեան ամբողջական ազատագրութեան տեսլականով տոչորուող գաղափարի ընկերներ իրենց սրտի ու մտքի խորանին առջեւ երկիւղածութեամբ կ՛ոգեկոչեն անմեռ յիշատակը` խօսքն ու գործը, անբասիր վարքն ու անմնացորդ անձնուիրումը մեր ժողովուրդի Աշխարհիկ Սուրբին` Սիմոն Զաւարեանի: 27 հոկտեմբեր 1913-ին Պոլիս հրատարակուող ՀՅԴ պաշտօնաթերթ «Ազատամարտ»-ի խմբագրատունէն ոտքով տուն երթալու ամէնօրեայ իր ճամբու ընթացքին 47...

Սուրիահայ համայնքը վերակազմակերպման փուլի սեմին է: Անհրաժեշտ է սակայն, որ համայնքը վերակազմակերպուի ոչ միայն շինարարական աշխատանքներու, կառոյցներու վերականգնումին առումով, այլեւ` միութիւններու, մշակութային, հանրային կեանքի, կրթական հաստատութիւններու գործունէութեան  որակի բարելաւումով: Համայնքի կրթական, մշակութային, հանրային կեանքէն ներս տեղքայլ արձանագրելը թոյլատրելի չէ այլեւս: Եթէ վերակազմակերպման պիտի նախաձեռնենք, ուրեմն բոլոր մարզերէն ներս էապէս կարեւորութիւն պէտք է տանք որակի բարելաւումին: Այս իմաստով, հանրային գործիչը, կրթական...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ 2008-ին Համիշ Մքրայ «Տի Ինտիփենտընթ» օրաթերթին մէջ գրեց «Կարմիր վիշապը կ՛արթննայ» խորագիրով յօդուած մը, ուր կ՛ըսուի, ըստ յօդուածագիրին, որ տասնամեակ մը ետք Չինաստան իր դերը պիտի ունենայ համաշխարհային քաղաքականութեան մէջ եւ մրցակցի Միացեալ Նահանգներու հետ համաշխարհային տնտեսութեան առաջնութեան համար: 10 տարիներ անցան, եւ Մքրայի գուշակութիւնը ճիշդ դուրս եկաւ: Այս ուսումնասիրութեամբ կ՛ուզեմ անդրադառնալ կարգ մը պատմաբաններու եւ քաղաքագէտներու կարծիքին`...

ՏԷՐ ԹՈՐԳՈՄ ՔՀՆՅ. ՉՈՐՊԱՃԵԱՆ Հայց. առաքելական ս. եկեղեցւոյ պատարագը հրաշալիք մըն է: Բառերուն կողքին, անոր երաժշտութիւնը պատարագին մասնակիցը կը փոխադրէ երկնային ոլորտներուն ամէնէն անճանաչելի սահմանները, ուր մարդուն միտքն ու տրամաբանութիւնը չեն կրնար հասնիլ: Պատարագը երկիրը երկինք փոխադրող հոգեւոր տապանն է, որուն մէջ մեր հոգիները անպայման կը բացուին աստուածային լոյսին ու տիրական ներկայութեան: Պատարագով մեր երկրաւոր միտքերը կը փոխակերպուին, մեր մարմնաւոր...