Հանրապետութեան նախագահը Արաբական լիկայի ընդհանուր քարտուղարին պաշտօնապէս փոխանցած է, որ Իսրայէլ չյարգեց Շրջագծային բանաձեւը: Իսրայէլ չէր յարգած նաեւ նախկին բոլոր պայմանաւորուածութիւնները եւ յատկապէս ՄԱԿ-ի թիւ 1701 որոշումը:
Լիկայի ընդհանուր քարտուղարին արձագանգը դասական է, առ այն, որ Լիբանան – Իսրայէլ բանակցութիւնները կը վկայեն համաարաբական զօրակցութիւն:
Մեր հարցականը կը շարունակէ մնալ, այն առումով, որ եթէ նախկին համաձայնութիւնները պիտի չյարգուին Իսրայէլի կողմէ, ապա ի՛նչ տեսակի երաշխիքներ կան յարգել տալու նոր պայմանաւորուածութիւնները, եթէ կայանան անշուշտ:
Այս հարցադրումը բնականաբար կ՛արծարծէ համաձայնութեան երաշխաւորման նոր գործիքակազմի անհրաժեշտութիւնը, որ կը շարունակէ մնալ անորոշ: Միտումները այնպէս են, որ ՖԻՆԻՒԼ-ը իբրեւ անվտանգային համակարգ նոր ժամկէտ պիտի չկարենայ ապահովել: ՖԻՆԻՒԼ-ի ձգած բացը լրացնելու խնդիրը եւս նոյնքան անորոշ է: Իսկ եթէ չկայ միջազգային համակարգումով անվտանգութեան վերահսկիչ միաւոր, հետեւաբար չկայ նաեւ թէական համաձայնութեան գործադրութիւնը երաշխաւորող գործիքակազմը: Այլ խօսքով, պարտադրող գործօն Իսրայէլի համար, որպէսզի յարգէ կայացած համաձայնութիւնները:
Քաղաքական խօսակցութիւնները կ՛ընթանան բազմազգ ուժեր յառաջացնելու յատուկ առաքելութեան մասին: Այստեղ եւս բարդ է խնդիրը, որովհետեւ այդ ուժերու բաղադրութեան շուրջ համաձայնութիւնը խիստ տարակուսելի է: Լիկայի ընդհանուր քարտուղարին փոխանցած համաարաբական զօրակցութիւնը այս առումով թէական է: Այդ զօրակցութիւնը անվտանգային բնոյթէն աւելի կրնայ վերաբերիլ տնտեսականին, որ իրականանալու համար կը սպասէ հիմնական համաձայնութեան: Թուրքիան ինքնաառաջադրուող երկիր է նման առաքելութիւն իրականացնելու համար, սակայն այդ մղումը կը բախի իսրայէլեան արգելքի` նկատի ունենալով երկու երկիրներուն մրցապայքարը տարածաշրջանին մէջ: Այս պատճառով ալ քուլիսային, ոչ պաշտօնական քաղաքական շրջանակներու մէջ շշուկային հնչեղութեամբ կը լսուի Ազրպէյճանի անունը իբրեւ Իսրայէլի կողմէ ջերմօրէն ընդունուած պետութիւն: Մերժումի դիմաց մերժում տրամաբանութեամբ Ազրպէյճանը կը բախի Իրանի արգելքին եւ այսպէս շարունակ: Քաղաքական տրամաբանութեամբ ընկալելին այն է, որ անվտանգութեան վերահսկողութիւնը, խաղաղապահութիւնը կամ համաձայնութիւնը յարգել տալը երկրորդական նշանակութիւն ունի ճշդելի առաքելութեան: Հիմնականը տարածաշրջանին մէջ պետութիւններու փոխհակակշռման քաղաքականութիւնն է, այս պարագային բազմազգեան խաղաղապահութիւն իրականացնելու միտումով:
Իսրայէլ գլխաւոր ընդդիմացող է, որ Ֆրանսան ներառուի այս բաղադրութեան մէջ: Փարիզի ներկայացուցիչը իր փորձերը կը շարունակէ: Անցեալ շաբաթ Ֆրանսայի արտաքին գործոց նախարարը Պաապտայի մէջ կը յայտնէր, որ անհրաժեշտ է ստեղծել միջազգային նոր կառոյց մը` Լիբանանի գերիշխանութեան սատարելու, բանակի տեղակայման նպաստելու եւ խուսափելու անվտանգութեան բացի յառաջացումէն, որ կրնայ ծանրագոյն հետեւանքներ ունենալ: Նախագահին արձագանգը այն էր, որ պաշտօնական Պէյրութը կ՛ուզէ երկարաձգել միջազգային ուժերու լիազօրութիւնը եւ անոնց անվտանգային առաքելութեան շարունակութիւնը, իսկ եթէ այդ մէկը անկարելի է, ապա պէտք է գոյացնել միջազգային որեւէ ձեւաչափ, որ լրացնէ այդ բացը:
Ֆրանսացի դիւանագէտին կատարած յայտարարութենէն կը հետեւցուի, որ ՖԻՆԻՒԼ-ը սպառած է իր առաքելութիւնը իբրեւ ձեւաչափ: Անհրաժեշտ է ստեղծել միջազգային նոր կառոյց ՖԻՆԻՒԼ-ի առաքելութիւնը շարունակելու համար:
Այս յայտարարութեան դիւանագիտական ընթերցումը այն է, որ Ֆրանսան պատրաստ է ոչ միայն ներգրաւուելու միջազգային անվտանգային նոր կառոյցին, այլեւ ստեղծելու զայն:
ՖԻՆԻՒԼ-ի առաքելութիւնը չերկարաձգելը, անվտանգային բաց ստեղծել է: Նոր ձեւաչափի ճշդումը անորոշ ձգելը հարցի քաշքշուք է: Տակաւի՛ն. ենթադրաբար կազմուելիք համակարգի ուժերու բաղադրութեան շուրջ համաձայնիլը վերը նշուած հանգամանքներով ապահովական գործընթացը առկախող երեւոյթ է:
Տեղ չի մնար այլ ուղղութեամբ մտածելու, այս բոլորը նկատի առած: Երբ չկայ համաձայնութիւն եւ անվտանգութիւնը վերահսկող գործիքակազմ, Իսրայէլ կը շարունակէ գրաւուած պահել լիբանանեան գերիշխան տարածքները, սպառնալ եւ հարուածել:
ՖԻՆԻՒԼ-ի մերժումը, նոր համակարգ չճշդելը եւ անոր բաղադրութեան շուրջ չհամաձայնիլը պարզապէս այս գոյավիճակը պահպանելու կը սատարեն:
«Ա.»
