ԿԱՍԻԱ ԼԵՒՈՆԵԱՆ
21-րդ դարու հասարակութիւնը, հակառակ իր ապրած անցեալի պատմութեան դառն փորձառութիւններուն, կը թուի, թէ ո՛չ իսկ մէկ քայլով դէպի յառաջ իրագործում մը կատարած է:
Յանցագործութիւններու նկատմամբ անտարբեր կեցուածք որդեգրած ըլլալով` մարդկութիւնը նահանջի ընթացք մը բռնած է. այսօր ականատես կը դառնանք` կործանարար բնոյթ կրող հակամարտութիւններու, պետականօրէն կազմակերպուած ջարդերու, սովամահութեան, հալածանքներու եւ տեղահանութիւններու: Անմարդկային այս ջարդերը կազմակերպողները դատապարտումի չենթարկելով, ամբողջ աշխարհի յառաջադէմ կարծուած երկիրներուն ղեկավարները, իրենց կրաւորական կեցուածքին համար, մեղսակից կը նկատուին այս չարիքին իրականացման:
Աշխարհի արդարատենչութեան ձգտումը կարծես ջլատման եզրին հասած է` անցեալի պատմութեան խոտոր ընթացքին չհակազդելով, եւ միաժամանակ անկարողութեան մատնուած` կապ չհաստատելով այսօրուան սարսափելի պատահարներուն եւ անցեալին անպատիժ մնացած գործողութիւններուն միջեւ: Այսօր այնպիսի վիճակ մը կը տիրէ, որ գուցէ այպանելի արարք մը դատապարտուի խիստ զայրոյթով կամ արդարացուի ամէնէն հանգիստ արտայայտութիւններով` նայած յանցագործին եւ զոհին ինքնութեան:
Ընտրովի դասակարգուած մարդկութիւնը եղած է այս դարու ամէնէն ցաւալի եւ հիասթափեցնող երեւոյթներէն մէկը: Հետեւաբար այս անբարենպաստ պայմաններէն մեկնելով` կը տեսնենք, որ Հայոց ցեղասպանութեան 111-րդ տարելիցին առիթով Արցախը հայաթափուած է, Հայաստանի ապագան վտանգուած է, իսկ հայ ժողովուրդը` պառակտուած եւ յուսալքուած: Արցախի անկումը պարզապէս տարածքային կորուստ մը չէր, ան քանդեց Հայաստանի անվտանգութեան համակարգին ողնաշարը եւ ինքնիշխանութիւնը:
Այս փուլին հայ ժողովուրդին մէջ խորացած է անվստահութիւնը` թէ՛ իր սեփական ուժերուն եւ թէ՛ քաղաքական վերնախաւին նկատմամբ, եւ դժբախտաբար հիասթափութիւնը թոյլ չի տար տեսնելու յաղթանակի կամ արդարութեան ճանապարհի նշոյլը: Յուսալքութեան, անտարբերութեան կամ անձնատուութեան յանձնուած ըլլալով` այս թոյլ հոգեվիճակը հայրենիքը անդառնալի կորուստի կրնայ մատնել:
Հայոց ցեղասպանութեան իրողութիւնը ճանչցած եւ դատապարտած են 39 երկիրներ: Սակայն Թուրքիան մինչեւ այսօր կը մերժէ ընդունիլ իր արիւնալի անցեալը` հատուցման պարտաւորութենէն խուսափելով, եւ հակառակ այս բոլոր իրադարձութիւններուն` Հայաստանի ներկայ իշխանութիւնները գործի լծուած են մեր պարծանքը հանդիսացող ազգային հիմնական արժէքները արհամարհելու… եւ դահիճը մեզի ներկայացնելու իբրեւ զոհ:
Այս պատճառով իսկ հայասպանութեան ողբերգական իրադարձութիւններուն նկատմամբ աշխարհը հետզհետէ անտարբեր կը գտնուի. սակայն պէտք չէ ընկրկիլ այս այպանելի երեւոյթին դիմաց:
Արդ, ապրիլ 24-ը պէտք է դառնայ մեր արժանապատուութեան, միասնականութեան, հաւատքի, հաւաքական կամքի եւ սեփական ուժի մշտանորոգ աղբիւրը. ուստի նորահաս սերունդներուն պէտք է ջամբել վառ հայրենասիրութիւն եւ անկոտրում հաւատք, որպէսզի անոնք կարենան շարունակել իրենց նախորդներուն արդար պահանջատիրութիւնը:
Սփիւռք եւ հայրենիք պէտք է առաջնորդուին մէկ եւ միեւնոյն տեսլականով եւ քաղաքական յստակ դիրքորոշումով:
Մենք` Հայոց ցեղասպանութենէն վերապրողներս, ականատես եղած ենք Արցախի սպանդներուն եւ այժմ կը շարունակենք ականատես ըլլալ Միջին Արեւելքի մէջ տեղի ունեցող արհաւիրքներուն: Այս երեւոյթը փաստ մըն է, որ Հայ դատը միայն ազգային գերխնդիր մը չէ, այլ նաեւ` համամարդկային արդարութեան ձգտումին յարաճուն պայքարը. տրուած ըլլալով, որ աշխարհը կը շարունակէ զոհերը զատորոշել ըստ քաղաքական շահերու, հետեւաբար ցեղասպանութեան արհաւիրքը պիտի շարունակէ մնալ սպառնալիք` ամբողջ մարդկութեան համար:
Մեր պահանջատիրական պայքարը կը կայանայ ոչ միայն Ցեղասպանութեան ճանաչումին, այլեւ ներկայ ժամանակներու այլասերումին եւ անտարբերութեան կասեցումին մէջ:
Ուրեմն նախազգուշութեան ահազանգ հնչեցնենք եւ յարատեւ պայքարի ուխտի հրաւիրենք մեր երիտասարդութիւնը:
Ժամն է ազգային բարձր գիտակցութեամբ ընդառաջելու այս կոչին եւ գործի լծուելու` վերստին ազգովին աղէտ մը չապրելու համար:
