ՊԱՐՈՅՐ Ծ. ՎՐԴ. ՇԷՐՆԷԶԵԱՆ
Դպրեվանքին մէջ իւրաքանչիւր տարեշրջանի սկիզբը տեսչութիւնը պաշտօնական հանդիպում մը կ՛ունենայ աշակերտութեան հետ: Սոյն հանդիպումին տեսուչն ու հսկիչները աշակերտներուն կը բացատրեն դպրեվանքի ընդհանուր օրէնքները, առօրեայի կարգ-կանոնը եւ տարեշրջանի նորութիւնները: Անոնք նաեւ կը յայտարարեն իւրաքանչիւր ուսանողի համար ճշդուած պատախանատուութիւնը եւ ստանձնելիք աշխատանքը: Այս պատասխանատուութիւններու բաշխումին նպատակը դպրեվանեան կեանքի կազմակերպ եւ համահունչ ընթացքի ապահովումն է:
Դպրեվանքը մեծ ընտանիք է, եւ անոր շէնքը ունի տարբեր բաժանմունքներ` դասարաններ, ննջարաններ, տեսչարան, ուսուցչարան, ընդունարան, քարտուղարութեան բաժին, մատենադարան, գրատուն, քարտուղարութիւն, մառան, հանդերձատուն, խաղասրահ, մարզասրահ, դեղատուն, համակարգիչի սենեակ եւ այլն: Իւրաքանչիւր բաժանմունք կ՛ունենայ իր պատասխանատուն ու փոխանորդը կամ օգնականները, որպէսզի տուեալ պաշտօնը լիուլի կատարուի: Իւրաքանչիւր պատասխանատու իր փոխանորդին հետ պէտք է հսկէ տուեալ բաժինի մաքրութեան, կոկիկութեան եւ աշխատանքի արդիւնաբերութեան: Հսկիչ հայր սուրբերը արդէն իսկ կու տան պէտք եղած ցուցմունքները, եւ պաշտօն ստանձնողները, նախկին ուսանողներու օրինակը իրենց մտքին մէջ ունենալով, պատասխանատուութիւնը կը ստանձնեն` զայն լաւագոյնս կատարելու ձգտումով:
Դպրեվանեան կեանքի այս երեսին նպատակն է գործով արտայայտել Քրիստոսի այն ոսկի խօսքը, որ կ՛ըսէ. «Ով որ փոքր ծառայութեան մէջ հաւատարիմ է, մեծին մէջ ալ հաւատարիմ է» (Ղկ. 16.10): Այլ խօսքով, ապագայի ղեկավար դառնալու պատրաստուող դպրեվանեցին նախ իր տան` դպրեվանքին մէջ պէտք է սորվի պատասխանատուութիւն ստանձնել եւ անոր հանդէպ գիտակցութիւն զարգացնել: Երբ այս հունտը կը սերմանուի պատանի հասակէն, ապագային տուեալ անհատը կը յաջողի ազգին ու Եկեղեցւոյ մարտահրաւէրներուն, դժուարութիւններուն, մտահոգութիւններուն եւ տագնապներուն լուծումներ գտնելու պատրաստակամութիւնը ունենալ եւ ըստ այնմ գործի լծուիլ: Դպրեվանեցիին վստահուած աշխատանքային դաշտը դարաւոր անցեալ ունեցած եւ պատմութիւն կերտած Հայ եկեղեցին է, որ շատ փոթորիկներու եւ ալիքներու զարնուած է, սակայն պահած է` իր դիմագիծը, նկարագիրը, վարկը, հոգեւոր գանձերն ու արժէքները: Եթէ նոր սերունդէն պատրաստուող ղեկավարները պատասխանատուութեան գիտակցութեամբ չմօտենան անոր, անիկա դիւրաւ կ՛ընկղմի համաշխարհայնացումի խեղդող ովկիանոսին մէջ: Շատ դիւրին է ըսել` «Այսօր այսինչ արժէքը անիմաստ է, ուրեմն պէտք չկայ պահելու զայն» եւ անտարբերութեամբ անցնիլ անոր վրայէն: Մօտեցում մը, որ, ըստ երեւոյթին, դիւրաւ կը զարգանայ ամէնուր: Ուրեմն, ո՞վ պիտի պահպանէ մեր Եկեղեցին իր դիմագիծով ու վաստակով եւ պաշտպանէ անոր դիմաց պարզուած երբեմն անդիմադրելի թուող հոսանքները, որոնք կը սպառնան մեր Եկեղեցւոյ գոյատեւումին: Եթէ փորձենք պահ մը մտածել դպրեվանեցիին վստահուած պատասխանատուութեան մեծութեան մասին, պիտի կարենանք պատկերացնել անոր կազմաւորման հիմքի զօրութեան կարեւորութիւնը: Սերմանուած հունտին նետած արմատները այնքան զօրաւոր պէտք է ըլլան, որպէսզի ան ոչ միայն անշեղ մնայ, այլ կարենայ դէմ դնել բոլոր հոսանքներուն:
Ահաւասիկ, փոքր պատասխանատուութեան մէջ է, որ դպրեվանեցիին հաւատարմութիւնն ու պատասխանատուութեան գիտակցութիւնը կը գնահատուի: Դասերու մէջ ապահոված նիշին համազօր եւ երբեմն ալ աւելի կարեւոր է դպրեվանեցին արժեւորել իր ստանձնած պատասխանատուութեան մէջ: Այլ խօսքով, իմացական հմտութիւններով միայն կազմաւորուիլը անիմաստ պիտի դառնայ, եթէ դպրեվանեցին չի գիտեր պատասխանատուութիւն ստանձնել եւ անոր հանդէպ բծախնդրութիւն ցուցաբերել: Հայ եկեղեցին միայն ուսուցման եւ հոգեւոր կեանքի անդաստան մը չէ. անիկա հրաշագործ ու բուժող ձեռք մըն է նաեւ, որ կը հասնի իր բոլոր զաւակներուն` գոհացնելով անոնց բազմազան կարիքները:
Նոյն այս դպրեվանեան ոգին ու դաստիարակութիւնն է, որ առաքած է երիտասարդ ղեկավարներ` դէպի մեր գաղութները, ուր, հակառակ իրենց փոքր տարիքին եւ համեստ փորձառութեան, անոնք կրցած են մեր ժողովուրդը համախմբել Եկեղեցւոյ շուրջ: Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան յատուկ նկարագիրին ու ոգիին համաձայն, եկեղեցւոյ եւ ազգային արժէքները դարեր շարունակ պահուեցան, կը պահուին մինչեւ օրս եւ պիտի շարունակուին պահպանուիլ, որովհետեւ անոնց հանդէպ պատասխանատուութեան ոգին` դպրեվանեան ոգին կ՛աճի դպրեվանքի նուիրական յարկին տակ կազմաւորուղ պատանիին ու երիտասարդին մէջ:
